Mekke Ortak Savunma Anlaşması TBMM’de: Üçlü Pakt Onay Sürecine Girdi
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan üçlü savunma anlaşmasının onay sürecine ilişkin kanun teklifi, 20 Ekim’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunuldu. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada teklifin TBMM’ye ulaşmasını “üç ülke arasındaki stratejik iş birliğinin kurumsallaşması yolunda önemli bir aşama” olarak nitelendirdi.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın en dikkat çeken maddesi kolektif savunma hükmü. Buna göre taraf ülkelerden birine yönelik bir saldırı, üç ülkenin tamamına yapılmış sayılacak. Pakistan Dışişleri Bakanlığı’nın daha önce yaptığı açıklamada paktın amacı, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı korumak ile ortak caydırıcılığı güçlendirmek olarak tanımlanmıştı.
Duran, açıklamasında anlaşmanın “kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesini ve ortak savunma kabiliyetlerinin artırılmasını” hedeflediğini vurguladı ve parlamento onay sürecinin üç ülkeye de fayda sağlamasını umduğunu belirtti. İletişim Başkanı, sürece katkı veren siyasi partilere ve milletvekillerine teşekkür etti.
TBMM Dışişleri Komisyonu’na henüz ulaşmadı
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, aynı gün yaptığı açıklamada teklifin Meclis’e geldiğini ancak henüz kendi komisyonuna ulaşmadığını söyledi. Oktay, metin komisyona geldiğinde tüm siyasi partilerin temsilcileriyle birlikte ayrıntılı şekilde inceleneceğini belirtti.
Oktay, bir gazetecinin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye’yi İsrail karşıtı cephede gösteren bir harita paylaştığına ilişkin sorusuna da yanıt verdi. Komisyon Başkanı, önce anlaşma metninin komisyona ulaşması ve incelenmesi gerektiğini, böyle bir haritanın Türkiye’yi bağlamayacağını söyledi.
Gerilim dönemine denk gelen imza
Anlaşma, bölgede ABD-İran geriliminin ve Hürmüz Boğazı ile Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığı aksaklıklarının gündemde olduğu bir döneme denk geldi. Türk yetkililer, paktın belirli bir aktörü hedef almadığını ve savunma odaklı kaldığını, diğer bölge ülkelerinin katılımına da açık olduğunu daha önce kamuoyuyla paylaşmıştı.
Üç ülke arasındaki savunma sanayii iş birliği son yıllarda zaten artan bir ivme kazanmıştı. Türkiye’nin Suudi Arabistan’a BAYKAR, ROKETSAN ve ASELSAN üzerinden yaptığı ihracat anlaşmaları ile Pakistan’la sürdürülen ortak üretim projeleri, Mekke paktının sanayi boyutu için de zemin oluşturuyor. Ancak hem Duran’ın hem Oktay’ın açıklamalarında anlaşmanın komuta yapısı, yükümlülüklerin kapsamı ve yürürlük takvimi gibi teknik detaylara girilmedi; bu başlıkların metin TBMM Dışişleri Komisyonu’nda görüşülürken netleşmesi bekleniyor.
Bundan sonra ne olacak?
Teklifin yasalaşması için önce Dışişleri Komisyonu’ndan, ardından Genel Kurul’dan geçmesi gerekiyor. Suudi Arabistan ve Pakistan tarafında da benzer onay süreçlerinin işletildiği biliniyor. Onay tamamlandığında Türkiye, aynı anda iki Orta Doğu ve Güney Asya ülkesiyle karşılıklı savunma yükümlülüğü taşıyan bir mekanizmanın tarafı olacak; bu da NATO dışı ittifak mimarisinde Ankara’nın rolünü genişleten bir adım olarak okunuyor.
Sürecin takvimi netleşmese de, üç ülkenin parlamentolarının eş zamanlı biçimde onay adımlarını ilerletmesi, paktın kâğıt üzerinde kalmayıp kısa vadede yürürlüğe girmesinin hedeflendiğine işaret ediyor. Ankara açısından bu, hem Körfez hem de Güney Asya hattında savunma diplomasisinin kurumsal bir çerçeveye kavuşması anlamına geliyor; bölgedeki diğer ülkelerin pakta katılım ihtimali de önümüzdeki dönemde izlenecek başlıklardan biri olacak.
Envanter Medya’nın takip ettiği kadarıyla, TBMM Dışişleri Komisyonu’nun metni ele alacağı tarih henüz ilan edilmedi; görüşme takvimi netleştiğinde sürecin hangi hızda ilerleyeceği de daha iyi anlaşılacak.
Kaynaklar
- Anadolu Ajansı, “İletişim Başkanı Duran: Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilişkin kanun teklifinin TBMM’ye sunulması önemli bir aşama”, 20 Ekim 2026. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın resmî açıklamasının aktarımı olarak kullanıldı.
- Anadolu Ajansı, “TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Oktay’dan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilişkin açıklama”, 20 Ekim 2026. TBMM sürecinin güncel durumu için kullanıldı.
