Libya Meclisi Türkiye Muhtırasını Onayladı, Yunan Muhalefetinden Tepki
Libya’nın doğudaki Temsilciler Meclisi, 20 Ekim 2026’da Türkiye ile Libya arasındaki 2019 tarihli deniz yetki alanları mutabakat muhtırasını onayladı. Atina muhtıranın hükümsüz olduğunu savunurken, Yunan muhalefeti hükümetin dış politikasını eleştirdi. Aşağıda gelişmeler, taraflarca açıklanan görüşlerle özetleniyor.
Libya’da ne oldu?
Meclis, Reuters’a dayandırılan haberlere göre muhtırayı oybirliğiyle onayladı. Aynı oturumda 2020’de alınan iki karar yürürlükten kaldırıldı: biri Trablus merkezli hükümetle yapılan iki mutabakatın onaylanmasını reddediyordu, diğeri Türkiye ile siyasi ilişkilerin kesilmesini istiyordu. Milletvekili Tarek el-Cerruşi, bazı ülkelerin bu anlaşmadan rahatsız olabileceğini ancak önceliğin Libya’nın ulusal çıkarı olduğunu söyledi. Meclis, 2025’te muhtırayı incelemek üzere bir teknik komite kurmuştu.
Arka plan
Muhtıra Kasım 2019’da Türkiye ile Libya’nın o dönemki Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalandı. Yunanistan, Kıbrıs, Mısır ve AB, karşılıklı veya komşu kıyıları bulunmayan iki ülke arasında sınırlandırma yapılamayacağını, anlaşmanın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini savunuyor. AB Konseyi Haziran 2025’te muhtıranın üçüncü devletlere hukuki sonuç doğuramayacağını belirtmişti. Türkiye ise muhtıranın uluslararası hukuka ve hakkaniyet ilkesine dayandığını söylüyor. Türkiye BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne taraf değil. Türkiye ve Libya 2022’de hidrokarbon arama mutabakatı imzaladı, Haziran 2025’te TPAO Libya açıklarındaki dört blokta sismik çalışma için anlaşma yaptı.
Yunan hükümetinin tutumu
Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis, muhtıranın onaylanmasının hukuki ya da siyasi bir değer katmadığını, anlaşmanın hiçbir koşulda uygulanmayacağını söyledi. Bir başka açıklamasında onayın engellenmesinin “Yunanistan’ın elinde olmadığını” belirtti. Atina BM’ye mektup gönderdi ve konuyu 21 Ekim’de BM Güvenlik Konseyi’nde gündeme getirdi. AB Dışişleri, muhtıranın Deniz Hukuku’na uymadığı ve geçersiz olduğu yönündeki görüşünü yineledi. Kıbrıs da oylamayı kınadı. Türk Milli Savunma Bakanlığı ise Yunanistan ve AB’nin itirazlarını reddetti.
Yunan muhalefetinin tepkisi
Türk basınındaki haberlere göre PASOK ve SYRIZA, hükümetin Doğu Akdeniz politikasının çöktüğünü savundu. Yunan kaynaklı bir değerlendirmede muhalefetin hükümeti sert biçimde eleştirdiği ve gelişmeyi dış politikada “ulusal yenilgi” olarak nitelendirdiği aktarıldı. “Ciddi bir fiyasko” ifadesinin hangi isimden geldiğini ve orijinal Yunanca metnini bağımsız bir kaynakta doğrulayamadık; partilerin resmî açıklamaları da incelenemedi. Hükümet cephesi ise onayın hukuki sonuç doğurmadığını vurguluyor.
Hukuki durum
Meclis oylaması tek başına muhtıranın uluslararası hukuktaki geçerliliğini belirlemiyor. Libya’nın bölünmüş siyasi yapısı da önemli: doğu, Halife Hafter’in etkisi altında, ülke rakip yönetimlerle idare ediliyor.
SSS
Libya Meclisi muhtırayı ne zaman onayladı?
20 Ekim 2026’da, Bingazi’de yapılan oturumda.
Yunanistan ne yaptı?
BM’ye mektup gönderdi, konuyu Güvenlik Konseyi’nde dile getirdi ve muhtıranın uygulanmayacağını açıkladı.
Muhtıra ilk ne zaman imzalandı?
Kasım 2019’da, Türkiye ile Libya’nın Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında.
Muhalefet ne dedi?
Aktarılanlara göre PASOK ve SYRIZA hükümetin politikasını eleştirdi; ancak doğrudan alıntılar doğrulanamadı.
Kaynaklar: Cyprus Mail (21 Ekim 2026), To Vima, Greek City Times, Ahram Online, The National Herald, Keep Talking Greece, Takvim.
Son güncelleme: 26 Ekim 2026
