Leonardo Nedir? İtalya’nın Savunma ve Havacılık Devi Ne Üretiyor?

Leonardo, İtalya’nın devlet kontrolündeki dev savunma, havacılık ve güvenlik şirketi; helikopterden savaş uçağına, radardan elektronik harbe, deniz toplarından uzay sistemlerine kadar Avrupa savunma sanayiinin en geniş ürün yelpazelerinden birine sahip. 2025’te 19,5 milyar euro gelire ulaşan grup, SIPRI sıralamasında BAE Systems’ın ardından Avrupa’nın ikinci, dünyanın ise on ikinci büyük silah üreticisi konumunda.

Leonardo Hakkında Genel Bilgiler

Leonardo S.p.A., kökleri 1948’de kurulan Finmeccanica’ya uzanan, 2016’da bugünkü adını alan İtalyan merkezli küresel bir savunma ve havacılık şirketidir. Şirketin en büyük tek hissedarı, yaklaşık yüzde 30 pay ile İtalyan Ekonomi ve Maliye Bakanlığı’dır; bu da Leonardo’yu fiilen devlet stratejisinin bir aracı haline getirir. Grup; AgustaWestland (helikopter), Alenia Aermacchi (uçak), OTO Melara (kara ve deniz sistemleri), Selex/Galileo Avionica (elektronik ve radar) gibi tarihi İtalyan markalarını tek çatı altında topladı.

Şirketin finansal ivmesi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin Avrupa’da tetiklediği savunma harcaması dalgasıyla doğrudan bağlantılı. Gelir 2024’te yüzde 16 büyüyerek 17,8 milyar euroya, 2025’te 19,5 milyar euroya çıktı; net kâr 2024’te yüzde 63 sıçradı. Mart 2026’da yaklaşık 1,6 milyar euroya tamamlanan Iveco Defence satın alımı, gruba altıncı iş kolu olan “Kara Savunma” (Land Defence) divizyonunu ekledi ve Leonardo’nun zırhlı araç pazarına girişini sağladı.

Leonardo Hangi Alanlarda Faaliyet Gösteriyor?

Leonardo’yu Avrupa’daki çoğu rakibinden ayıran şey, faaliyetinin tek bir alanda yoğunlaşmaması; şirket birbirinden farklı dokuz savunma kolunda aynı anda iddialı: Helikopterler (dünyanın en büyük askerî helikopter üreticilerinden biri), Savunma için Elektronik (radar, sensör, aviyonik — grubun en kârlı ve en hızlı büyüyen kolu), Uçaklar (eğitim, nakliye ve savaş uçağı programlarında ortaklık), Elektronik harp, Kara ve deniz silah sistemleri (OTO Melara mirası), Siber güvenlik, Uzay (Telespazio ve Thales Alenia Space ortak girişimleri üzerinden), komuta-kontrol ve yeni eklenen kara savunma/zırhlı araç kolu.

Ürün ve Program Portföyü

Eurofighter Typhoon — Avrupa’nın Çok Uluslu Savaş Uçağı

Leonardo, Eurofighter Typhoon konsorsiyumunda İtalya’yı temsil eden ana ortaklardan biri; programdaki payı yaklaşık yüzde 21’dir. Şirket; gövde bölümleri, sol kanat ve önemli aviyonik ile sensör bileşenlerinin üretiminden sorumlu. Typhoon, İngiltere, Almanya, İtalya, İspanya, Avusturya, Suudi Arabistan, Katar, Umman ve Kuveyt gibi ülkelerin hava kuvvetlerinde hizmet veriyor. Leonardo’nun radar ve elektronik harp katkısı, uçağın yeni nesil ECRS (E-Scan) radar yükseltmelerinde de merkezî rol oynuyor.

GCAP — Altıncı Nesil Savaş Uçağı Programı

Global Combat Air Programme (GCAP), İtalya, İngiltere ve Japonya’nın 2035 hedefiyle geliştirdiği altıncı nesil muharip uçak programı. Leonardo, İtalya tarafının ana yüklenicisi ve özellikle uçağın “Entegre Sensör ve Etki Sistemi” (ISANKE & ICS) tarafında kritik bir rol üstleniyor. Program, İngiltere’nin önceki Tempest çalışmalarının üzerine inşa edildi ve açık kaynaklara göre operasyonel/organizasyonel faza geçti; üç ülke ortak bir merkez şirket kurarak iş paylaşımını netleştirdi.

M-346 Master — Jet Eğitim ve Hafif Taarruz Uçağı

M-346 Master, ileri jet eğitimi için tasarlanmış çift motorlu bir uçak; aynı zamanda M-346FA (Fighter Attack) varyantıyla hafif taarruz görevleri de üstlenebiliyor. Modern savaş uçaklarının (Typhoon, Rafale, F-35) pilot eğitiminde “lead-in fighter trainer” rolüyle öne çıkıyor. İtalya, Polonya, İsrail, Singapur, Yunanistan, Katar ve Türkmenistan gibi kullanıcıları var. Leonardo, uçağın yanı sıra entegre yer tabanlı eğitim sistemleri (simülatörler dahil) de sunarak paketi bütünleştiriyor.

C-27J Spartan — Taktik Nakliye Uçağı

C-27J Spartan, kısa ve hazırlıksız pistlerden kalkıp inebilen orta-hafif sınıf taktik nakliye uçağı. C-130J ile aynı motor ve aviyonik ailesini paylaşması, lojistik ortaklığı kolaylaştırıyor. İtalya, ABD (sınırlı sayıda, özel görev varyantları dahil), Avustralya, Romanya, Litvanya, Meksika, Peru ve diğer ülkeler kullanıcıları arasında. Uçak ayrıca yangın söndürme ve gözetleme/MC-27J gibi özel görev varyantlarına da uyarlandı.

Helikopter Ailesi: AW101, AW139, AW149, AW159

Leonardo Helicopters (eski AgustaWestland), dünyanın en geniş askerî ve sivil helikopter portföylerinden birine sahip. AW101, üç motorlu ağır sınıf; deniz karakol, arama-kurtarma, ASW ve VIP/devlet taşımacılığında kullanılıyor (İngiltere, İtalya, Japonya, Norveç, Polonya). AW139, orta sınıf ikiz motorlu en çok satan modellerden biri; askerî, polis, ambulans ve offshore görevlerinde küresel bir standart. AW149, yeni nesil askerî taarruz/genel maksat helikopteri; Polonya’nın büyük siparişiyle öne çıktı ve lisanslı üretim teklifleriyle ihracatta agresif konumlanıyor. AW159 Wildcat, hafif çok maksatlı deniz/kara helikopteri; İngiltere ve Güney Kore deniz kuvvetlerinde ASW ve yüzey savaşı görevlerinde.

Kronos Radar Ailesi ve RAT-31DL

Leonardo’nun radar portföyü grubun teknolojik kalbini oluşturuyor. Kronos, AESA (aktif elektronik taramalı dizi) teknolojisine dayanan çok amaçlı radar ailesi; kara, deniz ve hava savunma versiyonları, başta İtalyan deniz platformları ve hava savunma sistemleri olmak üzere geniş kullanım alanına sahip. RAT-31DL, uzun menzilli sabit/yarı-mobil 3 boyutlu hava gözetleme radarı; NATO hava savunma ağında çok sayıda ülkede erken ihbar görevi görüyor. Bu radarlar Leonardo’yu Thales ve Hensoldt’la birlikte Avrupa’nın sayılı bağımsız radar üreticisi yapıyor.

Seaspray Radar Ailesi

Seaspray, deniz karakol ve gözetleme uçakları/helikopterleri için geliştirilmiş hafif AESA radar ailesi. Küçük deniz hedeflerini ve periskopları yüksek çözünürlükte tespit edebilmesiyle biliniyor; insansız hava araçlarından sahil güvenlik uçaklarına kadar geniş bir platform yelpazesinde kullanılıyor. Birçok ABD ve müttefik deniz gözetleme platformunda tercih edilmesi, Leonardo’nun ABD pazarındaki güçlü elektronik ayağını gösteriyor.

OTO 76/62 Deniz Topu ve Hitfist Kule Sistemi

OTO Melara mirasından gelen 76/62 deniz topu, dünyanın en yaygın orta çaplı gemi topu; yüzlerce savaş gemisinde hem yüzey hedeflerine hem de gelen füze/uçaklara karşı kullanılıyor. Super Rapid ve güdümlü mühimmatlı (DART/Strales) versiyonları, topu modern bir nokta hava savunma silahına dönüştürüyor. Hitfist ise zırhlı muharebe araçları için 25-30 mm’lik silahlı kule sistemi; İtalyan Freccia ve çeşitli ihracat platformlarında kullanılıyor.

Vulcano Mühimmat Ailesi ve Falco İHA

Vulcano, hem 76 mm/127 mm deniz toplarından hem de 155 mm kara obüslerinden atılabilen, menzili uzatılmış ve hassas güdümlü (GPS/INS, bazı versiyonlarda IR/SAL terminal) mühimmat ailesi; topçu ateşine hassas güdümlü silah hassasiyeti kazandırıyor. Falco ailesi ise Leonardo’nun orta irtifa/orta dayanıklılık sınıfı İstihbarat-Gözetleme-Keşif (ISR) insansız hava aracı serisi; Falco EVO ve Falco Xplorer varyantlarıyla sınır güvenliği ve deniz gözetleme görevlerinde kullanılıyor.

Elektronik Harp, Aviyonik ve Uzay

Leonardo, savaş uçakları ve helikopterler için kendini koruma süitleri, karıştırıcılar, alıcı/uyarıcı sistemler ve DIRCM (yönlü kızılötesi karşı tedbir) çözümleri üretiyor. Uzay tarafında ise iki stratejik ortak girişim üzerinden konumlanıyor: Telespazio (uydu hizmetleri) ve Thales Alenia Space (uydu üretimi). Bu yapı, Leonardo’yu Avrupa’nın uydu, gözlem ve uzay altyapısı ekosisteminde de önemli bir oyuncu kılıyor.

Hangi Ülkeler Leonardo Sistemlerini Kullanıyor?

Türkiye ile İlişkisi

Leonardo’nun Türkiye ile en derin teması helikopter alanında: TUSAŞ (TAI) tarafından üretilen T129 ATAK taarruz helikopteri, AgustaWestland’ın (bugün Leonardo Helicopters) A129 Mangusta tasarımı temel alınarak geliştirildi. Bu ortaklık, Türk savunma sanayiinin taarruz helikopteri kabiliyetini hızlandıran kilit adımlardan biri oldu; ancak ATAK’ın LHTEC CTS800 motorunda ABD bileşeni bulunması, üçüncü ülkelere ihracatında zaman zaman izin engellerine yol açtı. Bu durum, Türkiye’nin tamamen yerli motor ve yeni nesil ATAK-2 çalışmalarını hızlandıran etkenlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Helikopter dışında AW139 ve AW169 gibi Leonardo modelleri, Türkiye’de çeşitli kamu ve ticari operatörler tarafından kullanılıyor. Bununla birlikte Türkiye, GÖKBEY (T625) yerli helikopteri, HÜRJET jet eğitim uçağı ve KAAN milli muharip uçağı gibi programlarla giderek Leonardo’nun ürün gamına doğrudan rakip bir yerli ekosistem inşa ediyor. Açık kaynaklara göre HÜRJET, ileri jet eğitim pazarında M-346’nın doğrudan rakibi olarak konumlanıyor.

Rakipleri

Havacılıkta: Airbus Defence and Space, BAE Systems, Dassault Aviation, Boeing Defense ve Lockheed Martin. Helikopterde: Airbus Helicopters, Sikorsky (Lockheed), Bell Textron ve Rus Helikopterleri. Radar ve elektronikte: Thales, Hensoldt, RTX/Raytheon, Saab ve Elbit Systems. Deniz sistemlerinde: Naval Group, Rheinmetall, BAE Systems ve Thales. Leonardo’nun rekabet avantajı, bu alanların neredeyse tamamında aynı anda yerli kabiliyete sahip olmasından ve İtalyan devletinin sağladığı stratejik destekten geliyor.

Güçlü ve Zayıf Yönler

Güçlü yönler: Helikopterden radara, deniz topundan uzaya uzanan istisnai genişlikte ürün portföyü; ABD pazarında (özellikle elektronik ve eğitim helikopterinde) güçlü ayak; GCAP ve Eurofighter gibi stratejik çok uluslu programlarda kurucu ortaklık; İtalyan devletinin sahipliğinden gelen istikrar ve Ukrayna sonrası Avrupa savunma harcaması rüzgarı.

Zayıf/riskli yönler: Büyük platform programlarında (Eurofighter, GCAP, NH90) ortaklara ve siyasi karar süreçlerine bağımlılık; ABD’li devlerle kıyaslandığında daha sınırlı ölçek ve Ar-Ge bütçesi; ihracatta Avrupa izin rejimlerinin ve müttefik politikalarının yarattığı kısıtlar; helikopter ve elektronik pazarlarındaki yoğun rekabet. Bu sınırların bir kısmını Iveco Defence alımı ve ABD’deki büyüme ile aşmaya çalışıyor.

Sık Sorulan Sorular

Leonardo hangi ülkenin şirketidir?

Leonardo, merkezi Roma’da bulunan İtalyan bir savunma ve havacılık şirketidir. En büyük tek hissedarı yaklaşık yüzde 30 pay ile İtalyan Ekonomi ve Maliye Bakanlığı’dır, dolayısıyla fiilen devlet kontrolündedir.

Leonardo ne üretiyor?

Helikopterler (AW101, AW139, AW149, AW159), savaş ve eğitim uçakları (Eurofighter ortaklığı, GCAP, M-346, C-27J), radar ve sensörler (Kronos, RAT-31DL, Seaspray), deniz topları (OTO 76/62), mühimmat (Vulcano), insansız hava araçları (Falco), elektronik harp sistemleri ve uzay teknolojileri (Telespazio, Thales Alenia Space üzerinden).

Leonardo savunma sanayiinde kaçıncı sırada?

SIPRI’nin 2024 Top 100 listesine göre Leonardo, 13,8 milyar dolarlık silah geliriyle dünya genelinde 12. sırada ve BAE Systems’ın ardından Avrupa’nın en büyük ikinci savunma şirketidir.

Leonardo Türkiye ile çalışıyor mu?

En bilinen bağ, TUSAŞ tarafından üretilen T129 ATAK’ın Leonardo’nun A129 Mangusta tasarımına dayanmasıdır. Ayrıca AW139/AW169 helikopterleri Türkiye’de kullanılıyor. Ancak Türkiye, GÖKBEY, HÜRJET ve KAAN gibi yerli programlarla giderek kendi alternatiflerini geliştiriyor.

Leonardo’nun en önemli gelecek projesi nedir?

İtalya, İngiltere ve Japonya’nın ortak yürüttüğü GCAP (Global Combat Air Programme) altıncı nesil savaş uçağı, 2035 hedefiyle Leonardo’nun en stratejik geleceği projesi olarak öne çıkıyor.

Kaynaklar

Leonardo resmi basın bültenleri ve FY2024/FY2025 finansal sonuçları; Leonardo Yıllık Raporu; SIPRI Top 100 Silah Üreticileri (2024); GCAP resmi açıklamaları; Janes Defence Weekly; Defense News; Naval News; Army Recognition.

▶ 6 platformu karşılaştırın →