ankara envantermedya – İnsansız Hava Araçları (İHA) tarafından toplanan veriler, Türk savunma sanayiinde geliştirilen yapay zeka (YZ) tabanlı alt sistemler ve merkezi komuta kontrol yazılımları aracılığıyla çok katmanlı bir analiz sürecinden geçiriliyor. Bu yapı, sensör seviyesinde gerçekleştirilen uç (edge) analizlerden, merkezi savaş yönetim sistemlerinde yapılan veri füzyonuna kadar uzanıyor.
Uzmanlara göre söz konusu mimari, İHA’ların yalnızca veri toplayan platformlar değil, öğrenebilen ve karar süreçlerini destekleyen akıllı sistemler haline gelmesini sağlıyor.
ELEKTRO-OPTİK SİSTEMLERDE YAPAY ZEKA DESTEKLİ GÖRÜNTÜ İŞLEME
İHA’ların temel algılayıcıları olan elektro-optik ve kızılötesi kamera sistemleri, veriyi merkeze göndermeden önce yerinde analiz edebilen yapay zeka algoritmalarıyla donatılıyor.
ASELSAN tarafından geliştirilen CATS, ASELFLIR-500 ve ASELFLIR-600 gibi sistemlerde;
- Derin öğrenme tabanlı görüntü işleme,
- Otonom Hedef Tanıma (ATR – Automatic Target Recognition),
- Görüntü iyileştirme ve gürültü bastırma,
- Tehdit önceliklendirme
gibi kabiliyetler bulunuyor.
Bu sayede hedefler, insan müdahalesi olmadan tespit edilip sınıflandırılabiliyor; düşük görüş koşullarında görüntü netliği artırılarak operatör üzerindeki bilişsel yük azaltılıyor.
RADAR VERİLERİNDE YZ DESTEKLİ SİNYAL İŞLEME
İHA’larda kullanılan radar sistemleri, özellikle AESA mimarisi, elektromanyetik sinyallerin analizinde yapay zeka destekli yazılımlardan faydalanıyor.
Bu kapsamda;
- Sahte hedeflerin elenmesi,
- Dost-düşman ayrımı,
- Hedefin hız ve yön tahmini
gibi işlemler, derin öğrenme tabanlı karar destek algoritmaları ile gerçekleştiriliyor. Ham radar verileri, sinyal işleme katmanından sonra anlamlandırılarak hedef kimliklendirme sürecine aktarılıyor.
MERKEZİ KOMUTA VE SAVAŞ YÖNETİM SİSTEMLERİNDE VERİ FÜZYONU
İHA’lardan ve diğer sensörlerden gelen veriler, merkezi komuta kontrol ve savaş yönetim sistemlerinde birleştirilerek üst seviye karar mekanizmalarına sunuluyor.
Bu alanda öne çıkan sistemler arasında;
- ADVENT (Ağ Destekli Veri Entegre Savaş Yönetim Sistemi),
- GENESIS
yer alıyor. Yapay zeka destekli bu yazılımlar, farklı platformlardan gelen verileri bir araya getirerek karar vericilere artırılmış durumsal farkındalık sağlıyor ve sahadaki “büyük resmin” oluşturulmasına imkan tanıyor.
OTONOM OPERASYONLAR VE “SÜRÜ ZEKASI”
Veri analizi, yalnızca tespit ve teşhisle sınırlı kalmıyor; doğrudan operasyonel kararlara dönüşüyor.
HAVELSAN liderliğinde geliştirilen konseptler kapsamında;
- İHA’lar,
- İnsansız Kara Araçları (İKA),
- İnsansız Deniz Araçları (İDA)
aynı ağ üzerinde veri paylaşarak sürü zekası (swarm intelligence) algoritmalarıyla koordineli hareket edebiliyor. Bu yapı, “dijital birlikler” kavramının temelini oluşturuyor.
MUM-T VE İNSANLI–İNSANSIZ EKİP ÇALIŞMASI
MUM-T (Manned–Unmanned Teaming) konsepti kapsamında, KAAN gibi 5. nesil savaş uçakları; KIZILELMA ve ANKA-3 gibi insansız platformlardan gelen verileri merkezi bir yapay zeka çekirdeğinde işliyor.
Bu algoritmalar;
- Hedef tespiti,
- Tehdit analizi,
- Rota ve görev planlamasını
milisaniyeler içinde gerçekleştirerek pilotun karar alma sürecine doğrudan destek sağlıyor.
ELEKTRONİK HARP VE SİNYAL İSTİHBARATI ANALİZİ
Elektronik harp faaliyetleri kapsamında toplanan SIGINT (sinyal istihbaratı) verileri de yapay zeka ile analiz ediliyor. Elektromanyetik spektrumda tespit edilen sinyaller;
- Kayıt altına alınıyor,
- Tehdit kütüphaneleriyle eşleştiriliyor,
- Kimliklendirme (identification) sürecinden geçiriliyor.
Bu sayede tehditlerin türü ve kaynağı kısa sürede belirlenebiliyor.
BÜTÜNLEŞİK YAPAY ZEKA AĞI
Uzmanlara göre İHA verileri, tek bir merkezde değil;
- ASELFLIR gibi uç sensörlerde,
- ADVENT ve GENESIS gibi merkezi yönetim sistemlerinde,
- MUM-T ve sürü zekası algoritmalarında
işlenen, öğrenebilen ve karar üretebilen bütünleşik bir yapay zeka ekosistemi tarafından analiz ediliyor.
Bu yapı, Türk savunma sanayiinin ağ merkezli harp, otonom sistemler ve geleceğin muharebe konseptleri açısından ulaştığı teknolojik derinliği ortaya koyuyor.
