HQ-9 Nedir? Çin’in Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi

HQ-9
CASIC/CPMIEC üretimi uzun menzilli hava ve füze savunma sistemidir. S-300 ve Patriot ile aynı sınıfta. HQ-9B varyantı 250-300 km menzilli, anti-balistik kapasiteli. 2013’te Türkiye’nin uzun menzilli hava savunma ihalesini geçici olarak kazanmış, ancak NATO uyumsuzluğu ve siyasi baskı nedeniyle sonradan iptal edilmişti. İhracat müşterileri: Pakistan, Cezayir, Türkmenistan, Özbekistan, Mısır (HQ-9B).

HQ-9 Nedir?
HQ-9 (Hongqi-9, “Kızıl Bayrak-9”), Çin’in CPMIEC ve CASIC ortak ürünü uzun menzilli hava ve füze savunma sistemidir. İhracat adı FD-2000‘dir. Sınıf olarak Rus S-300 ve ABD Patriot ile karşılaştırılır.
1990’larda Çin önce Rus S-300P sistemini satın aldı, onun teknolojisinden öğrendiklerini kendi sistemine entegre ederek HQ-9’u geliştirdi. Bu nedenle HQ-9’un mimarisi S-300’e benzer ama Çin’in kendi geliştirdiği bir sistemdir.
Varyantları:
- HQ-9 — Temel varyant, ≈100-200 km menzil.
- HQ-9A — Geliştirilmiş radar, daha modern komuta.
- HQ-9B — Uzun menzil, 250-300 km, anti-balistik kapasite.
- HQ-9BE (FD-2000B) — İhracat varyantı.
- HQ-9C — Çift güdüm modu (aktif radar + IR).
- HHQ-9 — Deniz varyantı, Çin Type 052D ve Type 055 muhriplerinde.
Türkiye HQ-9 Macerası (2013-2015):
2013’te Türkiye, uzun menzilli hava ve füze savunma ihalesinde 4 milyar dolarlık bir Çin teklifini tercih ettiğini açıkladı. Bu Patriot, S-400 ve SAMP/T’yi geçen sürpriz bir karardı — özellikle NATO sistemleriyle uyumsuzluk tartışmaları başlattı. Çin’in düşük fiyat ve teknoloji transferi teklifi belirleyiciydi.
Ancak NATO, ABD ve İsrail’in baskısı altında 2015’te ihale iptal edildi. Türkiye sonraki yıllarda Rusya’dan S-400 almaya yöneldi (2017 anlaşması, 2019 teslimat) — bu da F-35 programından çıkarılmaya neden oldu. Türk uzun menzilli hava savunma yolculuğu hâlâ tam millî bir çözümle (SİPER programı) noktalanmadı.
HQ-9’un uluslararası ihracatı: Pakistan, Cezayir, Türkmenistan, Özbekistan, Mısır (2024 anlaşması ile HQ-9B).
