HII’nin ROMULUS-25’i DIU Testlerini Geçti: ABD Donanması’na Otonom Önleyici Bot

“Önleyici bot” neden bu kadar önemli hâle geldi?

Deniz güvenliğinde son yılların en zorlu problemi, hızlı ve küçük hedeflere karşı orantılı bir cevabın olmaması. Yaklaşan bir hızlı botu ya da insansız deniz aracını durdurmak için bir muhribin gemisavar füzesini harcamak, hem maliyet hem de mühimmat derinliği açısından sürdürülemez. Buna karşılık limanda ya da boğaz geçişlerinde her hedefin üstüne bir devriye gemisi göndermek de mümkün değil.

Bu boşluk, otonom önleyici sınıfının doğuşunu hızlandırdı. Mantık basit: tehdide, ona denk maliyette ve denk hızda bir araçla karşılık ver. İnsansız hızlı botlar bu rolde hem ucuz hem de personel riskini sıfıra indiren bir seçenek sunuyor. Kritik olan, aracın yalnızca hızlı olması değil; kalabalık deniz trafiğinde dost ile tehdidi ayırt edebilmesi, dalgada seyir kabiliyetini koruyabilmesi ve muhabere kesildiğinde de görevine devam edebilmesi.

DIU’nun PRIME programı da tam olarak bu ihtiyacı hedefliyor. Savunma İnovasyon Birimi, açık çağrılarla ticari sektörün olgunlaşmış çözümlerini kısa sürede askerî gereksinime uyarlamayı amaçlıyor; bu çağrıya 116 ayrı çözüm özeti geldi. ROMULUS-25 bu elemeden geçerek prototip aşamasına ulaştı ve DIU’nun ifadesiyle, “Donanma Bakanlığı’nın otonom seyir ve deniz önleme harekâtı yürütebilen küçük insansız su üstü aracı ihtiyacına uygunluğunu” gösterdi.

Testte ne sınandı, Odyssey ne yapıyor?

Devlet gözetimindeki değerlendirme dört başlıkta yürütüldü: otonomi kabiliyeti, denize dayanıklılık (seakeeping), operasyonel işlevsellik ve bozulmuş çevre koşullarında çalışma. Son başlık, bu tür programlarda genellikle en ayırt edici olanı: uydu seyrüseferinin karıştırıldığı, muhaberenin kesildiği ya da sensör verisinin bozulduğu bir ortamda aracın ne yapacağı, barış zamanı demosundan çok daha fazlasını söyler.

Aracın karar mekanizmasını HII’nin Odyssey otonom kontrol sistemi oluşturuyor. Sistemin öne çıkan iddiası modüler açık mimari: yazılım katmanı tek bir platforma kilitlenmiyor, farklı araç tiplerinde çalışabiliyor. Buna yapay zekâ destekli temas tanıma ve uçta (edge) karar verme yeteneği ekleniyor — yani araç, bağlantı koptuğunda merkezden komut beklemek yerine kendi üzerindeki işlem gücüyle sınıflandırma ve rota kararı üretebiliyor.

HII Unmanned Systems Başkanı Duane Fotheringham, sonucu şirketin “yenilikçi teknolojileri kavramdan operasyonel kabiliyete hızla taşıma stratejisinin bir örneği” olarak tanımladı. Teknenin üreticisi MetalCraft Marine’den Mike Reed ise testlerin “alüminyum platformun kalitesini ve tasarım ile üretimin arkasındaki disiplini” doğruladığını belirtti. Alüminyum gövde vurgusu tesadüf değil: yüksek hızda ve ağır denizde tekrarlanan darbe yüklerine dayanmak, bu sınıfın en sık kırıldığı yer.

Program takvimi de görece hızlı ilerledi. İlk iki Watcher ROMULUS-25 Aralık 2025’te teslim edildi; devlet testleri Ağustos 2026’da tamamlandı. Sekiz ayda prototip teslimatından değerlendirme sonucuna ulaşmak, geleneksel donanma tedarik takvimlerine göre dikkat çekici bir tempo.

ROMULUS-25 “Watcher”: Öne Çıkan Künye

Türk hattında karşılığı: ULAQ ve silahlı insansız deniz araçları

İnsansız su üstü aracı alanında Türkiye, erken giren ülkelerden biri oldu. ARES Tersanesi ile Meteksan Savunma iş birliğinde geliştirilen ULAQ ailesi, silahlı devriye ve refakat görevleri için tasarlandı; Sancak ve keşif-gözetleme konfigürasyonlarıyla aile genişledi. Aynı hatta Dearsan, Yonca-Onuk ve Havelsan tarafında yürüyen çalışmalar da bulunuyor.

Bu tabloda ayrım noktası artık tekne değil, otonomi yazılımı. ROMULUS-25 örneğinde de sınav esas olarak Odyssey’in üzerine kuruldu. Türk sanayisinin yerli otonomi ve görev yönetim yazılımını platformdan bağımsız, farklı gövdelere taşınabilir biçimde geliştirmesi, uzun vadede hem ihracat esnekliği hem de operasyonel derinlik açısından belirleyici olacak.

Kaynaklar

• Defence Industry Europe — “HII’s ROMULUS-25 autonomous vessel completes DIU PRIME testing”, 17 Ağustos 2026
• Savunma İnovasyon Birimi (DIU) PRIME programı açıklamaları
• HII Unmanned Systems ve MetalCraft Marine kurumsal açıklamaları

İlgili Haberler

ABD Donanması’nın insansız denizaltı avcısı: Sea Spear ve SSQ-125BOrca XLUUV, 1.000 deniz millik Pasifik geçişini tamamladıPolonya, ABD’den sonra dünyanın en büyük Apache filosuna hazırlanıyor