Hanford Atık Arıtma Tesisi: Soğuk Savaş’ın Nükleer Mirası

Washington eyaletinin güneydoğusunda, Columbia Nehri kıyısında uzanan Hanford sahası, Soğuk Savaş’ın en ağır mirasını taşıyor. İkinci Dünya Savaşı’nın son yıllarında Manhattan Projesi kapsamında kurulan dokuz nükleer reaktörün onlarca yıl süren faaliyeti, burada 177 yeraltı tankında depolanan 212 milyon litre radyoaktif atık bıraktı. Bu atıkların Columbia Nehri’ne sızma riski, bölgeyi ABD’nin en büyük çevre temizlik sorunlarından biri hâline getiriyor.
Bechtel, Atık Arıtma Tesisi (WTP) inşaatını 2000 yılında üstlendi. Vitrifikasyon olarak bilinen yöntem, sıvı radyoaktif atıkları cam benzeri bir yapıya dönüştürüp kalıcı depolamaya hazır hâle getirmeyi hedefliyor. Proje başlangıçta 2011’de tamamlanacaktı; yıllar içinde defalarca revize edilen takvim ve bütçe, devlet denetim kuruluşlarının sert eleştirilerine konu oldu.
Kısmi Zafer, Devam Eden Meydan Okuma
2021 yılında düşük aktiviteli atık işleme biriminin devreye alınması, uzun soluklu projenin ilk somut meyvesini verdi. Bu birim, toplam atığın hacim olarak büyük bölümünü kapsıyor ancak radyoaktif yük açısından görece daha az tehlikeli olanları içeriyor. Yüksek aktiviteli atık biriminin tamamlanması ise hâlâ belirsizliğini koruyor; teknik zorluklar ve maliyet aşımları tartışmaları sürdürüyor. Columbia Nehri bağlantısı, projeye kamuoyu baskısının odaklandığı kırılgan bir nokta olmaya devam ediyor. Hanford sahasının bazı bölümlerinden çoktan nehre ulaşan kirlilik, nehrin aşağısındaki eyaletleri ve Yerli Amerikan kabilelerini etkiliyor. Bechtel’in bu süreçteki operasyonel sorumluluğu, hem teknik yetkinlik hem de hesap verebilirlik açısından süregelen bir değerlendirmeye tabi tutuluyor. Proje, bugüne kadar 20 milyar doları aşkın federal harcamaya konu oldu; toplam maliyetin nihai rakamı henüz netleşmiş değil. Hanford, devlet mühendisliği projelerinin neden bu kadar karmaşık ve pahalıya mâl olabileceğinin canlı bir örneği olmayı sürdürüyor.
Sahanın temizlenmesinin tamamlanması için öngörülen süre değişse de en iyimser tahminler bile 2060’lı yılların öncesine işaret etmiyor. Bu ölçekte bir çevre mirası, Bechtel için hem en büyük iş hacmini hem de en büyük itibar riskini aynı anda barındırıyor.

