GÖKBEY Sahil Güvenlik ve Deniz Varyantı: 57’lik Siparişte 6 Helikopter, Deniz Ortamı Gereksinimleri ve Offshore Görevler
IDEF 2025’te (24 Temmuz 2025) imzalanan 57 adetlik GÖKBEY (T625) paketinde Sahil Güvenlik Komutanlığı için 6 helikopter yer alıyor. Bu adet, GÖKBEY’in kara ve iç güvenlik görevlerinin yanında deniz üstü görevlerde de envantere girecek olmasını sağlıyor. Yazıda deniz varyantının görev profili, tuzlu ve nemli ortamın helikopterden beklediği özellikler, offshore kullanım senaryoları ve henüz resmî olarak açıklanmamış ayrıntılar ele alınıyor. Arama kurtarma donanımı serinin önceki bölümünde ayrıca incelendi; bu yazı deniz görevinin bütününe odaklanıyor.
Siparişteki yeri: 57’lik paketin 6 adedi
57’lik paketin 2028’den itibaren yerli TS1400 motoruyla teslim edilmesi planlanıyor. Sahil Güvenlik’e ayrılan 6 helikopterin hangi yıllarda teslim alınacağı ise ayrıca açıklanmadı.
Sahil Güvenlik’in helikopterden beklediği görevler
Sahil Güvenlik Komutanlığı; Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’deki deniz yetki alanlarında kolluk, arama kurtarma ve çevre koruma görevleri yürütüyor. Helikopter bu görevlerde hem botların ulaşamadığı mesafeye hızla gitmeyi hem de yukarıdan geniş bir alanı izlemeyi sağlar.
Sahil Güvenlik için seçilecek gözetleme radarı, elektro-optik sensör, vinç ve görev konsolu modelleri resmî olarak açıklanmadı. Tablo, görev türleri ile GÖKBEY’in açıklanmış genel özelliklerini eşleştirir; nihai donanım kurum şartnamesine göre belirlenir.
Deniz ortamı helikopterden ne ister
Deniz üstünde çalışan helikopter, karadaki muadilinden farklı bir yıpranma ortamına maruz kalır. Tuzlu hava ve nem, metal yüzeylerde korozyonu hızlandırır; motor hava girişine giren tuz parçacıkları kompresör performansını düşürebilir. Uzun açık deniz geçişlerinde motor arızasına karşı emniyet ve zorunlu iniş halinde helikopterin su üstünde kalabilmesi önem kazanır.
- Korozyon koruması: Gövde ve bağlantı elemanlarında deniz ortamına uygun kaplama ve malzeme seçimi. GÖKBEY’in gövdesinde kompozit malzemenin yaygın kullanımı, metal yüzey alanını azaltan bir unsur olarak değerlendiriliyor.
- Motor koruması: Tuzlu ortamda motorun düzenli yıkanması ve hava girişinin korunması.
- Çift motor: Açık denizde bir motorun devre dışı kalması halinde (OEI) kalan motorla uçuşun sürdürülebilmesi. GÖKBEY iki adet TEI-TS1400 ile bu mimariye sahip.
- Acil durum yüzdürme sistemi: Zorunlu su inişinde helikopterin batmadan kalması ve mürettebatın tahliyesi.
- Seyrüsefer: Görsel referansın az olduğu deniz üstünde, özellikle gece, hassas seyrüsefer ve otopilot desteği.
Offshore kullanım: platformdan gemiye
“Offshore” ifadesi, kıyıdan uzaktaki açık deniz tesislerine ve gemilere yönelik görevleri kapsıyor. Bu görevler arasında açık deniz enerji platformlarına personel taşıma, platform tahliyesi ve denizdeki bir gemiye personel ya da malzeme indirilmesi sayılabilir. GÖKBEY’in 6 ton sınıfı, 12 yolcuya kadar kabini ve 948 km’ye uzanan harici yakıtlı menzili bu tür görevler için uygun bir zarf sunuyor.
Gemi güvertesine iniş ise ayrı bir gereksinimler dizisi doğurur: katlanabilir rotor ve kuyruk, güverte kilitleme sistemi ve güçlendirilmiş iniş takımı gibi. GÖKBEY’in gemi konuşlu bir deniz kuvvetleri versiyonu ya da güverte operasyonu sertifikası resmî olarak açıklanmadı. Bu nedenle mevcut bilgiyle Sahil Güvenlik konfigürasyonunu, kıyı üslerinden çalışan bir deniz devriye ve arama kurtarma helikopteri olarak okumak daha doğru.
Mevcut filoyla ilişkisi
Sahil Güvenlik Komutanlığı’nın helikopter filosunda bugün AB 412 tipi helikopterler öne çıkıyor. GÖKBEY’in 6 adetlik katılımı, kurumun helikopter envanterine yerli tasarım bir platform ekleyecek. Aynı tipin Jandarma, Kara Kuvvetleri ve diğer kurumlarda da kullanılması; pilot eğitimi, bakım ve yedek parça tedarikinde ortak bir altyapıdan yararlanma imkânı veriyor.
Program kronolojisi
Rakamları doğru okumak
Bu yazıdaki performans değerleri GÖKBEY’in genel maksat konfigürasyonu için açıklanan resmî verilerdir. Gözetleme radarı, sensör, vinç ve yüzdürme sistemi gibi deniz görev donanımı faydalı yükü ve dolayısıyla menzil ile havada kalış süresini etkiler. 2028 tarihi bir teslimat planıdır; Sahil Güvenlik konfigürasyonunun nihai donanım listesi ve teslimat takvimi resmî olarak açıklanmadı.
Sıkça sorulan sorular
Sahil Güvenlik kaç GÖKBEY alacak? IDEF 2025’te (24 Temmuz 2025) imzalanan 57 adetlik pakette Sahil Güvenlik Komutanlığı için 6 helikopter yer alıyor.
Sahil Güvenlik’in GÖKBEY’leri ne zaman teslim edilecek? 57’lik paketin 2028’den itibaren yerli TS1400 motoruyla teslim edilmesi planlanıyor. Sahil Güvenlik’e ayrılan 6 adedin teslim yılları ayrıca açıklanmadı.
GÖKBEY gemiden kalkıp inebilir mi? Gemi konuşlu bir versiyon ya da güverte operasyonu sertifikası resmî olarak açıklanmadı. Açıklanan bilgilere göre Sahil Güvenlik konfigürasyonu kıyı üslerinden çalışan deniz devriye ve arama kurtarma görevlerine yönelik.
Deniz varyantında hangi donanım olacak? Gözetleme radarı, elektro-optik sensör, kurtarma vinci ve acil durum yüzdürme sistemi bu sınıftaki deniz helikopterlerinde yaygın donanımlardır. GÖKBEY için seçilecek modeller resmî olarak açıklanmadı.
GÖKBEY açık denizde ne kadar uzağa gidebilir? Resmî verilere göre menzil standart yakıtla 740 km, harici yakıt tankıyla 948 km. Görev donanımı ve dönüş için ayrılan yakıt rezervi, fiilî görev yarıçapını bu değerlerin altına indirir.
