ABD Donanması 154 Milyon Dolarlık F-35 Sözleşmesi İmzaladı: Alıcı Ülke Bilinmiyor

ABD Donanması, 9 Haziran 2026 tarihinde Lockheed Martin’e 154 milyon dolarlık uzun süreli bileşen tedarik sözleşmesi verdi. Sözleşmenin alımı kapsayan kısmı 11 adet F-35 uçağına ait bileşenleri içeriyor; ancak resmi belgede alıcı ülkenin adı yer almıyor. Savunma tedarik hukukunda “Foreign Military Sales” (Dış Askeri Satış — FMS) olarak bilinen çerçeve kapsamında yürütülen bu tür sözleşmelerde alıcı ülke kimliğinin gizli tutulması alışılmış bir uygulama olmakla birlikte, 11 uçaklık bir kalem için bu ölçekte bir yatırım uluslararası savunma çevrelerinde yoğun bir kimlik tartışması başlattı.

Uzun Süreli Tedarik Ne Anlama Geliyor?

Uzun süreli bileşen sözleşmelerinin kritik bir işlevi var: F-35 gibi ileri teknoloji platformlarda üretim süreci, teslimat tarihinden çok önce başlamak zorunda. Ham madde, çip seti ve kritik alt sistem alımlarını güvence altına alan bu sözleşmeler fiilen anlaşmanın kilitlendiğinin somut göstergesi niteliğinde. Başka bir deyişle, 154 milyon dolarlık bu sözleşme, adı henüz açıklanmayan bir ülkenin F-35 sipariş sürecinin geri dönüşü olmayan bir noktaya ulaştığına işaret ediyor.

Aday Ülkeler

Uluslararası savunma analistlerinin sıklıkla anılan adayları arasında Yunanistan, Romanya, Singapur ve Çek Cumhuriyeti bulunuyor. Singapur özellikle dikkat çekiyor: Ülke, 2026 teslimatıyla birlikte 4 adet F-35B için onay almış durumda ve FMS süreçlerinde kimliğini kamuoyundan gizlemeyi tercih etmesiyle bilinen ender ülkelerden biri.

F-35 İhracat Tablosu: 24 Ülke, 1.000+ Uçak

Bu sözleşme, F-35’in küresel yayılımını anlatan daha büyük bir tablonun parçası. 24’ü aşkın ülkeye ihraç edilen ve 1.000’den fazla birimi göreve girmiş olan F-35, savunma tarihinin en geniş çaplı ortak savaş uçağı programı konumunda. ABD’nin bu programı hem stratejik ittifak yönetimi aracı hem de savunma sanayii ekonomisinin kalıcı bir gelir kaynağı olarak kullandığı biliniyor; zira her uçak satışı onlarca yıl sürecek bakım, modernizasyon ve mühimmat iş hacmini beraberinde getiriyor.

Türkiye Penceresi

Türkiye, F-35 programından 2019’da çıkarıldı; bu karar hâlâ iki ülke arasındaki savunma ilişkisinde derin bir kırılganlık noktası olmaya devam ediyor. F-35 boşluğunun yerli KAAN programıyla doldurulması öngörülüyor olsa da, programın tam operasyonel kapasiteye ulaşacağı tarihe kadar geçecek süre ciddi bir yetenek açığı anlamına geliyor. Bu bağlamda, 11 F-35 teslimatının komşu ülkelere yapılması olasılığı, Türkiye’nin bölgesel hava gücü dengesi açısından yakından izlenecek bir gelişme olmaya devam ediyor.

Doğrulama: 154 milyon dolarlık sözleşme, ABD Savunma Bakanlığı’nın 9 Haziran 2026 tarihli resmi sözleşme duyurusuna dayanmaktadır.