Dünyanın En Büyük Taktik Telsiz Üreticileri

Dünyanın en büyük taktik telsiz üreticileri sıralaması, modern ordunun en çok kullanılan ama en az konuşulan silahına bakıyor: haberleşme. Bir tugayın envanterindeki tank, obüs ve İHA sayısı ne olursa olsun, bunlar birbirine bağlı değilse elde bir ordu değil, birbirinden habersiz birlikler yığını kalıyor. Ukrayna ve Gazze sahalarının son üç yılda tekrar tekrar gösterdiği şey de bu: elektronik harbin baskı altına aldığı bir spektrumda ayakta kalabilen telsiz, en pahalı platformdan daha belirleyici olabiliyor. Envanter Medya, nakliye uçağı üreticileri dosyasının ardından serinin bu halkasında taktik telsiz ve askerî haberleşme üreticilerini teslimat hacmi, ihracat, dalga formu bağımsızlığı ve kullanıcı tabanı ölçütleriyle karşılaştırdı.

Araştırma bir bakışta

“En büyük” hangi ölçüte göre?

Taktik telsiz pazarında “en büyük” sorusunun tek bir cevabı yok, çünkü sektör dört farklı eksende yarışıyor. Hacim ekseninde yılda on binlerce cihaz üreten seri üretim gücü var. Program ekseninde bir ordunun tamamını tek mimariye geçiren “kayıt altındaki program” (program of record) sözleşmeleri var — ABD Ordusu’nun HMS programı ya da Almanya’nın D-LBO’su gibi. Egemenlik ekseninde şirketin kendi dalga formunu ve kriptosunu üretip üretmediği var; bu, ihracatta da kullanımda da belirleyici. Ekosistem ekseninde ise şirketin hangi ortak standarda dahil olduğu var. Bu dosya dördünü ayrı ayrı ölçtü ve tek bir “birinci” ilan etmek yerine her eksende kimin önde olduğunu gösterdi.

Program ekseninde: L3Harris ve ABD Ordusu sözleşmeleri

Kayıt altındaki program büyüklüğüne bakıldığında liste başı tartışmasız L3Harris. Şirketin Falcon IV ailesi, ABD Ordusu’nun Handheld, Manpack & Small Form Fit (HMS) programının omurgasını oluşturuyor; Ocak 2025’te AN/PRC-158 sırt ve AN/PRC-163 lider telsizleri için tam oranlı üretim siparişleri toplamda 300 milyon dolara yaklaştı. Bu telsizlerin ayırt edici özelliği, “Gizli Ama Tasniflenmemiş – Şifreli” (SBU-E) ile yüksek güvenceli şifreleme seviyeleri arasında geçiş yapabilmesi; yani aynı cihaz hem koalisyon ortaklarıyla hem de ulusal gizli ağla çalışabiliyor. 2026’da akış hızlandı: Haziran 2026’da Yeni Nesil Komuta ve Kontrol (NGC2) programı kapsamında AN/PRC-158C sırt telsizleri için 84 milyon dolarlık sipariş açıklandı — bu, Ekim’deki 24 milyon dolarlık ilk siparişin ardından ikinci partiydi. Aynı ay şirket, adı açıklanmayan bir Orta Avrupa ülkesinden Falcon IV ailesi için 170 milyon dolarlık sipariş aldı.

Hacim ekseninde: 600 bin telsiz ve yıllık 70 bin

Kümülatif üretimde en dikkat çekici rakam Elbit Systems’tan geliyor: şirket, 600.000’inci operasyonel taktik telsizini teslim ettiğini duyurdu. Bu, on yıllara yayılmış bir toplam ve E-LynX ailesinin İsrail Savunma Kuvvetleri dışında da geniş bir tabana ulaştığını gösteriyor — İsviçre Savunma Bakanlığı’nın ordu geneli ağ için verdiği yaklaşık 338 milyon dolarlık sözleşme ve İspanya Ordusu’nun tekrarlanan E-LynX seçimleri bunun en somut örnekleri.

Yıllık üretim temposunda ise açıklanan en yüksek rakam Türkiye’den geliyor. ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol’un Ocak 2026’da aktardığı verilere göre şirket bir yıl içinde son kullanıcılara 286.000 ürün teslim etti; bunun 70.000’den fazlası askerî telsizdi. Aynı dönemde tesislerde yüzde 40 kapasite artışı sağlandığı, yılın ilk dokuz ayında yurt içi sözleşmelerin yüzde 50, ihracat sözleşmelerinin yüzde 171 arttığı bildirildi. Bu tablo, telsizin ASELSAN portföyünde bir ürün değil, seri üretim omurgası olduğunu gösteriyor.

Egemenlik ekseninde: dalga formu kimin?

Bu dosyanın en az bilinen ama en belirleyici ölçütü bu. Bir telsizin içindeki dalga formu — yani sinyalin nasıl kodlandığı, bölündüğü ve düşman karıştırmasına karşı nasıl direndiği — kimin mülkiyetindeyse, o ağın kuralını da o koyuyor. Avrupa’da bu soruya ortak bir cevap üretildi: ESSOR (European Secure Software defined Radio) programı. Programın sanayi ayağı olan a4ESSOR konsorsiyumu altı şirketten oluşuyor — Bittium (Finlandiya), Indra (İspanya), Leonardo (İtalya), Radmor (Polonya), Rohde & Schwarz (Almanya) ve Thales (Fransa) — ve programa Finlandiya, Fransa, Almanya, İtalya, Polonya ile İspanya katılıyor.

Bu çalışmanın sonucu sektör için bir dönüm noktası oldu: NATO, konsorsiyumun geliştirdiği ESSOR Yüksek Veri Hızı Dalga Formu’nu (HDRWF) taktik haberleşmede STANAG 5651 birlikte çalışabilirlik standardı olarak kabul etti. 225-400 MHz UHF bandında çalışan ve saniyede 1 megabite kadar veri işleyebilen bu dalga formu artık tüm NATO üyelerine açık. Yani Avrupa, ortak bir standardı önce kendi sanayisiyle üretti, sonra ittifak standardı hâline getirdi — telsiz pazarında egemenliğin nasıl kurulduğunun ders kitabı örneği.

Doğrulanmış üretici tablosu

Veri güvenilirlik notları. A: üretici ya da devlet kaynağının doğrudan açıkladığı, tarih ve rakam içeren veri. B: birden fazla açık kaynakta tutarlı biçimde geçen, ancak tek bir resmî rakamla sabitlenemeyen veri. D: şeffaflık yetersizliği nedeniyle doğrulanamayan veri — bu şirketler endeks dışında tutuldu. Veri tipleri: R raporlanan, T tebliğ/şirket beyanı, S sözleşme kaydı, D doğrulanamayan.

EM-GDPI: bileşik endeks nasıl kuruldu?

Envanter Medya Küresel Savunma Üretim Endeksi (EM-GDPI), serinin ortak ölçüm aracı. Bu dosyada iki uyarlama yapıldı ve ikisi de burada açıkça bildiriliyor. Birincisi: gelir kriteri (15 puan) çıkarıldı, çünkü sektördeki şirketlerin neredeyse hiçbiri taktik telsiz segmentinin cirosunu ayrı açıklamıyor; Thales, Leonardo ve RTX gibi holdinglerde bu kalem çok daha büyük iş birimlerinin içinde kayboluyor. İkincisi: yerine “dalga formu ve kripto bağımsızlığı” (15 puan) kriteri eklendi — şirketin kendi dalga formunu ve şifreleme çekirdeğini üretip üretmediği, bu sektörde gelirden daha belirleyici bir güç göstergesi. Kalan kriterler seride olduğu gibi korundu: üretim/teslimat hacmi 25, ihracat 15, kullanıcı ülke sayısı 10, ürün çeşitliliği 10, seri üretim kapasitesi 10, sipariş bakiyesi 5, teknoloji olgunluğu 5, büyüme 5.

Türkiye bu sıralamada nerede?

Türkiye bu dosyada, serinin birçok dosyasına göre daha güçlü bir yerde duruyor — ve bunun nedeni tek bir ürün değil, üç ayrı yetkinliğin aynı anda mevcut olması.

Birincisi hacim. ASELSAN’ın bir yılda 70.000’den fazla askerî telsiz teslim ettiğini açıklaması, bu sektörde nadir görülen bir seri üretim temposuna işaret ediyor. Rakip şirketlerin çoğu yıllık birim teslimatını açıklamadığı için doğrudan bir sıralama kurmak mümkün değil; ancak açıklanan rakamlar arasında bu, tek yıllık en yüksek birim sayısı. Tesislerde sağlanan yüzde 40 kapasite artışı da bu temponun geçici bir sipariş dalgası değil, kalıcı bir kapasite yatırımı olduğunu gösteriyor.

İkincisi portföy genişliği. Türkiye’nin telsiz ailesi tek bir segmentte yoğunlaşmıyor: 9651 yazılım tabanlı el telsizi, 9661 V/UHF araç ve sırt telsizi, 5712 manga telsizi, 6680 iç konuşma sistemi ve İHA platformları için ARTCom 9682 V/UHF telsizi birlikte, erden tugay karargâhına ve insansız platforma kadar uzanan kesintisiz bir zincir oluşturuyor. Bu zincirin tamamını üretebilen ülke sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor.

Üçüncüsü ihracat derinliği. ASELSAN 30’dan fazla ülkeye haberleşme sistemi ihraç ediyor. En olgun örnek Ukrayna: Spets Techno Export ile Aralık 2016’da imzalanan ilk sözleşmeden bugüne 8 ayrı sözleşme kapsamında 8 sevkiyat yapıldı ve 9661 araç/sırt telsizleri, 9651 el telsizleri, 5712 manga telsizleri ile 6680 iç konuşma sistemlerinin teslimatı tamamlandı. Azerbaycan Savunma Bakanlığı ile PUP 9661 ve 3700 telsizlerinin tedarikine yönelik mutabakat imzalandı. Bir Orta Doğu ülkesine ihraç edilen İHA platformu için ARTCom 9682 telsizinin ilk teslimatı ve kabulü tamamlandı — bu telsizin ilk ihracatı oldu.

Türkiye nerede geride?

Hacim ve portföy tablosu güçlü; ancak bu dosyanın dürüst kalabilmesi için tablonun diğer yarısının da yazılması gerekiyor. Türkiye’nin taktik haberleşmede üç somut sınırı var.

Birincisi standart belirleme masasında yer almamak. NATO’nun taktik haberleşmede birlikte çalışabilirlik standardı olarak kabul ettiği ESSOR Yüksek Veri Hızı Dalga Formu’nu altı Avrupa şirketinden oluşan a4ESSOR konsorsiyumu geliştirdi. Türkiye bu konsorsiyumun üyesi değil. Standart NATO standardı olduğu için Türkiye de ona uyumlu üretim yapabilir — ama standardın ne olacağına karar veren masada bulunmamak, uzun vadede ürünü değil kuralı satan tarafta olamamak demek. Bu, teknik bir eksiklikten çok stratejik bir konum farkı.

İkincisi bileşen derinliği. Yazılım tanımlı radyonun kalbinde yüksek hızlı analog-dijital dönüştürücüler, RF ön uç bileşenleri ve programlanabilir mantık devreleri (FPGA) var. Bu bileşenlerin dünya üretimi birkaç ABD ve Avrupa firmasının elinde yoğunlaşmış durumda ve ihracat kontrollerine tabi. Türkiye telsizin tasarımına, yazılımına, dalga formuna ve kriptosuna hâkim; ancak en alttaki yonga katmanında hâlâ dışa bağımlı. Bu, yalnızca Türkiye’nin değil, ABD dışındaki neredeyse tüm üreticilerin ortak kısıtı — Avrupalı üreticiler de aynı tedarik zincirine bağlı.

Üçüncüsü yüksek güvenceli kripto akreditasyonu. L3Harris’in AN/PRC-158 ve AN/PRC-163 telsizlerini öne çıkaran özellik, tasniflenmemiş şifreli mod ile yüksek güvenceli ulusal gizli mod arasında geçiş yapabilmeleri ve bunun ABD tarafından akredite edilmiş olması. Bu akreditasyon zinciri, ittifak içi en hassas ağlara erişimin kapısı ve dışarıdan bir üreticinin kısa sürede girebileceği bir alan değil. Türkiye kendi ulusal kripto çekirdeğini üretiyor ve bu bir egemenlik kazancı; ancak müttefik ağlarının en üst katmanında bu, karşılıklı akreditasyon gerektiren ayrı bir müzakere başlığı olmayı sürdürüyor.

Pazar nereye gidiyor?

Askerî yazılım tanımlı radyo pazarının 2026’da 5,34 milyar dolar, 2034’te 10,88 milyar dolar olması ve bu dönemde yıllık ortalama yüzde 9,3 büyümesi öngörülüyor. Kuzey Amerika’nın 2026’da yaklaşık yüzde 39 pay alması bekleniyor. Bu büyümenin arkasında üç itici güç var: NATO ülkelerinin kara kuvvetleri modernizasyon programları, elektronik harp baskısı altında çalışabilen dalga formlarına duyulan ihtiyaç ve insansız platformların yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan yeni telsiz sınıfı — bir İHA’nın, insansız kara aracının ya da deniz aracının da aynı taktik ağa dahil olması gerekiyor.

Araştırma nasıl hazırlandı?

Bu dosya, üreticilerin ve devlet kurumlarının kendi yayımladığı basın açıklamaları, ürün katalogları ve resmî program sayfaları taranarak hazırlandı. Her rakam, onu ilk açıklayan kaynağa kadar geri izlendi; ikinci elden aktarılan ve orijinal kaynağı bulunamayan hiçbir veri kullanılmadı. Türkiye’ye ilişkin veriler yalnızca resmî kurum ve üretici kaynaklarından alındı. Şirketlerin kendi beyanına dayanan rakamlar (örneğin yıllık teslimat adetleri) metinde açıkça “şirket beyanı” olarak işaretlendi, çünkü bunlar bağımsız denetimden geçmiş veriler değil. Çin ve Rusya merkezli üreticiler, doğrulanabilir üretim ve ihracat verisi yayımlamadıkları için D notu verilerek endeks dışında bırakıldı — “veri yoksa puan da yok” ilkesi seri boyunca uygulanıyor. EM-GDPI ağırlıkları bu sektöre uyarlandı ve uyarlama yukarıda açıkça bildirildi. Pazar büyüklüğü projeksiyonları bağımsız pazar araştırması şirketlerine ait olup, gerçekleşme taahhüdü taşımaz.

Sık sorulan sorular

Dünyanın en büyük taktik telsiz üreticisi hangisi?

Tek bir cevap yok. Program büyüklüğü ve ABD ordusu sözleşmeleri ölçütünde L3Harris önde; kümülatif teslimat adedinde Elbit Systems 600.000 telsizle öne çıkıyor; açıklanan yıllık üretim temposunda ise ASELSAN’ın 70.000’i aşan rakamı en yüksek. Bu dosyanın bileşik endeksinde sıralama L3Harris, Elbit Systems ve ASELSAN şeklinde oluştu.

Yazılım tanımlı radyo ile klasik telsiz arasındaki fark ne?

Klasik telsizde frekans, modülasyon ve şifreleme donanıma gömülüdür; standart değişirse cihaz değişir. Yazılım tanımlı radyoda bu işlevler yazılımla tanımlanır, böylece aynı cihaz güncellemeyle yeni bir dalga formuna veya kripto standardına geçebilir.

ESSOR nedir ve neden önemli?

ESSOR, Avrupa ülkelerinin ortak güvenli yazılım tanımlı radyo programı. Sanayi ayağı a4ESSOR konsorsiyumu; Bittium, Indra, Leonardo, Radmor, Rohde & Schwarz ve Thales’ten oluşuyor. Geliştirdiği Yüksek Veri Hızı Dalga Formu, NATO tarafından STANAG 5651 birlikte çalışabilirlik standardı olarak kabul edildi.

STANAG 5651 ne yapıyor?

225-400 MHz UHF bandında çalışan, saniyede 1 megabite kadar veri işleyebilen geniş bant taktik dalga formunu tanımlıyor. Çok sekmeli bas-konuş, telsiz sessizliği modu ve spektrum paylaşımı özellikleri içeriyor ve tüm NATO üyelerinin kullanımına açık.

ASELSAN hangi telsizleri üretiyor?

Kamuya açık ürün ailesinde 9651 yazılım tabanlı el telsizi, 9661 V/UHF araç ve sırt telsizi, 5712 manga telsizi, 6680 iç konuşma sistemi ve İHA platformlarına yönelik ARTCom 9682 V/UHF telsizi bulunuyor.

Türkiye telsiz ihraç ediyor mu?

Ediyor. ASELSAN 30’dan fazla ülkeye haberleşme sistemi ihraç ediyor. Ukrayna’ya Aralık 2016’dan bu yana 8 ayrı sözleşme kapsamında 8 sevkiyat yapıldı; Azerbaycan Savunma Bakanlığı ile telsiz tedarikine yönelik mutabakat imzalandı.

ARTCom 9682 neden ayrı önemli?

Bir Orta Doğu ülkesine ihraç edilen İHA platformuna entegre edilen bu V/UHF telsizinin ilk teslimatı ve kabulü tamamlandı; bu, ürünün ilk ihracatı oldu. İnsansız platformların taktik ağa dahil edilmesi, sektörün en hızlı büyüyen alt başlığı.

Elbit’in 600.000 telsizi ne anlama geliyor?

Bu, tek bir yılın değil, on yıllara yayılmış kümülatif bir toplam. Şirketin E-LynX ailesinin İsrail Savunma Kuvvetleri dışında da geniş bir kullanıcı tabanına ulaştığını gösteriyor; İsviçre ve İspanya sözleşmeleri bunun somut örnekleri.

Çin ve Rusya bu listede neden yok?

CETC ve Ruselectronics gibi üreticiler doğrulanabilir üretim, teslimat ve ihracat verisi yayımlamıyor. Seri boyunca uygulanan “veri yoksa puan da yok” ilkesi gereği D notuyla endeks dışında tutuldular. Bu, küçük oldukları anlamına gelmiyor; yalnızca bu yöntemle ölçülemedikleri anlamına geliyor.

Taktik telsiz pazarı ne kadar büyük?

Askerî yazılım tanımlı radyo pazarının 2026’da 5,34 milyar dolar olması ve 2034’te 10,88 milyar dolara ulaşması öngörülüyor; yıllık ortalama büyüme yüzde 9,3. Kuzey Amerika’nın 2026 payının yaklaşık yüzde 39 olması bekleniyor.

Elektronik harp telsizleri nasıl etkiliyor?

Karıştırma ve dinleme baskısı altında dar bantlı klasik telsizler hızla kullanılamaz hâle gelebiliyor. Bu yüzden yeni nesil sistemler frekans atlamalı, ağ tabanlı (MANET) ve çok sekmeli mimarilere geçiyor; ESSOR dalga formunun telsiz sessizliği ve spektrum paylaşımı özellikleri de bu ihtiyaçtan doğdu.

Bir ordunun telsiz mimarisini değiştirmesi ne kadar sürer?

Ordu geneli bir geçiş, tek bir alım değil çok yıllı bir programdır. Almanya’nın D-LBO çerçeve anlaşması 2022 sonunda imzalandı ve seri üretim teslimatları aşamalı olarak ilerliyor; ABD’nin HMS programı yıllar içinde ardışık tam oranlı üretim siparişleriyle yürütülüyor.

Kaynaklar ve yöntem

• L3Harris (Ocak 2025) — HMS tam oranlı üretim siparişleri, AN/PRC-158 ve AN/PRC-163
• L3Harris (2026) — NGC2 sırt telsizi teslimat siparişleri
• L3Harris (Haziran 2026) — Orta Avrupa ülkesinden 170 milyon dolarlık Falcon IV siparişi
• Elbit Systems — 600.000’inci operasyonel taktik telsiz teslimatı
• Elbit Systems — İsviçre Silahlı Kuvvetleri için 338 milyon dolarlık E-LynX sözleşmesi
• Anadolu Ajansı (14 Ocak 2026) — ASELSAN’ın bir yıllık teslimat dökümü ve kapasite artışı
• ASELSAN Basın Odası — telsiz ürün ailesi ve ihracat duyuruları
• OCCAR — ESSOR programı — program yapısı ve katılımcı ülkeler
• Indra / a4ESSOR — NATO’nun ESSOR HDR dalga formunu STANAG 5651 olarak kabulü
• Rohde & Schwarz — SOVERON — D-LBO çerçeve anlaşması ve ürün ailesi
• Thales — SYNAPS — CONTACT/SYNAPS ailesi ve kullanıcı ülkeler

Son güncelleme: 18 Eylül 2026. Bu sayfa yaşayan bir araştırmadır; yeni sözleşme ve teslimat duyurularıyla güncellenecektir. Serinin tamamı için 2026 Küresel Savunma Sanayii Raporu‘na bakabilirsiniz.