Çin’in Dördüncü Uçak Gemisi Tip 004’te Nükleer İzler: CSIS, 15×15 Metrelik İki Bölmeyi İşaretledi

Çin donanmasının inşa hâlindeki dördüncü uçak gemisi Tip 004, Dalian tersanesinde gövde ve uçuş güvertesi çalışmalarıyla şekilleniyor. Army Recognition’ın 12 Kasım’da çekilen uydu görüntülerine ve The Aviationist’in 16 Kasım’da aktardığı habere dayanan analizine göre, Washington merkezli düşünce kuruluşu CSIS’in 27 Ekim tarihli değerlendirmesi, gemide yaklaşık 15×15 metre boyutlarında, zırhlı reaktör bölmelerine benzeyen iki yapı tespit etti. CSIS bu bulguya dayanarak nükleer tahrik ihtimalini “muhtemel” olarak nitelendiriyor; ancak reaktörün gücü, yakıt türü ve elektrik kapasitesi gibi veriler bilinmiyor ve Çin Millî Savunma Bakanlığı güç sistemine ilişkin resmî bir açıklama yapmadı.
Geminin katapult sistemi konusunda daha somut veriler mevcut: Çin Millî Savunma Bakanlığı’nın Eylül 2025’teki açıklamasına göre, Tip 004’ün bir öncülü olan Tip 003 sınıfı Fujian, elektromanyetik katapultlarla J-35, J-15T ve KJ-600 tipi uçakların fırlatma ve iniş testlerini tamamlamıştı. CSIS’in değerlendirmesi, Tip 004’te dört katapult ve üçüncü bir uçak asansörünün bulunmasının “mantıklı” olduğunu belirtiyor; ancak bu yapılandırma da henüz doğrulanmadı. Geminin taşıyabileceği uçak sayısına dair resmî bir rakam yok; ikincil tahminler 75 ile 100 arasında değişiyor ve kaynaklar bu rakamları spekülatif olarak nitelendiriyor.
Karşılaştırma için kullanılan ABD’nin Ford sınıfı uçak gemilerinde durum daha nettir: Kongre’ye sunulan ifadelere göre bu gemiler, dört şaftı çeviren iki nükleer reaktörle donatılmış olup resmî olarak 30 knot üzeri hız yapabiliyor ve elektrik kapasitesi Nimitz sınıfının yaklaşık üç katı. ABD Deniz Sistemleri Komutanlığı (NAVSEA), Ford sınıfının 75 veya daha fazla uçak taşıma kapasitesine sahip olduğunu belirtiyor; tasarım hedefleri ise 30 gün boyunca günde 160, dört günlük yoğun dönemde ise günde 270 sorti üretimini öngörüyor. USNI News’in Ağustos 2026’da aktardığına göre ABD Deniz Kuvvetleri Komutanı, Ford’un sorti üretiminde Nimitz sınıfını geride bıraktığını açıkladı.
Analiz, iki gemi arasındaki karşılaştırmanın birçok noktada sınırlı kaldığını vurguluyor: Tip 004’ün nükleer tahrikle Ford’un dayanıklılık ve hız seviyesine ulaşabileceği öngörülse de, güç çıktısı doğrulanmadan bu iddia test edilemiyor. Erken uyarı uçağı karşılaştırmasında da benzer bir belirsizlik var; Çin’in KJ-600’ü ile ABD’nin AN/APY-9 radarlı ve Ortak Angajman Kabiliyetine (CEC) sahip E-2D Advanced Hawkeye’ı kıyaslanıyor, ancak KJ-600’ün performansına dair kamuya açık veri sınırlı. Elektronik harp alanında ABD’nin EA-18G Growler’ına karşılık gelecek bir Çin platformuna dair kamuya açık kanıt bulunmuyor.
Analiz ayrıca, nükleer tahrikin tek başına sürdürülebilir hava gücü anlamına gelmediğinin altını çiziyor: uçak yakıtı, mühimmat, yedek parça ile refakat ve ikmal gemileri ihtiyacı nükleer güçle ortadan kalkmıyor. ABD tarafında da F-35C’nin USS John F. Kennedy’de fırlatma ve iniş testlerine Ekim 2026’da başladığı, ancak bunun Ford’da operasyonel bir F-35C filosunun bulunduğu anlamına gelmediği belirtiliyor. Analize göre Tip 004’ün gerçek kapasitesinin anlaşılması için tahrik sisteminin ve güverte düzeninin doğrulanmasını, deniz testlerini ve tam bir hava filosuyla tekrarlanan operasyonları beklemek gerekiyor.
Kaynaklar
- Alain Servaes, “China’s Fourth Aircraft Carrier Advances Toward Nuclear Propulsion to Rival U.S. Ford-Class”, Army Recognition, 17 Kasım 2026, 19.06 — https://www.armyrecognition.com/news/navy-news/2026/chinas-fourth-aircraft-carrier-advances-toward-nuclear-propulsion-to-rival-u-s-ford-class
- Center for Strategic and International Studies (CSIS), uydu görüntüsü değerlendirmesi, 27 Ekim 2026 (Army Recognition analizinde aktarılmıştır)
- The Aviationist, uydu görüntüsü haberi, 16 Kasım 2026 (Army Recognition analizinde aktarılmıştır)

