BORAN 105 mm Hafif Çekili Obüs Nedir? MKE Yerli Hafif Topçu Sistemi
BORAN 105 MM
M101A1’in ardılı olarak MKE tarafından geliştirilen, helikopterle havadan taşınabilen, kapalı kundak yapılı yerli hafif çekili obüs. Aralık 2022’de envantere girmiş, Cumhuriyet tarihinin ilk obüs ihracatını gerçekleştirmiştir.
BORAN Nedir?
MKE BORAN 105 mm Hafif Çekili Obüs, Mekanik ve Kimya Endüstrisi A.Ş. (MKE) tarafından geliştirilen, Türk Silahlı Kuvvetleri envanterindeki ABD yapımı M101A1 obüslerinin yerine ikame edilmek üzere üretilen yerli ve milli hafif topçu sistemidir. Proje Nisan 2008 SSİK kararıyla onaylanmış; 6 Kasım 2009 sözleşmesi ile başlatılmış ve Aralık 2022’de ilk obüs TSK envanterine girmiştir.
BORAN, özellikle komando tugaylarına ateş desteği, iç güvenlik operasyonları ve hava indirme harekâtları için tasarlanmıştır. Kapalı kundak yapısı ve 1.745 kg ağırlığı, sistemin CH-47 Chinook ve UH-60 Black Hawk helikopterleri ile havadan taşınabilmesine olanak tanır.
Atış Kontrol & Hassasiyet
BORAN’ın hassasiyet üstünlüğü, ASELSAN tarafından geliştirilen Atış Kontrol Sistemi (AKS) sayesinde sağlanır. Sistem Ocak 2022’de Karapınar atış sahasında kalifiye edilmiştir. Dünya muadillerine kıyasla üstün vuruş hassasiyeti ve kısa atışa hazırlık süresi ile öne çıkar.
Mayıs 2025 – Malezya Atış Sahası: BORAN, farklı ülkelerin obüs sistemleriyle birlikte aynı sahada değerlendirildi. Demo atışları kapsamında 46 saniye içerisinde 12 atış gerçekleştirerek atış hızı ve sistem bütünlüğü açısından rakiplerine kıyasla belirgin bir performans üstünlüğü sergiledi.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Geliştirici Kurumlar | MKE (tasarım/üretim) + ASELSAN (AKS — Atış Kontrol Sistemi) |
| Silah Çapı / Namlu | 105 mm / 30 kalibre |
| Ağırlık | 1.745 kg |
| Azami Etkili Menzil | 17 km (atış testlerinde maks. 19 km) |
| Atış Hızı | Dakikada 6 atım |
| Atışa Hazırlık | 30 saniye – 1 dakika |
| Havadan Nakliye | Sikorsky UH-60 Black Hawk, CH-47 Chinook |
| Tasarım Tipi | Kapalı kundak (closed-trail) |
| Proje Sözleşmesi | 6 Kasım 2009 |
| Karapınar Kalifikasyonu | Ocak 2022 |
| Envantere Giriş | Aralık 2022 |
| İhracat | Bangladeş (Asya-Pasifik, ilk ihracat), Kuzey Makedonya (Avrupa/Balkanlar) |
Operasyonel Mobilite ve Hava İndirme
BORAN obüsü, ordunun envanterinde bulunan nakliye helikopterleriyle havadan taşınabilecek şekilde özel olarak tasarlanmıştır. Kapalı kundak yapısı ve düşük ağırlığı sayesinde:
- CH-47 Chinook — ağır nakliye platformu onayı
- Sikorsky UH-60 — genel maksat platformu onayı
- Sarp arazi ve airlift operasyonları için özel ultra hafif kundak
- Hızlı konuşlanma + yüksek mobilite — komando tugayları için kritik
- İç güvenlik operasyonlarına refakat
- 30 sn’de atışa hazır — kısa atışa hazırlık süresi
İhracat ve Küresel Görünürlük
BORAN, Cumhuriyet tarihinin ilk obüs ihracatını gerçekleştiren sistem olmuştur. Mevcut ihracat dağılımı:
- 🇹🇷 Türkiye (TSK) — Aralık 2022 envantere giriş
- 🇧🇩 Bangladeş — Asya-Pasifik, ilk ihracat (AKTİF)
- 🇲🇰 Kuzey Makedonya — Avrupa/Balkanlar (AKTİF)
- 🌍 Afrika, Orta Doğu, Asya-Pasifik — yeni tedarik programları kapsamında değerlendirme
Dünyadaki Emsalleri
| Sistem | Üretici / Ülke | Kalibre | Menzil |
|---|---|---|---|
| MKE BORAN 105 | MKE — 🇹🇷 Türkiye | 105 mm | 17 km (max 19) |
| M119A3 | BAE Systems — 🇺🇸 ABD | 105 mm | 19,5 km |
| L118 Light Gun | Royal Ordnance — 🇬🇧 | 105 mm | 17,2 km |
| LG1 Mk III | Nexter — 🇫🇷 | 105 mm | 17 km |
| M-56 | Yugoimport — 🇷🇸 | 105 mm | 13 km |
| OTO Melara Mod 56 | Leonardo — 🇮🇹 | 105 mm | 11,1 km |
| IFG MK-2 | Indian Ordnance — 🇮🇳 | 105 mm | 17,4 km |
BORAN; M119A3 (ABD), L118 Light Gun (İngiltere) ve LG1 Mk III (Fransa) ile birlikte dünyanın en modern hafif çekili 105 mm obüsleri ligindedir. Menzil, atış hızı ve hassasiyette emsalleriyle aynı seviyededir; üstelik bunlara göre daha düşük maliyet ve ihracat kısıtsızlığı ile rekabet eder.
