ankara envantermedya – Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, Kraliyet Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan F-35 savaş uçaklarında, ABD ya da üretici firma tarafından uzaktan devreye sokulabilecek bir “kill switch” bulunduğu yönündeki iddiaları reddetti.
Açıklama, Lordlar Kamarası’nda yöneltilen sorular üzerine yapıldı.
“TAM OPERASYONEL SERBESTLİĞE SAHİBİZ”
Savunma Bakanı Lord Coaker, Lord Empey’in sorusuna verdiği yanıtta, daha önce Avam Kamarası’nda yapılan resmi açıklamaya atıfta bulunarak, Birleşik Krallık’ın F-35 uçaklarını “İngiliz savunmasının uygun gördüğü zaman ve yerde” kullanma konusunda tam operasyonel serbestliğe sahip olduğunu belirtti.
Coaker, kritik bazı kabiliyetlerin ülke içinde konuşlandırılabildiğini ve Savunma Bakanlığı’nın uçak sistemlerine ilişkin ayrıntılı teknik bilgiye sahip olduğunu vurguladı.
“ÜÇÜNCÜ TARAF İZNİ GEREKMİYOR”
Lord Coaker, ayrı bir yanıtta ise Silahlı Kuvvetler için tedarik edilen hiçbir askeri teçhizatın konuşlandırılması veya kullanımı için üçüncü bir tarafın iznine ihtiyaç duyulmadığını ifade etti.
Bu açıklamanın, müttefik ülkelerin envanterindeki F-35’lerin uzaktan devre dışı bırakılabileceği yönündeki iddialara doğrudan yanıt niteliği taşıdığı kaydedildi.
ABD VE ÜRETİCİDEN DAHA ÖNCE DE YALANLAMA GELMİŞTİ
Söz konusu iddialar, daha önce ABD Savunma Bakanlığı ile üretici firma Lockheed Martin tarafından da reddedilmişti. Taraflar, F-35 uçaklarını anında işlevsiz kılabilecek herhangi bir mekanizmanın bulunmadığını defalarca dile getirmişti.
“KILL SWITCH YOK, YAPISAL BAĞIMLILIK VAR”
Yetkililer, uzaktan anlık devre dışı bırakma iddialarını destekleyen bir bulgu olmadığını belirtirken, F-35 programının yapısının dolaylı bir bağımlılık ilişkisi yarattığına da dikkat çekiyor.
Uçağın tam muharip etkinliğinin;
- Yazılım güncellemeleri,
- Görev veri dosyaları,
- Lojistik ve idame desteği
gibi unsurlar üzerinden büyük ölçüde ABD tarafından yönetilen sistemlere dayandığı ifade ediliyor.
ALIS’TEN ODIN’E DİJİTAL İDAME ALTYAPISI
F-35 filosunun bakım ve idamesi, daha önce ALIS, günümüzde ise ODIN adı verilen ABD kontrolündeki dijital sistemler üzerinden yürütülüyor. Bu altyapı; arıza teşhisi, yedek parça yönetimi ve filo sağlığı takibini kapsıyor.
Sisteme sürekli erişim sağlanamaması durumunda uçakların kısa vadede uçuşa elverişli kalabileceği, ancak uzun vadede hazırlık seviyesi ve modernizasyon kabiliyetinin kademeli olarak azalabileceği değerlendiriliyor.
YAZILIM VE GÖREV VERİLERİ KRİTİK
F-35’in sensör füzyonu, elektronik harp kabiliyetleri ve düşük görünürlük avantajlarının, düzenli yazılım ve görev veri güncellemelerine bağlı olduğu belirtiliyor. Birleşik Krallık, bu güncellemelerin zamanlamasına karar verebilse de, uçağın tüm yazılım altyapısını bağımsız olarak üretmiyor.
Kaynak: UK Defence Journal
