BAE Systems ile TUALCOM’dan Otonom Hava Sistemleri Mutabakatı

Birleşik Krallık’ın en büyük savunma şirketi BAE Systems ile Ankara merkezli TUALCOM, otonom hava sistemlerinde ortak teknoloji geliştirme amacıyla bir mutabakat zaptı (MoU) imzaladı. Anlaşma, BAE Systems’in ileri araştırma ve teknoloji birimi FalconWorks üzerinden yürütülecek.
Şirketin 12 Ağustos tarihli resmî açıklamasına göre iş birliği; gelişmiş radyo frekansı (RF) haberleşme, karıştırmaya dayanıklı seyrüsefer ve elektronik harp teknolojilerinin otonom hava platformlarına entegrasyonunu kapsıyor. Tarafların ilk aşamada “dayanıklı otonomi” (resilient autonomy) başlığı altında geliştirme fırsatlarını belirlemesi, olgunlaşan konseptlerin ardından gelecekteki savunma programlarına taşınması öngörülüyor.
Anlaşmanın kapsamı
BAE Systems’in açıklamasında iş birliğinin hedef pazarları Birleşik Krallık, Türkiye ve uluslararası müşteriler olarak sıralandı. Mutabakat, doğrudan bir tedarik sözleşmesi değil; ortak konsept değerlendirmesi ve teknoloji olgunlaştırma çerçevesi niteliğinde. Bu tür çerçeve anlaşmaları savunma sanayiinde çoğunlukla ortak gösterim (demonstrator) çalışmalarına, ardından da program bazlı sözleşmelere zemin hazırlıyor.
FalconWorks Genel Müdürü Dave Holmes, açıklamada geleceğin otonom kabiliyetinin yalnızca platformun kendisine bağlı olmadığını vurgulayarak, “Gelecekteki otonom kabiliyet yalnızca gelişmiş hava araçlarına değil, onların giderek daha fazla çekişmeli hâle gelen ortamlarda algılamasını, haberleşmesini ve karar vermesini sağlayan sistemlerin dayanıklılığına bağlı olacak” ifadelerini kullandı.
TUALCOM İcra Kurulu Başkanı Ali Pastonoğlu ise şirketin “en zorlu operasyonel koşullarda çalışmak üzere tasarlanan RF haberleşme, güvenceli seyrüsefer ve elektronik harp teknolojilerinin geliştirilmesi ve üretimine önemli yatırım yaptığını” belirtti.
TUALCOM ne yapıyor?
2010’ların başında Ankara’da kurulan TUALCOM, telemetri verici ve alıcıları, uçuş sonlandırma sistemleri, veri bağlantıları ve GPS/GNSS karıştırma önleyici (anti-jam) çözümler üretiyor. Şirketin bilinen ürün ailelerinden TUALAJ serisi, kontrollü ışıma paterni üreten anten (CRPA) mimarisiyle uydu seyrüsefer sinyallerine yönelik karıştırma girişimlerini bastırmayı hedefliyor. Kara, deniz ve hava platformlarına yönelik farklı konfigürasyonları bulunuyor.
Bu ürün grubu, mutabakatın teknik odağını da açıklıyor. Otonom hava araçlarının en kırılgan noktası, uçuş kontrol yazılımı kadar dış dünyayla kurduğu bağ: uydu seyrüsefer sinyali ve veri bağlantısı. Elektronik harp yoğun bir muharebe ortamında bu iki bağ da hedef alınıyor. Karıştırma (jamming) sinyali bastırıyor, aldatma (spoofing) ise sahte sinyalle platformu yanlış konuma inandırıyor.
FalconWorks ve İngiliz otonomi programları
FalconWorks, BAE Systems’in Hava sektöründe 2022’de kurduğu, hızlı prototipleme ve konsept değerlendirmeye odaklanan birim. Şirketin insansız muharip hava aracı ve “sadık kanat” (loyal wingman) çalışmaları, Birleşik Krallık’ın gelecek nesil hava gücü programlarıyla iç içe ilerliyor. Londra’nın Küresel Muharebe Hava Programı (GCAP) kapsamında Türkiye ile doğrudan bir ortaklığı bulunmuyor; ancak İngiliz sanayii, alt sistem düzeyinde Türk tedarikçilerle çalışmayı son yıllarda genişletti.
Türkiye açısından anlamı
Anlaşma, Türk savunma sanayiinin alt sistem ihracatında geldiği noktayı gösteren bir örnek. Türkiye’nin insansız hava aracı ihracatı platform bazında uzun süredir gündemde; buna karşılık haberleşme, seyrüsefer ve elektronik harp alt sistemlerinin Batılı ana yüklenicilere satılması görece yeni bir eşik. Bir Türk şirketinin, Avrupa’nın en büyük savunma sanayii oyuncularından birinin ileri teknoloji biriminde teknoloji ortağı olarak konumlanması, tedarik zincirindeki yerin platformdan bileşene doğru derinleştiğine işaret ediyor.
Türkiye’de benzer alanda ASELSAN, HAVELSAN ve Meteksan Savunma’nın veri bağlantısı ve elektronik harp çözümleri bulunuyor. TUALCOM ise daha dar bir nişte, telemetri ve anti-jam seyrüsefer tarafında uzmanlaşmış durumda. Mutabakatın önümüzdeki dönemde ortak gösterim uçuşlarına dönüşüp dönüşmeyeceği, iki tarafın da paylaşacağı takvimle netleşecek.
Kaynaklar
- BAE Systems resmî basın bülteni, “BAE Systems and TUALCOM to collaborate on autonomous technologies”, 12 Ağustos 2026
- TUALCOM kurumsal ürün bilgileri

