Aliyev, Azerbaycan’da Üretilen Türk SALVO ve KAYRA İnsansız Deniz Araçlarını İnceledi

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mehriban Aliyeva, 6 Eylül 2026 Pazar günü Azerbaycan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nı ziyaret ederek, Türkiye’nin DEARSAN Tersanesi ile Azerbaycan Savunma Bakanlığı bünyesindeki MİRAS Hərbi-Sənaye Şirkəti’nin (MİRAS Askeri Sanayi Şirketi) ortak üretim tesisinde imal edilen SALVO silahlı insansız deniz aracı (SİDA) ve KAYRA kamikaze insansız deniz aracını (KİDA) yakından inceledi. Ziyareti Azerbaycan resmi haber ajansı APA duyurdu.

Savunma Bakanı Orgeneral Zakir Hasanov’un eşlik ettiği gezide Aliyev çifti önce Deniz Kuvvetleri karargâhı önündeki Ulusal Lider Haydar Aliyev anıtına çiçek bıraktı, ardından tesise geçerek üretim hattını gezdi. Aliyev’e SALVO ve KAYRA’nın görev tanımı ile taktik-teknik özellikleri hakkında brifing verildi; ziyaret sırasında tesiste üretilen insansız deniz araçlarına yönelik saha testleri de gerçekleştirildi. Ziyaretin ardından Aliyev başkanlığında askeri gelişim konulu bir operasyonel toplantı düzenlendi.

Türk tasarımı, Azerbaycan’da yerli üretim

Ziyaretin asıl haber değeri, SALVO ve KAYRA’nın artık yalnızca Türkiye’den ithal edilen ürünler olmaktan çıkıp Azerbaycan topraklarında ortak üretime geçmiş olması. DEARSAN’ın Türkiye’de geliştirdiği iki platform, MİRAS ile kurulan ortak tesiste seri imalata alındı; bu adım Bakü yönetiminin insansız deniz sistemlerinde dışa bağımlılığı azaltma ve kendi tersane kapasitesini Türk teknolojisiyle büyütme stratejisinin somut göstergesi. Türk savaş gemilerinin ihracatta büyümesini besleyen dört sözleşme kalıbından biri de tam olarak bu tür teknoloji transferi ve ortak üretim modelleri.

SALVO ve KAYRA nedir?

SALVO, DEARSAN tarafından geliştirilen, alüminyum tekneli, yüksek hızlı silahlı insansız deniz aracı. 2022’de Bursa’da gerçekleştirilen ilk atış denemelerinin ardından ürün ailesine dahil edilmişti. SALVO; keşif-gözetleme, deniz harekâtı, tesis/liman güvenliği ve refakat görevlerinin yanı sıra sahil güvenlik, sınır devriyesi, arama-kurtarma ile kaçakçılıkla mücadele gibi görevlerde de kullanılabiliyor. Platform; amfibi hücum gemisi, fırkateyn, korvet ve mayın avlama gemisi gibi ana gemilerden konuşlandırılabiliyor.

KAYRA ise DEARSAN’ın 2024’te tanıttığı, hafif kompozit tekneli, tek seferlik intihar/kamikaze görevine göre tasarlanmış bir başka insansız deniz aracı. Düşman gemilerini, devriye botlarını, liman altyapısını ve deniz üslerini hedef alacak şekilde kendi harp başlığını taşıyor; keşif-gözetleme ve asimetrik harekât rollerinde de değerlendiriliyor. KAYRA, ilk kez Azerbaycan’ın Karabağ Zaferi’nin 5. yıl dönümü nedeniyle 8 Kasım 2025’te Bakü’de düzenlenen askeri geçit töreninde kamuoyuna gösterilmişti.

Teknik özellikler (doğrulanmış)

• SALVO: Boy yaklaşık 14,79 m, genişlik 3,83 m, su çekimi 0,75 m; motor konfigürasyonuna göre 45-60 knot sürat; menzil yaklaşık 300 deniz mili. Silahlandırma seçenekleri arasında 12,7 mm stabilize uzaktan komutalı silah sistemi ile Roketsan Cirit lazer güdümlü mühimmatı ve yüzeyden yüzeye/yüzeyden havaya güdümlü mühimmat entegrasyonu bulunuyor. Çift MJP su jeti (MJP 310 / MJP X serisi) ile tahrik ediliyor.
• KAYRA: Boy yaklaşık 7 m, kompozit tekne; sürat yaklaşık 50 knot; menzil yaklaşık 200-300 deniz mili (kaynağa göre değişiyor). Kendi harp başlığını taşıyan tek kullanımlık taarruz platformu olarak tasarlandı.

Bu veriler DEARSAN’ın kamuya açık ürün bilgileri ile tedarikçisi Marine Jet Power’ın referans sayfasında yer alan rakamlara dayanıyor; menzil ve sürat değerleri motor/mühimmat konfigürasyonuna göre değişebiliyor.

Üretici ve ortaklık yapısı

1980’de kurulan ve 2007’den bu yana askeri gemi inşasında uzmanlaşan İstanbul Tuzla merkezli DEARSAN Tersanesi, Katar Emiri Deniz Kuvvetleri için inşa ettiği MAC-50 sınıfı füze botlarıyla da tanınıyor. Azerbaycan tarafında ise MİRAS Hərbi-Sənaye Şirkəti, Azerbaycan Savunma Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren devlet kuruluşu. İki şirketin ortak tesisi, Azerbaycan Deniz Kuvvetleri’nin insansız sistem envanterini yerli-milli kapasiteyle büyütmesini hedefliyor. Bu iş birliği, Azerbaycan’ın savunma sanayii ve askeri tedarik profilinde Türkiye ile son yıllarda derinleşen entegrasyonun en somut örneklerinden biri.

SSB/proje ilişkisi ve envanter

SALVO ve KAYRA, Türkiye’de Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen insansız deniz aracı ekosisteminin parçası; Türk Deniz Kuvvetleri’nin envanterinde de yer alan bu platformlar, ASELSAN’ın silah istasyonu ve Roketsan’ın mühimmat entegrasyonuyla milli bir tedarik zincirine dayanıyor. Azerbaycan’daki MİRAS-DEARSAN tesisi ise bu zinciri ihracat ve ortak üretim boyutuna taşıyor; Aliyev’in ziyareti, sistemlerin artık Azerbaycan Deniz Kuvvetleri envanterine yerli üretimle gireceğinin de teyidi niteliğinde. Bu tür insansız platformların Karadeniz ve Hazar havzasındaki artan önemi, Kırım’daki Donuzlav Gölü çevresinde tespit edilen insansız deniz aracı altyapısı işaretleriyle de örtüşüyor.

İhracat ve bölgesel etkisi

KAYRA’nın Kasım 2025’teki Bakü geçit törenindeki tanıtımı, platformun yalnızca Azerbaycan’la sınırlı kalmayan bir ihracat potansiyeline işaret ediyor. DEARSAN’ın Katar Emiri Deniz Kuvvetleri’ne yönelik MAC-50 füze botu tedariki de şirketin körfez pazarındaki mevcut izini gösteriyor. Türkiye’nin insansız deniz aracı alanındaki bu ihracat başarısı, dünyanın en büyük insansız deniz aracı üreticileri arasındaki rekabette Türk tersanelerinin payını büyütüyor.

Aliyev’in ziyareti, Türkiye-Azerbaycan savunma sanayii iş birliğinin sadece silah/mühimmat satışından teknoloji transferi ve ortak üretime evrildiğinin son örneği oldu. Azerbaycan Savunma Bakan Yardımcısı Agil Gurbanov’un son dönemde Türkiye ile sürdürdüğü temaslar da bu stratejik yakınlaşmanın siyasi zeminini oluşturuyor.

Sıkça Sorulan Sorular

SALVO insansız deniz aracı nedir?

SALVO, Türk tersanesi DEARSAN tarafından geliştirilen, alüminyum tekneli, silahlandırılabilir yüksek hızlı bir insansız deniz aracıdır. Keşif-gözetleme, deniz harekâtı, liman güvenliği ve sahil devriyesi gibi görevlerde kullanılır.

KAYRA kamikaze insansız deniz aracının özellikleri nelerdir?

KAYRA, yaklaşık 7 metre boyunda, kompozit tekneli, kendi harp başlığını taşıyan tek kullanımlık bir taarruz platformudur. Düşman gemilerini, devriye botlarını ve liman altyapısını hedef almak üzere tasarlanmıştır.

DEARSAN ve MİRAS ortaklığı ne zaman kuruldu?

Türkiye’nin DEARSAN Tersanesi ile Azerbaycan Savunma Bakanlığı bünyesindeki MİRAS Hərbi-Sənaye Şirkəti, SALVO ve KAYRA’yı Azerbaycan’da yerli üretime almak üzere ortak bir tesis kurdu. Cumhurbaşkanı Aliyev, 6 Eylül 2026’da bu tesisi ziyaret ederek üretim hattını inceledi.

Azerbaycan hangi Türk savunma sistemlerini yerli üretiyor?

SALVO ve KAYRA insansız deniz araçları, Azerbaycan’da Türk teknolojisiyle yerli üretime alınan platformlardan bazılarıdır. Bu adım, iki ülke arasındaki savunma sanayii iş birliğinin silah ihracatından ortak üretime evrildiğini gösteriyor.