ASELSAN ALP radar ailesi nedir? ALP-100G, ALP-300G özellikleri

Kısa cevap: ALP, ASELSAN’ın kara konuşlu hava savunma radarlarını kapsayan S-bant, GaN tabanlı AESA (aktif elektronik taramalı dizi) radar ailesidir. ALP 300-G uzun menzilli taşınabilir erken ihbar radarıdır ve SİPER’in arama radarı olarak görev yapar; ALP 100-G ise alçak irtifa boşluklarını kapatan, 100 deniz milinden uzun menzilli çok fonksiyonlu radardır. ALP 300-G’nin ilki 20 Mayıs 2024’te, ALP 100-G’nin ilki Nisan 2025’te Türk Silahlı Kuvvetleri’ne teslim edildi; 27 Ağustos 2025’teki Çelik Kubbe töreninde her iki radar da envantere girdi.
ALP radar ailesi nedir?
ALP, ASELSAN’ın kara konuşlu hava gözetleme ve hava savunma radarlarına verdiği aile adıdır. “G” son eki kara (ground) platformunu, model numarası ise kabaca menzil sınıfını gösterir: 100 alçak irtifa ve orta menzil, 300 uzun menzil erken ihbar. Ailenin ortak teknoloji tabanı GaN (galyum nitrür) yarı iletkenli katı hal gönderme-alma modülleri, S-bant çalışma frekansı, AESA anten mimarisi ve sayısal huzme oluşturmadır. ASELSAN ALP 100-G’yi “ölçeklenebilir S-bant radar ailesinin bir üyesi” olarak tanımlar; ölçeklenebilirlik, aynı modül ve yazılım altyapısının farklı anten boyutlarında kullanılması demektir.
Bu sayfa aileyi bütün olarak ele alır. ALP 100-G’nin teknik ayrıntılarını ALP 100-G rehberinde, ailenin orta-uzun menzil üyesi ALPER’i ALPER LPR rehberinde ayrı ayrı anlattık; burada tekrar etmiyoruz. Kısaca ALPER, ASELSAN’ın Çelik Kubbe için geliştirdiği orta-uzun menzil arama radarıdır ve aile içinde ALP 300-G ile ALP 100-G arasındaki katmanı doldurur.
Ne işe yarar?
Çok katmanlı bir hava savunma ağı tek radarla kurulamaz. Uzun menzilli erken ihbar radarı yüksek irtifadaki hedefi yüzlerce kilometreden görür ama ufuk sınırı nedeniyle alçaktan gelen seyir füzesini ya da İHA’yı geç fark eder. Alçak irtifa radarı bu boşluğu kapatır. ALP ailesi tam olarak bu iş bölümü için tasarlanmıştır: ALP 300-G erken ihbar ve balistik füze tespiti, ALP 100-G alçak irtifa gözetleme ve “gap-filler” (kapsama boşluğu doldurucu) görevi. Her iki radar da ürettiği hava resmini SİPER ve HİSAR bataryalarına, Kontrol İhbar Merkezlerine ve NATO ACCS’ye aktarabilir. Hava savunma ağının katmanlarını hava savunma sistemi nedir yazısında özetledik.
Kim üretiyor? Proje yapısı
Ana yüklenici ve tasarımcı ASELSAN’dır. ALP 300-G, Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda Ağustos 2016’da sözleşmeye bağlanan Erken İhbar Radar Sistemleri (EİRS/ERALP) projesinin ürünüdür; kullanıcısı Hava Kuvvetleri Komutanlığı’dır. ALP 100-G ise Çelik Kubbe kapsamındaki hava savunma tedarikleriyle envantere girmektedir. Aralık 2024’te Millî Savunma Bakanlığı ile ASELSAN arasında ALP 300-G için teslimatları 2026-2031 dönemine yayılan yeni bir sözleşme imzalandı. ASELSAN’ın ilk teslimat töreni açıklamasına göre ALP 300-G’nin geliştirilmesinde 435 binin üzerinde satır kod yazıldı ve yaklaşık 20 patent alındı.

Teknik özellikler
| Özellik | ALP 300-G | ALP 100-G |
|---|---|---|
| Üretici | ASELSAN | ASELSAN |
| Radar türü | GaN AESA, sayısal huzme oluşturma | GaN AESA, çok fonksiyonlu |
| Frekans bandı | S-bant | S-bant |
| Görev | Uzun menzilli erken ihbar; SİPER arama radarı; balistik füze tespiti | Alçak irtifa gözetleme, gap-filler, hava savunma birliklerine ana arama radarı |
| Tespit menzili | Kamuya açık resmî değer yok (“Türkiye’nin en uzun menzilli radarı”; sektörde 470 km anılır) | 100 deniz milinin (yaklaşık 185 km) üzerinde (ASELSAN) |
| Enstrümante menzil | Kamuya açık değil | Kamuya açık değil |
| Hedef seti | Hava soluyan hedefler, balistik füzeler, düşük RKA’lı hedefler | Savaş uçağı, helikopter, İHA, seyir füzesi; silah tespit modu (atış ve düşüş noktası) |
| IFF | Milli Mod 5/S uzun menzilli, STANAG 4193 | Tam entegre Mod 5/S sorgulayıcı |
| Platform | 10 ton sınıfı taktik tekerlekli araç; C-130/A400M ile taşınabilir | 8×8 taktik tekerlekli araç; A400M ile taşınabilir |
| Kurulum süresi | 30 dakika | Yaklaşık 15 dakika, iki personel |
| Kullanıcı | Hava Kuvvetleri Komutanlığı | Türk Silahlı Kuvvetleri (Çelik Kubbe teslimatları) |
| İlk teslimat | 20 Mayıs 2024 | Nisan 2025 (ilk kabul); 27 Ağustos 2025 tören |
| Durum | Seri teslimat; 2026-2031 sözleşmesi | Seri teslimat |
ALP 300-G değerleri ASELSAN’ın EİRS broşürü ve TSKGV özeti, ALP 100-G değerleri ASELSAN’ın Ekim 2025 tarihli ürün tanıtımı ve TSKGV aktarımından alınmıştır. Deniz mili-kilometre dönüşümü Envanter Medya hesabıdır.
Menzil: neden tek rakam yok?
ALP 300-G için ASELSAN kamuya açık broşürde sayısal menzil vermez; 20 Mayıs 2024’teki ilk teslimat töreninde sistem “Türkiye’nin en uzun menzilli radarı” olarak tanıtıldı. Sektörde anılan 470 km, resmî belgeyle teyit edilemediği için bu sayfada teyitsiz olarak işaretlenir. ALP 100-G için ASELSAN “100 deniz milinden uzun” ifadesini kullanır; bu, tespit menzili mi enstrümante menzil mi diye belirtilmediğinden tabloda “tespit menzili” satırına şirketin ifadesiyle yazıldı.
Karşılaştırma için: ASELSAN’ın önceki nesil X-bant alçak irtifa radarı KALKAN için broşür 100 km üzeri etkinlik menzili ve 40-60 km savaş uçağı tespit menzili açıklar. ALP 100-G’nin S-bant ve GaN AESA mimarisi bu değerlerin belirgin biçimde üzerine çıkmayı hedefler. Radar menzilinin füze menziliyle karıştırılmaması gerekir: SİPER füzesinin menzili ile SİPER’in arama radarı ALP 300-G’nin tespit menzili farklı büyüklüklerdir; SİPER-Patriot karşılaştırmasında bu ayrımı açtık.
Aile üyeleri ve iş bölümü
| Üye | Sınıf | Rol | Durum |
|---|---|---|---|
| ALP 300-G | S-bant, uzun menzil erken ihbar | Hava Kuvvetleri; SİPER arama radarı | Hizmette (Mayıs 2024’ten beri) |
| ALPER | Orta-uzun menzil arama radarı | Çelik Kubbe orta katman | Bkz. ALPER rehberi |
| ALP 100-G | S-bant, alçak irtifa çok fonksiyonlu | Hava savunma birlikleri; gap-filler | Hizmette (2025’ten beri) |
SSB’nin ERALP proje sayfası ALP 300-G’nin “hem tek başına uzun menzilli radar hem de SİPER hava savunma sisteminde arama radarı” olarak görev yapacağını yazar. Sektör yayınları SİPER için ALP 310-G adlı bir alt sürümden ve ihracat için ALP 110-G’den söz eder; ASELSAN bu adları resmî broşürde henüz kullanmadığı için Envanter Medya bunları teyitsiz sayar.
TSK’daki rolü
ALP ailesi, Çelik Kubbe adı verilen entegre hava ve füze savunma mimarisinin sensör omurgasıdır. 27 Ağustos 2025’te Cumhurbaşkanı’nın katıldığı törenle 47 araçlık Çelik Kubbe paketi teslim edildi; pakette ALP 300-G ve ALP 100-G radarları, SİPER ve HİSAR O 100 bataryaları, KORKUT ve GÜRZ yakın hava savunma araçları yer aldı. Hava Kuvvetleri ALP 300-G ile uzun menzilli erken ihbar katmanını, kara konuşlu hava savunma birlikleri ALP 100-G ile alçak irtifa katmanını yerli radara taşıyor. ALP radarlarının 2026’da envantere girmeye devam edeceğine ilişkin gelişmeyi KORAL-200, DIRCM ve ALP radarları haberinde aktardık.
İhracat ve kullanıcılar
Teyitli kullanıcı Türk Silahlı Kuvvetleri’dir. ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, 2025 yılı değerlendirmesinde ALP 300-G erken ihbar radarı ile ALP 100-G çok fonksiyonlu radarın ilk kez ihraç edildiğini açıkladı; müşteri ülke ve sözleşme bedeli kamuya açıklanmadı. Basında Afrika’daki bir ülkeye ALP 100-G teslimatı yapıldığına dair görüntüler yayımlandı ancak ASELSAN ya da SSB’den resmî teyit gelmediği için bu sayfada kullanıcı olarak listelenmez.
Benzer sistemler
ALP 300-G’nin sınıfındaki taşınabilir S-bant uzun menzil radarların en bilinen örneği Thales Ground Master 400‘dür; NATO içinde yaygın kullanılır. ALP 100-G’nin sınıfında Saab Giraffe 4A (S-bant GaN AESA) ve Hensoldt TRML-4D (C-bant) sayılabilir. İsrail’in ELM-2084 çok modlu radarı, ALP ailesinin “tek teknoloji tabanı, farklı boyutlar” yaklaşımına en yakın rakip felsefeyi temsil eder. ASELSAN’ın tüm kara, deniz ve hava radarlarını ASELSAN Radar Sistemleri Rehberinde topladık.
ALP radar ile ilgili son haberler
Sıkça Sorulan Sorular
ALP radar ailesi hangi bantta çalışır?
S-bant. ASELSAN, ALP 100-G’yi “ölçeklenebilir S-bant radar ailesinin bir üyesi” olarak tanımlar; ALP 300-G broşürü de S-bant AESA ve sayısal huzme oluşturma mimarisini belirtir.
ALP 300-G menzili ne kadar?
Resmî broşürde menzil rakamı yoktur; ASELSAN ve SSB sistemi “Türkiye’nin en uzun menzilli radarı” olarak tanımlar. Sektör yayınlarında 470 km anılır ancak bu değer resmî belgede yer almaz.
ALP 100-G menzili ne kadar?
ASELSAN’ın Ekim 2025 tarihli tanıtımına göre ALP 100-G 100 deniz milinden (yaklaşık 185 km) uzun menzilde, alçak, orta ve yüksek irtifada hedef tespit ve takip yapabilir.
ALP 300-G ile EİRS aynı mı?
EİRS, SSB’nin proje adıdır; ALP 300-G bu projenin taşınabilir konfigürasyonunun (TEİRS) ürün adıdır. SSB proje sayfası taşınabilir erken ihbar radar sistemini ALP-300G olarak tanımlar.
ALP radarları hangi hava savunma sistemleriyle çalışır?
SSB’ye göre ALP 300-G, SİPER uzun menzilli hava savunma sisteminin arama radarıdır. ALP 100-G ise kara konuşlu hava savunma birliklerine ana arama radarı ve uzun menzilli radarların boşluklarını dolduran (gap-filler) sensör olarak konumlanır; Çelik Kubbe teslimatlarında HİSAR ve SİPER bataryalarıyla birlikte envantere girdi.
ALP radarları hangi ülkelere satıldı?
ASELSAN, 2025 yılı değerlendirmesinde ALP 300-G ve ALP 100-G’nin ilk kez ihraç edildiğini açıkladı; alıcı ülke ve bedel kamuya açıklanmadı. Teyitli kullanıcı Türk Silahlı Kuvvetleri’dir.
ALP 300-G fiyatı ne kadar?
Kamuya açık standart birim fiyat bulunmuyor. Aralık 2024’te Millî Savunma Bakanlığı ile imzalanan ALP 300-G sözleşmesi toplam bedel üzerinden açıklandı; toplam bedeli adet sayısına bölmek doğru birim fiyat vermez.
İlgili Envanter Medya rehberleri
- ASELSAN ALP 100-G Radar Sistemi Özellikleri Nedir?
- ASELSAN ALPER LPR Nedir? Çelik Kubbe’nin Orta-Uzun Menzil Radarı
- ASELSAN KALKAN Nedir? Yakın Hava Savunmanın 3B Radarı
- SİPER Nedir? Yerli Uzun Menzilli Hava Savunma
- Çelik Kubbe: Çok Katmanlı Hava Savunma Şemsiyesi
- KORAL-200, DIRCM ve ALP Radarları 2026’da Envantere Giriyor
- ASELSAN Hava Savunma Sistemleri
Kaynaklar
- SSB — Erken İhbar Radar Sistemleri Faz-1 (ERALP) proje sayfası
- ASELSAN — ALP 300-G ürün sayfası
- ASELSAN — ALP 100-G ürün sayfası
- TSKGV — ASELSAN, ALP 100-G Alçak İrtifa Radar Sistemini Duyurdu (14.10.2025)
- TSKGV — ALP 300-G Erken İhbar Radar Sistemi (28.05.2025)
- AA — Yerli ve milli erken ihbar radar sistemlerinin ilk teslimatı yapıldı (20.05.2024)
- AA — ASELSAN imzalı alçak irtifa radarı ALP 100-G (03.10.2024)

