ABD Uzay Kuvvetleri, Altın Kubbe Uydu Ağı İçin Viasat’a 450 Milyon Dolarlık Operasyon Merkezi Sözleşmesi Verdi
ABD Uzay Kuvvetleri’ne bağlı Uzay Sistemleri Komutanlığı, Pentagon’un füze savunma girişimi Altın Kubbe (Golden Dome) kapsamında Viasat’a yeni bir görev verdi. Şirket, programın omurgasını oluşturacak Uzay Veri Ağı’nın (Space Data Network Backbone) Operasyon Merkezi’ni kuracak.
Sözleşme, belirsiz teslimat/belirsiz miktar (IDIQ) türünde imzalandı ve azami değeri 450 milyon dolar olarak belirlendi. Bu rakam bir tavanı ifade ediyor; gerçek ödeme, zaman içinde verilecek görev emirlerine göre şekillenecek.
Uzay Sistemleri Komutanlığı’nın açıklamasına göre merkez, Altın Kubbe mimarisi altında geliştirilen farklı uydu takımlarını tek bir operasyonel omurgada birleştirecek ve ağ genelindeki veri trafiğini yönetecek. Görevi, uzay taşıma ve veri aktarım katmanları arasında koordinasyonu sağlayan bir “operasyon katmanı” işlevi görmek.
Altın Kubbe, ABD’nin kıtasal füze savunmasını çok katmanlı bir uzay tabanlı mimariyle güçlendirmeyi hedefleyen amiral gemisi proje konumunda. Program, erken uyarıdan izlemeye, veri aktarımından angajmana kadar birden fazla uydu katmanını ve yer sistemini birbirine bağlamayı öngörüyor.
Viasat’ın Altın Kubbe ekosistemindeki rolü bu sözleşmeyle sınırlı değil. Şirket, Füze Savunma Ajansı’nın 2035 yılına kadar sürecek ve toplam tavanı 151 milyar dolara ulaşan çok yüklenicili SHIELD sözleşmesinde de ilk ödül alan firmalar arasında yer almıştı. Yeni Operasyon Merkezi sözleşmesi, bu geniş çerçevenin somut ve uygulamaya dönük bir parçasını oluşturuyor.
ABD yönetimi, Altın Kubbe’nin ilk operasyonel kabiliyetlerini 2028 hedefiyle sahaya sürmeyi planlıyor. Programın karmaşıklığı, onlarca farklı yüklenicinin ürettiği uydu takımları, sensörler ve yer istasyonlarının tek bir komuta-kontrol yapısı altında senkronize edilmesini gerektiriyor; Viasat’ın yeni görevi de bu senkronizasyonun omurgasını oluşturacak.
Program, Ocak 2025’te imzalanan bir başkanlık kararnamesiyle resmî çerçevesine kavuşmuş, ardından kapsamı ve maliyeti kamuoyunda tartışma konusu olmuştu. Bağımsız bütçe ofisleri, programın on yıllık toplam maliyetinin resmî tahminlerin üzerinde, yüz milyarlarca dolara ulaşabileceğini öngörüyor; Pentagon ise rakamları revize ederek kademeli bir uygulama takvimi izliyor.
Viasat, geleneksel olarak ticari ve askerî uydu haberleşmesi alanında faaliyet gösteren bir şirket. Son dönemde savunma portföyünü büyüten firma, Altın Kubbe’nin yanı sıra ABD Deniz Kuvvetleri ve özel kuvvetler için de haberleşme sözleşmeleri yürütüyor; bu bağlamda yeni operasyon merkezi sözleşmesi, şirketin savunma segmentindeki büyüme stratejisiyle de örtüşüyor.
Uzmanlar, Altın Kubbe’nin asıl mühendislik zorluğunun tek bir uydu veya sensör teknolojisinde değil, birbirinden bağımsız üreticilerin ürettiği onlarca sistemi ortak bir veri standardında buluşturmakta olduğunu vurguluyor. Viasat’ın üstleneceği operasyon merkezi, bu bütünleşmeyi fiilen yöneten kontrol noktası olacağı için, programın genel takviminin ilerleyişinde kritik bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.
Programın bütçe planlamasında Uzay Kuvvetleri’nin yanı sıra Füze Savunma Ajansı, ABD Uzay Komutanlığı ve çok sayıda özel sektör yüklenicisi yer alıyor. Bu çok aktörlü yapı, geçmişte benzer büyüklükteki uzay programlarında görülen koordinasyon sorunlarının Altın Kubbe’de de risk oluşturduğu yönünde değerlendirmelere yol açıyor; Pentagon yetkilileri ise tek bir operasyon merkezi üzerinden merkezi yönetim modelinin bu riski azaltmayı hedeflediğini belirtiyor.
Sözleşmenin IDIQ yapısı, ABD savunma tedarik sisteminde sık kullanılan bir model. Bu yapı, Pentagon’a ihtiyaç duydukça görev emri çıkarma esnekliği tanırken, yükleniciye de garantili bir asgari iş hacmi yerine değişken bir talep öngörüsüyle çalışma zorunluluğu getiriyor. Analistler, 450 milyon dolarlık tavanın programın sadece operasyon merkezi bileşenini kapsadığını, Altın Kubbe’nin toplam uydu, fırlatma ve yer segmenti maliyetlerinin bunun kat kat üzerinde olacağını hatırlatıyor.
Sözleşmenin açıklanmasının ardından Uzay Sistemleri Komutanlığı yetkilileri, merkezin inşasına önümüzdeki aylarda başlanacağını ve ilk kabiliyetlerin kademeli olarak devreye alınacağını belirtti.
Kaynaklar
- Breaking Defense — “DoD taps Viasat to field operations ‘center’ for Golden Dome satellite data relay network” (Kasım 2026). Kaynağa git — Sözleşmenin kapsamı ve değeri
