ABD Hava Kuvvetleri’nden dron sürülerine karşı 145 milyon dolarlık ucuz çözüm: Çift modlu APKWS II

ABD Hava Kuvvetleri, dron sürülerine karşı düşük maliyetli bir hava savunması arayışında önemli bir adım attı: BAE Systems’a 145 milyon dolar değerinde tek kaynaklı (sole-source) bir anlaşma verilerek, lazer güdümlü APKWS II roketinin “çift modlu” hava-hava sürümünün geliştirilmesi onaylandı. Amaç, tanesi yüz binlerce dolara mal olan klasik hava-hava füzeleri yerine, çok daha ucuz güdümlü roketlerle düşman insansız hava araçlarını ekonomik biçimde imha etmek.

Anlaşmanın merkezinde, modern savaş alanının en sancılı denklemlerinden biri yatıyor. Birkaç bin dolarlık bir saldırı dronunu, milyonluk bir füzeyle düşürmek askeri açıdan başarılı olsa bile ekonomik açıdan sürdürülemez. Yüzlerce aracın aynı anda gönderildiği sürü saldırıları söz konusu olduğunda bu denklem büsbütün tersine döner. Washington’un attığı adım, tam da bu dengesizliği kırmaya yönelik.

Anlaşmanın rakamları

ABD Hava Kuvvetleri’nin New Hampshire merkezli BAE Systems’a verdiği sözleşme, 145 milyon dolarlık bir tavan değere sahip belirsiz teslimat-belirsiz miktar (IDIQ) yapısında. İlk teslimat siparişi yaklaşık 66,7 milyon dolar olarak belirlendi; sözleşme numarası FA8681-26-D-B001 olarak kayıtlara geçti. Programı, Florida’daki Eglin Hava Üssü’nde konuşlu Hava Kuvvetleri Yaşam Döngüsü Yönetim Merkezi yürütüyor.

Sözleşme 12 Şubat 2031’e kadar geçerli olacak; ilk teslimatın ise 31 Temmuz 2027’ye yetiştirilmesi öngörülüyor. Bütçenin yaklaşık 62 milyon doları bileşen geliştirmeye, 56 milyon doları test ve nitelendirmeye, 27 milyon doları ise teknik risk azaltma ve donanma sertifikasyonuna ayrılmış durumda. Plan kapsamında devlet personeli toplam 300 prototip atışa hazır mühimmat (All-Up Round) monte edecek; bunların 100’ü entegrasyon ve nitelendirme testlerinde, 200’ü ise operasyonel ortamlarda değerlendirme için kullanılacak.

Anlaşmanın tek kaynaklı verilmesi de dikkat çekti. Mart 2025’te yayımlanan bir bilgi talebine (RFI) 43 yanıt gelmesine rağmen, Hava Kuvvetleri BAE Systems’ı “gereken teslimat takvimini karşılayabilecek tek yetkin kaynak” olarak nitelendirdi; alternatif çözümlerin hava uçuşa elverişlilik standartlarını veya zaman çizelgesini karşılayamayacağı, gecikmenin 44 ayı aşabileceği gerekçe gösterildi.

“Çift mod” tam olarak ne demek?

APKWS (Advanced Precision Kill Weapon System / Gelişmiş Hassas Öldürme Silah Sistemi) aslında yeni bir füze değil. BAE Systems’ın geliştirdiği bir güdüm kiti, on yıllardır envanterde bulunan güdümsüz 2,75 inçlik (70 mm) Hydra 70 roketlerinin gövdesine takılarak, bu basit ve ucuz mühimmatı lazer güdümlü hassas bir silaha dönüştürüyor. Standart sürümde rokete dört kanat üzerine dağıtılmış yarı-aktif lazer arayıcı (DASALS) yerleştiriliyor; hedef bir lazer işaretleyici ile aydınlatıldığında roket bu yansımayı izleyerek hedefe ulaşıyor.

Yeni “çift modlu” sürüm ise bu mimariye ikinci bir göz ekliyor. AGR-20F olarak adlandırılan ve “FALCO” kod adıyla anılan konfigürasyonda, roketin burnuna uzun dalga boylu kızılötesi (LWIR) bir arayıcı yerleştiriliyor; gövde ortasındaki savaş başlığı ise çift emniyetli yakınlık tapasıyla (proximity fuze) donatılıyor. Bu tapa, roketin hedefe tam isabet etmesini beklemeden, yeterince yaklaştığı anda patlayarak küçük ve çevik hava hedeflerine karşı vuruş ihtimalini yükseltiyor.

Pratikte bu, pilot için kritik bir kolaylık anlamına geliyor. Sadece lazer güdümünde pilotun, roket hedefe ulaşana dek lazeri sürekli hedef üzerinde tutması gerekir. Çift modlu sistemde ise lazer kanalı yalnızca ilk hedef tahsisini ve geometriyi sağlıyor, ardından güdüm görevini kızılötesi arayıcıya devrediyor. Böylece roket adeta “at-unut” (fire-and-forget) mantığına yaklaşıyor; pilot bir hedefi vurup hemen bir sonrakine geçebiliyor. Yüzlerce dronun aynı anda geldiği bir sürü saldırısında, bu zaman tasarrufu doğrudan hayatta kalma kabiliyetine dönüşüyor.

Maliyet-etkinlik denklemi

Bu programın asıl mantığı, teknolojiden çok ekonomide gizli. Açık kaynaklı tahminlere göre bir APKWS roketinin her şey dahil maliyeti yaklaşık 20 bin ila 30 bin dolar civarında. Buna karşılık tipik bir hava-hava füzesi olan AIM-9X Sidewinder’ın birim maliyeti yaklaşık 400 bin doları buluyor. Yani savunan taraf, bir saldırı dronuna ucuz roketle karşılık verdiğinde maliyet eğrisini ilk kez kendi lehine çevirebiliyor.

Bir diğer kazanç ise taşıma kapasitesinde. Tek bir geleneksel hava-hava füzesinin yerine yedişer atışlık iki roket kovanı yerleştirildiğinde, bir savaş uçağının tek bir görevde sahip olduğu angajman fırsatı sayısı katlanıyor. Daha fazla atış imkânı, sürü tehdidine karşı doğrudan daha fazla “vuruş şansı” demek.

Hangi platformlarda kullanılacak?

Programın yakın vadeli test odağında F-16 savaş uçağı bulunuyor. APKWS, hedef aydınlatması için uçakların hâlihazırda taşıdığı Litening veya Sniper gibi hedefleme podlarını kullanabildiğinden, mevcut altyapıya yük getirmeden entegre edilebiliyor. Roketin var olan motoru ve lojistik zinciri kullanması da maliyet avantajını pekiştiriyor.

Sistemin tehdit profili net biçimde tanımlanmış: 18 bin fitin altında uçan ve 55 pound’un (yaklaşık 25 kg) üzerinde ağırlığa sahip Grup 3 sınıfı insansız hava araçları. Bu kategori, son yılların çatışmalarında giderek daha görünür hale gelen, görece düşük maliyetli ancak kalabalık sayılarla ciddi tehdit oluşturabilen araçları kapsıyor. Anlaşmanın kökeninde de Ağustos 2024’te muharip komutanların ilettiği bir Ortak Acil Operasyonel İhtiyaç (JUON) yer alıyor; bu talep, yüzlerce aracı bulabilen sürü saldırılarına karşı yüksek maliyetli füzelere bağımlı kalmayan bir çözüm istiyordu.

Küresel bir eğilimin parçası

ABD’nin bu hamlesi izole bir tercih değil. Ucuz ve kalabalık dronların yarattığı tehdit dünya genelinde benzer arayışları tetiklemiş durumda; savunma sanayilerinin ortak gündemi artık “pahalı tehdide ucuz cevap” formülünü bulmak. Güdümlü roketler, lazerli sistemler ve düşük maliyetli önleyiciler bu denklemin farklı çözümleri olarak öne çıkıyor. Çift modlu APKWS II, bu eğilimin en somut ve en hızlı sahaya inmesi beklenen örneklerinden biri olarak masada duruyor.

ABD Hava Kuvvetleri, 2027’ye kadar prototip mühimmatı sahaya indirmeyi hedefliyor. Test süreci planlandığı gibi ilerlerse, savaş uçakları yakın gelecekte dron sürülerine karşı çok daha ekonomik bir savunma seçeneğiyle havalanabilir.

Açık kaynak doğrulama notları

• 145 milyon dolarlık değer, tek kaynaklı anlaşma yapısı ve FA8681-26-D-B001 sözleşme numarası, Army Recognition ve defence-industry.eu kaynaklarınca doğrulandı.
• “Çift mod” tanımı (lazer designation + burun montajlı uzun dalga kızılötesi LWIR arayıcı + yakınlık tapası) ve AGR-20F / “FALCO” adlandırması, birden çok bağımsız kaynakta birbiriyle tutarlı olarak yer aldı.
• Birim maliyet karşılaştırması (~20–30 bin dolar APKWS vs. ~400 bin dolar AIM-9X) ve 300 prototip mühimmat sayısı kaynaklarca teyit edildi; maliyet rakamları açık kaynak tahmini niteliğindedir.
• F-16 entegrasyonu yakın vadeli test odağı olarak doğrulandı; geniş ölçekli fiili kullanım platform listesi henüz kesinleşmemiştir.

Kaynaklar

• Army Recognition — “U.S. Air Force Approves $145M Dual-Mode APKWS II Air-to-Air Rocket to Counter Drone Swarms”
• defence-industry.eu — “U.S. Air Force awards $145 million sole-source contract to BAE Systems for dual-mode APKWS upgrade”
• Military Aerospace — “BAE Systems to upgrade APKWS air-to-air rockets to take-on swarms of enemy small uncrewed aircraft”
• BAE Systems resmi ürün sayfası — APKWS laser-guidance kit