Bir matkaptan Mavi Vatan’a
Baykar’ın 40 yılı
1984’te İstanbul’da tek bir matkap makinesiyle başlayan hikaye, bugün dünyanın en çok ihraç edilen silahlı insansız hava aracını ve gemiden kalkan ilk SİHA’yı üreten bir teknoloji devine dönüştü. Bayraktar Mini İHA’dan TB2’ye, Akıncı’dan Kızılelma’ya — Türk savunma sanayisinin son çeyrek yüzyılını şekillendiren yolculuğu, dönüm noktası dönüm noktası okuyun.
Temeller: Bir Atölye, Bir Hayal
1984-2007 arası, otomotiv hassas talaşlı imalatından ilk yerli insansız hava aracına uzanan sessiz birikim dönemi.
Baykar Makina kuruluyor
Özdemir Bayraktar, İstanbul’da tek bir matkap makinesiyle Baykar Makina’yı kurar. İlk yıllar otomotiv sanayisine yönelik hassas talaşlı imalat ve motor parçası üretimiyle geçer. Henüz “insansız hava aracı” Türkiye’nin gündeminde değildir.
KuruluşSavunmaya yöneliş
Otomotivde biriken hassas üretim kabiliyeti, 2000’li yıllarla birlikte yeni bir alana yönelir: insansız sistemler. Selçuk Bayraktar’ın MIT’deki otonom sistemler çalışmaları, aile şirketinin rotasını çevirir.
StratejiBayraktar Mini İHA ilk uçuş
Türkiye’nin ilk yerli sabit kanatlı mini insansız hava aracı havalanır. Baykar artık bir makine atölyesi değil, bir hava aracı üreticisidir.
İlk UçuşTSK envanterine giriş
Mini İHA, Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine alınır. Yerli bir İHA’nın orduya teslim edilmesi, hem Baykar hem de Türk savunma sanayisi için sembolik bir eşiktir.
EnvanterBayraktar TB1 (Çaldıran)
Kale-Baykar ortaklığı altında geliştirilen taktik sınıf TB1, ilk uçuşunu gerçekleştirir. TB2’nin teknolojik atası bu prototipte şekillenir.
PrototipTB2 Doğuyor: Sahne Türkiye’nin
2011-2018 arası: Mini İHA’nın ilk yurtdışı satışından, TB2’nin envantere girip silahlı versiyonunun atış testine ve ilk uluslararası ihracatına uzanan kritik dönem.
Katar’a ilk ihracat
Bayraktar Mini İHA Katar Silahlı Kuvvetleri’ne ihraç edilir — yurtdışına satılan ilk Türk yapımı insansız hava aracı sistemi. Sonradan “İHA ihracat lideri” olacak hikayenin ilk imzası.
İlk İhracatTB2 projesi başlıyor
Savunma Sanayii Başkanlığı’nın talebiyle TB1’in büyük kardeşi TB2 üzerinde geliştirme süreci başlatılır. Hedef: daha uzun havada kalış, daha yüksek faydalı yük, silah taşıma kabiliyeti.
Ar-GeBayraktar TB2 ilk uçuş
TB2, ilk tam otomatik uçuş testini başarıyla gerçekleştirir. Aynı yıl Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girer; 22 Kasım 2014’te ilk 6 sistem teslim edilir.
İlk Uçuşİlk silahlı atış testi
Roketsan ile ortak geliştirilen mühimmatla TB2’den ilk silahlı atış gerçekleştirilir. “Silahlı İHA” — yani SİHA — Türk askeri literatürüne resmen girer.
SilahlanmaSınır ötesi operasyonlar
TB2 hızla Türkiye’nin sınır ötesi operasyonlarının merkezine yerleşir. Suriye İdlib bölgesinde her türlü elektronik harbe rağmen 2 bin saatin üzerinde uçuş gerçekleştirilir.
Operasyonİlk uluslararası ihracat: TB2
TB2’nin uluslararası satış kapısı Katar ile açılır. Bu sözleşme, sonraki yıllarda 30’u aşkın ülkeye uzanan ihracat zincirinin ilk halkası olacaktır.
İhracatKüresel Etki: Karabağ, Ukrayna ve Yeni Bir Doktrin
2019-2022 arası, TB2’nin sahada üst üste tarih yazdığı yıllar. Akıncı’nın havalanması, Karabağ zaferi ve Kızılelma’nın doğuşu bu bölümde.
Bayraktar Akıncı ilk uçuş
TB2’nin ağabeyi konumundaki yüksek irtifa, uzun havada kalış SİHA’sı Akıncı ilk uçuşunu gerçekleştirir. İki turboprop motorlu, daha ağır mühimmat taşıyabilen bu platform, Türk SİHA mimarisini yeni bir lige taşır.
Yeni PlatformKarabağ: harbin doğasını değiştiren SİHA
Azerbaycan’ın “Tek Vatan Harekâtı”nda TB2, klasik kara unsurlarının üstünlüğünü tek başına eritir. 44 günlük savaşın sonunda dünya, ucuz ama hassas insansız sistemlerin modern muharebeyi nasıl yeniden tanımladığını izler. TB2 küresel bir markaya dönüşür.
Doktrin Değişimiİvçenko-Progress motor anlaşması
SahaExpo’da Baykar ile Ukraynalı İvçenko-Progress arasında AI-25TLT ve AI-322F turbofan motor anlaşmaları imzalanır. İmzanın gerçek hedefi henüz kamuoyunda yoktur: insansız bir savaş jeti.
TedarikUkrayna sahasında TB2
Rusya’nın işgali başladığında Ukrayna semalarında en görünür silah TB2 olur. Halk arasında türküler bestelenir, Polonyalılar bağışla TB2 satın alır. Bir İHA, ilk kez stratejik bir sembole dönüşür.
OperasyonKızılelma havalanıyor
Tekirdağ Çorlu’daki Akıncı Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nden 14.59’da havalanan Kızılelma, 18 dakikalık ilk uçuşunu 15.17’de tamamlar. Türkiye’nin ilk yerli muharip insansız uçak sistemi (MİUS) artık gerçek. Konsept çalışmaları 2013’te başlamıştı.
Yeni ÇağMavi Vatan’a Çıkış
2023 sonrası: TB3’ün katlanır kanatlarıyla TCG Anadolu’ya inmesi, Kızılelma’nın olgunlaşması ve Baykar’ın ihracat liderliğini kalıcılaştırdığı dönem.
Bayraktar TB3 havalanıyor
TB2’nin gemiden kalkabilen, katlanır kanatlı versiyonu TB3 ilk uçuşunu gerçekleştirir. Cumhuriyet’in 100. yılında, Türkiye’nin “Mavi Vatan” doktrinine yeni bir araç eklenir.
İlk Uçuş32 saat, 5.700 km
TB3 uzun mukavemet uçuşunda 32 saat boyunca havada kalır ve 5.700 km yol kateder. Sınıfının dünya rekorları yeniden yazılır.
RekorTCG Anadolu’dan tarihi kalkış
TB3 PT2, TCG Anadolu’nun 12 derece eğimli kısa pistinden tam otonom olarak havalanır, 46 dakikalık test uçuşunun ardından hiçbir iniş destek ekipmanı kullanmadan aynı piste iner. Kısa pistli bir gemiden iniş kalkış yapan dünyadaki ilk silahlı İHA, dünya havacılık tarihine geçer.
Dünyada İlkİhracat liderliği kalıcılaşıyor
Baykar 2024’te 1,831 milyar dolar ihracat ile Türk savunma ve havacılık sektörünün ihracat şampiyonluğunu dördüncü kez peş peşe alır. Tek başına sektör ihracatının dörtte birini gerçekleştirir; cironun %90’ı yurtdışından gelir.
İhracat Lideri36 ülke, 600+ TB2, 1 milyon saat
TB2 ailesinin ihraç edildiği ülke sayısı 36’ya, ihraç edilen sistem sayısı 600’ün üzerine, kümülatif uçuş saati 1 milyonu aşar. “Bir matkapla başlayan” hikaye, küresel bir ölçeğe ulaşır.
RakamlarlaHikaye burada bitmiyor.
Kızılelma’nın seri üretimi, Akıncı-C, KAAN ile entegrasyon ve uydu yetenekleri Baykar’ın bir sonraki on yılını şekillendirecek. Envanter Medya, bu dönüm noktalarını sahadan ve fabrikadan takip etmeye devam edecek.
Envanter Medya’yı takip edin →
