TUSAŞ, HÜRJET’in Deniz Versiyonu Üzerinde Çalışıyor: Hedef NATO Eğitim Pazarı

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), jet eğitim uçağı HÜRJET’in deniz görevlerine uyarlanmış bir türevi üzerinde çalıştığını açıkladı. TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, 20 Ağustos 2026’da Kocaeli’de düzenlenen TEKNOFEST Mavi Vatan etkinliğinde yaptığı açıklamada, çalışmanın henüz erken aşamada olduğunu ve deniz şartlarının daha güçlü bir motor gerektireceğini söyledi.

Bir Bakışta

• Ne açıklandı: HÜRJET’in denizde kullanıma uyarlanmış bir versiyonu geliştiriliyor.
• Kim açıkladı: TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu.
• Nerede: TEKNOFEST Mavi Vatan, Kocaeli — 20 Ağustos 2026.
• Durum etiketi: Resmî açıklama; ancak proje erken tasarım aşamasında, imzalanmış bir üretim programı değil.
• Teknik gereksinim: Deniz görev profili mevcut motordan daha yüksek itki istiyor.
• Üretim durumu: Altı uçaklık hat; ikisi uçuyor, dördü montajda. 2026 sonuna kadar üç ilk uçuş daha planlanıyor.
• İhracat: İspanya ile Nisan 2026’da sözleşme imzalandı, teslimatlar 2028’de. Birleşik Krallık ile görüşmeler yaklaşık bir yıldır sürüyor.
• Türk Hava Kuvvetleri: İlk teslimatlar 2027 sonunda bekleniyor.

Arka Plan

HÜRJET, TUSAŞ’ın tek motorlu, tandem kokpitli ileri jet eğitim uçağı olarak geliştirdiği ve hafif taarruz görevlerine de uyarlanabilen bir platform. Türk Hava Kuvvetleri’nin uzun yıllardır kullandığı T-38 filosunun yerini almak üzere konumlandırılıyor; aynı zamanda beşinci nesil KAAN’a geçiş yapacak pilotlar için köprü eğitim uçağı işlevi görmesi planlanıyor.

Program ihracat cephesinde ilk somut adımını Nisan 2026’da İspanya ile imzalanan sözleşmeyle attı. Bu sözleşme kapsamındaki teslimatların 2028’de başlaması öngörülüyor. Demiroğlu’nun aktardığına göre Birleşik Krallık’ın eğitim uçağı ihtiyacına yönelik görüşmeler de yaklaşık bir yıldır devam ediyor. TUSAŞ, HÜRJET’i tek tek ülkelere satılan bir ürün olmaktan çok, NATO çapında ortak bir eğitim platformu olarak pazarlamayı hedefliyor.

Deniz versiyonu bu stratejinin doğal bir uzantısı sayılabilir. Uçak gemisi veya deniz üssü tabanlı eğitim ve görev profilleri; daha sert iniş yükleri, tuzlu ortama karşı korozyon direnci, katlanır kanat ya da güçlendirilmiş iniş takımı gibi yapısal değişiklikler ve genellikle daha yüksek itki gerektiriyor. Demiroğlu’nun “deniz şartları kara operasyonlarından belirgin biçimde daha zorlayıcı” ifadesi tam olarak bu mühendislik yükünü işaret ediyor. Bu nedenle açıklamayı bir ürün duyurusu değil, bir yol haritası sinyali olarak okumak gerekiyor.

Aynı etkinlikte KAAN programına ilişkin de bilgi paylaşıldı. Prototip uçuşlarının sürdüğü, teslimatların 2028 sonunda planlandığı ve ilk partilerin General Electric F110 motorlarıyla uçacağı belirtildi. Yerli TF35000 motorunun 2030’da devreye girmesi hedefleniyor.

Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor

HÜRJET’in deniz türevi, Türkiye’nin uçak gemisi ve havacılık gemisi tartışmalarıyla doğrudan kesişiyor. TCG Anadolu’nun insansız hava aracı taşıyıcısı olarak yapılandırılması ve devamında gündeme gelen daha büyük tonajlı gemi planları, orta vadede sabit kanatlı jet eğitim ve görev ihtiyacını da beraberinde getiriyor. Böyle bir kapasitenin yurt içinde geliştirilmesi, dış tedarik kısıtlarına bağımlılığı azaltan bir kalem daha ekliyor.

İhracat tarafında ise HÜRJET, Türk savunma sanayiinin ürün gamını insansız sistemlerin ötesine taşıyan bir kalem. İspanya sözleşmesi, bir NATO üyesinin Türk jet eğitim uçağını envanterine almasının ilk örneği olması bakımından referans değeri taşıyor; Birleşik Krallık görüşmeleri sonuç verirse bu referans belirgin şekilde güçlenir. Deniz versiyonu ise aynı platformu, uçak gemisi işleten müttefik donanmalarına açabilecek ikinci bir kapı anlamına geliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Deniz versiyonu için bir sipariş var mı?
Hayır. Açıklanan şey erken aşamadaki bir geliştirme çalışması; imzalanmış sipariş veya sözleşme bildirilmedi.

Mevcut HÜRJET motoru neden yetersiz?
Deniz görev profilleri daha yüksek itki, daha kısa kalkış mesafesi ve daha ağır yapısal takviye gerektiriyor. TUSAŞ da bu nedenle daha güçlü bir motor ihtiyacını dile getirdi.

HÜRJET’i şu ana kadar hangi ülkeler sipariş etti?
Açıklanan tek ihracat sözleşmesi İspanya ile Nisan 2026’da imzalandı; teslimatlar 2028’de başlayacak.

Türk Hava Kuvvetleri ne zaman teslim alacak?
İlk teslimatların 2027 sonunda yapılması bekleniyor.

Kaynaklar

• Breaking Defense — “Turkish Aerospace plans naval version of Hurjet as it eyes expanded NATO exports”, 20 Ağustos 2026
• TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu’nun TEKNOFEST Mavi Vatan (Kocaeli) açıklamaları, 20 Ağustos 2026