Türkiye ile Kanada Arasında Savunma Sanayii İş Birliği İçin Mutabakat Zaptı İmzalandı

Türkiye ve Kanada, savunma sanayii alanındaki iş birliğini güçlendirmek için Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı’nı imzaladı. İmzalar, Kanada Başbakanı Mark Carney’in 22 Ekim’de Ankara’ya yaptığı resmî ziyaret sırasında atıldı. Bu, bir Kanada başbakanının doğrudan Türkiye’ye yönelik ilk ikili resmî ziyareti.

Zaptı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Başbakan Carney’in huzurunda Türkiye adına Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, Kanada adına Dışişleri Bakanı Anita Anand imzaladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Carney ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde baş başa ve heyetler arası görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında zaptın imzalandığını duyurdu. Erdoğan, Kanada ile savunma sanayii ve nükleer enerji alanlarında yakın temas hâlinde olduklarını belirterek iki ülkeyi “savunma sanayii iş birliğinin önemine vakıf iki müttefik” olarak tanımladı.

Erdoğan: Bankanın desteğini bekliyoruz

Erdoğan’ın açıklamasındaki dikkat çeken cümle, finansman tarafına ilişkindi. Cumhurbaşkanı, “Kanada öncülüğünde kurulmakta olan Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası’nın savunma sanayii iş birliğimizi desteklemesini bekliyoruz” dedi.

Söz konusu banka (Defence, Security and Resilience Bank, kısaca DSRB), müttefik ülkelerin savunma ve güvenlik yatırımlarına uzun vadeli, düşük maliyetli finansman sağlamak üzere kuruluyor. Kanada Başbakanlığı’nın açıklamasına göre bankanın kuruluş anlaşması Nisan 2026’da Montreal’deki müzakerelerde üzerinde uzlaşılan metinle şekillendi. Merkezin Kanada’da olmasına oybirliğiyle karar verildi; Avrupa merkezi Lüksemburg’da, güney kanadı için bölge ofisi ise Romanya’da olacak.

Banka, üye ülkelere öncelikli yatırımları için kredi ve garanti verecek; tedarik zincirindeki küçük ve orta ölçekli işletmeler de bu desteğin kapsamında. 7 Temmuz’da Ankara’daki NATO Zirvesi sırasında Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya, Ukrayna ve Türkiye bankaya destek verdiğini açıkladı. Hedef, bankanın 2027’de faaliyete geçmesi. Kısacası Erdoğan’ın sözleri, imzalanan zaptın kâğıt üzerinde kalmaması için Türk ve Kanadalı şirketlerin ortak projelerine bu kaynaktan pay çıkmasının beklendiğine işaret ediyor.

Zapt neyi hedefliyor?

Mutabakat zaptının tam metni kamuoyuyla paylaşılmadı. Carney, anlaşmanın Kanadalı ve Türk şirketlerini birbirine daha sıkı bağlayacağını söyledi ve bunun Kanada’da iş, yurt dışında ihracat fırsatı ve daha güçlü bir NATO anlamına geleceğini vurguladı.

Hangi alanların öne çıkabileceğine dair en somut çerçeveyi Türkiye’nin Ottawa Büyükelçisi Can Dizdar çizdi. Dizdar’ın Kanada basınına verdiği bilgiye göre iki ülke insansız hava araçları, havacılık, deniz sistemleri, gemi inşa parçaları, mühimmat ve kara araçlarında iş birliğini derinleştirebilir. Reuters da ziyaret öncesinde görüşmelerin İHA ve deniz alanına odaklanacağını yazmıştı.

Bu tablonun bir arka planı var. Kanada, 2024’te Türkiye’ye yönelik silah ihracatı kısıtlamalarını kaldırmış, bunlar arasında İHA’larda kullanılan optik teknolojiler de yer alıyordu. Bugün imzalanan zapt, iki ülke şirketlerinin yalnızca alıcı-satıcı ilişkisiyle değil, ortak iş yapma zemininde buluşması için atılan ilk resmî adım niteliğinde. İsveç merkezli SIPRI’nin verilerine göre Türkiye, 2021-2025 döneminde dünyanın en büyük 11. silah ihracatçısı konumunda.

Karşılama törenine Görgün’ün yanı sıra Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ve Ticaret Bakanı Ömer Bolat da katıldı. Kanada heyetinde ise Dışişleri Bakanı Anita Anand ve Enerji Bakanı Tim Hodgson yer alıyor.

İlişkiler stratejik ortaklık seviyesinde

Ziyaretin bir diğer önemli sonucu, iki ülke ilişkilerinin stratejik ortaklık düzeyine yükseltilmesi oldu. Erdoğan, somut adımları içeren bir eylem planının da aynı gün kabul edildiğini açıkladı. Kanada tarafının aktardığına göre üç yıllık plan dört ana başlık üzerine kurulu: ticaret ve yatırım, savunma ve güvenlik, enerji ve halklar arası ilişkiler.

Enerji başlığında nükleer öne çıkıyor. Carney, Türkiye’ye CANDU tipi nükleer reaktör, kritik mineral ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) satmak istediklerini söyledi. İki ülkenin enerji bakanları LNG, sivil nükleer, yenilenebilir enerji ve kritik enerji altyapısında iş birliğini ilerletme konusunda uzlaştı.

Ticaret cephesinde ise Temmuz’daki NATO Zirvesi’nde başlatıldığı duyurulan serbest ticaret anlaşması müzakerelerinin ilk turu önümüzdeki ay Ankara’da yapılacak. Kanada İhracat Kalkınma Kurumu (EDC) ile Türk Eximbank arasında, iki ülke şirketlerinin üçüncü pazarlardaki ortak girişimlerini destekleyecek bir anlaşma imzalanması da gündemde. Carney, ziyaretinin ikinci gününde İstanbul’da savunma ve enerji şirketlerinin de aralarında bulunduğu Türk iş dünyası temsilcileriyle bir araya gelecek.

Bilinmeyenler

Açıklamalarda zaptın süresi, ortak projelerin listesi, hangi şirketlerin sürece dahil olacağı ve DSRB’den ne ölçüde kaynak beklendiği yer almıyor. Bu ayrıntıların, eylem planı kapsamında kurulacak çalışma gruplarında ve Carney’in İstanbul temaslarında netleşmesi bekleniyor.

Kaynaklar

• T.C. Cumhurbaşkanlığı, “Kanada Başbakanı Carney Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde”, 22 Ekim 2026
• T.C. İletişim Başkanlığı, “Kanada Başbakanı Carney Ankara’da”, 22 Ekim 2026
• Kanada Başbakanlığı, Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası’na ilişkin açıklama, 7 Temmuz 2026
• CBC News ve The Globe and Mail, Carney’in Ankara ziyaretine ilişkin haberler, 22 Ekim 2026
• Reuters, Carney’in Türkiye ziyareti öncesi haber, 20 Ekim 2026