Tayvan Sahil Güvenliği İlk Kez İnsansız Deniz Aracı Alıyor

ABD’li MARTAC ile Tayvanlı Confucian Co. arasındaki ortak üretim anlaşması, Tayvan Boğazı’ndaki deniz farkındalığını güçlendirirken adanın insansız sistem sanayiini de büyütüyor.

Tayvan Sahil Güvenlik Komutanlığı (Coast Guard Administration, CGA), ABD merkezli MARTAC’ın ürettiği Devil Ray T24 insansız deniz aracını (USV) envanterine katacağını açıkladı. Anlaşma, kurumun tarihinde bir ilk niteliğinde: CGA’nın bugüne kadar edindiği ilk insansız deniz aracı programı olarak kayda geçti.

Devil Ray T24, 8,4 metre (27,5 fit) boyunda, 50 knotun üzerinde sürat yapabilen otonom bir deniz platformu. Araç, karmaşık deniz ortamlarında sahil güvenlik ve askerî görevlerin geniş bir yelpazesini icra edecek şekilde tasarlandı; üretici firma bu kapsamda deniz farkındalığı, devriye ve gözetleme görevlerini öncelikli kullanım alanları olarak gösteriyor.

Satın alma adedi ve sözleşme bedeli kamuoyuyla paylaşılmadı; bu durum, bölgesel hassasiyet taşıyan savunma anlaşmalarında sıkça görülen bir yaklaşım. Buna karşılık üretim modelinin detayları açıklandı: araçların bir kısmı MARTAC’ın ABD’deki stratejik ortağının Florida, Edgewater’daki tesisinde, kalan kısmı ise Tayvan’da Confucian Co. tarafından üretilecek. Bu ortak üretim modeli, yalnızca teslimat hızını artırmayı değil, Tayvan’ın yerli insansız sistem sanayiini güçlendirmeyi ve istihdam yaratmayı da hedefliyor.

Anlaşmanın kökleri 2025 yılına uzanıyor. MARTAC, Tayvan’ın Ulusal Chung-Shan Bilim ve Teknoloji Enstitüsü (NCSIST) ve Confucian Co. ile üçlü bir mutabakat zaptını 2025 Taipei Havacılık ve Savunma Teknolojisi Fuarı’nda imzalamıştı. Bugünkü duyuru, o dönemde atılan temelin ticari bir programa dönüştüğünü gösteriyor.

MARTAC Büyüme Sorumlusu Seamus Flatley, anlaşmayı “MARTAC için ve Hint-Pasifik bölgesinde insansız deniz araçlarının benimsenmesi için dönüm noktası niteliğinde bir an” olarak tanımladı. Confucian Co. CEO’su James Lee ise “Bu, Tayvan Sahil Güvenliği’nin ilk İnsansız Deniz Aracı (USV) programı” ifadesiyle anlaşmanın kurumsal önemine dikkat çekti.

Tayvan Boğazı’nda son yıllarda artan Çin deniz ve hava faaliyeti, adanın sahil güvenlik ve deniz kuvvetlerini insansız sistemlere yönelik yatırımlarını hızlandırmaya itiyor. İnsansız deniz araçları, mürettebatlı gemilere kıyasla daha düşük operasyonel risk taşırken, 7/24 devriye ve erken uyarı kapasitesi sunabiliyor; bu özellik, sınırlı personel ve bütçe kaynaklarıyla geniş deniz alanlarını izlemek zorunda olan Tayvan için özellikle değerli görülüyor.

Programın bölgesel sanayi boyutu da dikkat çekiyor. ABD ile Tayvan arasındaki teknoloji paylaşımı modeli, Washington’ın Tayvan’ın kendi savunma sanayii kapasitesini güçlendirme hedefiyle örtüşüyor. Confucian Co.’nun üretim sürecine dahil edilmesi, Tayvan’ın yalnızca alıcı değil aynı zamanda üretici konumuna geçmesi yönünde atılan adımlardan biri olarak okunuyor.

Devil Ray ailesinin daha büyük üyesi T38’in, ABD Donanması ve Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bölgesinde canlı atış tatbikatlarında ve insansız hava aracı avcılığı görevlerinde kullanıldığı biliniyor. T24’ün Tayvan’a özgü konfigürasyonunun hangi sensör ve silah paketleriyle teslim edileceği henüz netleşmedi; CGA’nın bu platformu öncelikle gözetleme ve devriye amacıyla kullanacağı, silahlandırma kararının ayrı bir aşamada değerlendirileceği anlaşılıyor.

Programın maliyet yapısı da dikkat çekici bir unsur taşıyor. İnsansız deniz araçları, mürettebatlı devriye botlarına kıyasla hem edinim hem de yaşam döngüsü maliyeti bakımından önemli ölçüde daha ucuz kabul ediliyor; bu da Tayvan gibi geniş bir deniz sahasını sınırlı bütçeyle korumak zorunda olan kurumlar için caydırıcılık kapasitesini artıran bir faktör olarak değerlendiriliyor. CGA’nın bu platformu önce sınırlı sayıda teslim alıp operasyonel deneyim biriktirmesi, ardından filoyu kademeli olarak büyütmesi bekleniyor.

Bölgesel karşılaştırma yapıldığında, Tayvan’ın bu adımı, Hint-Pasifik’teki diğer donanmaların da insansız deniz sistemlerine yönelttiği artan ilgiyle paralellik gösteriyor. Avustralya’nın Ghost Shark otonom denizaltı programı ve ABD Donanması’nın çeşitli USV girişimleri, bölgede insansız deniz platformlarının artık deneysel aşamadan operasyonel tedarik aşamasına geçtiğinin işareti olarak okunuyor. Tayvan’ın CGA üzerinden attığı bu adım, adanın yalnızca askerî değil, sivil-askerî karma güvenlik mimarisinde de otonom sistemlere yer açtığını gösteriyor.

Taiwan Coast Guard Administration’ın bu program kapsamında personelini yeni platformun bakım ve operasyon süreçlerine hazırlaması gerekecek; bu nedenle ilk teslimatların ardından eğitim ve test sürecinin aylar sürmesi bekleniyor. Üreticinin açıklamasına göre, programın ilerleyen aşamalarında sensör paketi ve iletişim altyapısının yerel ihtiyaçlara göre özelleştirilmesi de gündemde.

Kaynaklar:

• Naval News, “Taiwan Coast Guard to Acquire MARTAC Devil Ray T24 USVs”, 19 Ekim 2026, https://www.navalnews.com/naval-news/2026/10/taiwan-coast-guard-to-acquire-martac-devil-ray-t24-usvs/ — Sözleşme detayları, üretim planı ve resmî açıklamalar bu kaynaktan alınmıştır.