MALAMAN Dip Mayını Nusret-2026’da Sahada: Türk Donanması Mayın Harbi Zincirini Tamamladı
Nusret-2026 Davet Tatbikatı kapsamında Türk Deniz Kuvvetleri, yerli akıllı dip mayını MALAMAN’ı sahada denedi. Tuzla sınıfı devriye botu TCG Karabiga’dan denize bırakılan mayın, mayın avlama gemisi TCG Anamur’un uzaktan kumandalı su altı aracıyla tespit edilip TCG Amasra’daki dalgıçlarca etkisiz hale getirildi. Senaryo, KoçSavunma, MKE ve TÜBİTAK SAGE işbirliğiyle geliştirilen sistemin bırakma-tespit-imha zincirinin uçtan uca ilk kez bu ölçekte bir uluslararası tatbikatta gösterildiğini ortaya koydu.
6-16 Ekim’de İzmir Körfezi ve Karadeniz Ereğli’de
Milli Savunma Bakanlığı koordinasyonunda düzenlenen Nusret-2026 Davet Tatbikatı, 6-16 Ekim tarihleri arasında İzmir Körfezi ile Karadeniz Ereğli açıklarında icra ediliyor. Tatbikata NATO’nun Daimî Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu-2 (SNMCMG2) ile Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu unsurları, toplam 20 gemi, 5 hava aracı ve insansız sistemlerle katılıyor.
13 Ekim’de icra edilen Seçkin Gözlemci Günü’ne 26 ülkeden 89 yabancı personel katıldı; faaliyet Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu başkanlığında TCG Salihreis’ten takip edildi. Tatlıoğlu, tatbikatın amacını katılımcı unsurların mayın harbi planlama ve icra kabiliyetlerini geliştirmek ve müttefik iş birliğini artırmak olarak tanımladı.
Bırakmadan imhaya: tam bir döngü
Senaryoda MALAMAN, Tuzla sınıfı devriye botu TCG Karabiga’nın kıçından denize bırakıldı. Mayın, deniz tabanı bitki örtüsünü taklit eden yapay çim kamuflajla görünürlüğü azaltacak şekilde tasarlandı. Ardından mayın avlama gemisi TCG Anamur, uzaktan kumandalı su altı aracıyla (ROV) mayını tespit etti; TCG Amasra’daki mayın harbi dalgıçları ise mayını etkisiz hale getirdi.
Tatbikat kapsamında ayrıca Ilıksu Plajı’nda sığ su harekâtı icra edildi; Türkiye, ABD, Belçika, Hollanda, Kuveyt, Romanya ve Umman’dan 59 personel bu faaliyete katıldı. Ayrı bir senaryoda, helikopterle bölgeye intikal eden su altı savunma (SAS) komandoları sürüklenen bir mayını imha etti.
MALAMAN’ın teknik profili
MALAMAN, akustik, manyetik ve basınç sensörleriyle hedef tespiti ve sınıflandırması yapan bir akıllı dip mayını. Sistem, geçen bir geminin önceden tanımlanmış angajman kriterlerine uyup uymadığına elektronik aksamıyla karar veriyor; birden fazla gemi arasından belirli bir hedefi seçmek için gemi sayacı ile de programlanabiliyor.
533 mm çapındaki gövde, denizaltıların torpido tüplerinden atılabilecek şekilde tasarlandı; DSA 2024’te paylaşılan verilere göre mayının ağırlığı 600 kilogramın, uzunluğu 1.800 milimetrenin üzerinde ve plastik bağlı sualtı patlayıcısı kullanıyor. Sistem muharebe ve tatbikat konfigürasyonlarıyla üretiliyor; yüzey gemileri, denizaltılar, hava platformları ve insansız deniz araçlarından konuşlandırılabiliyor.
Ağustos 2026’da, Sefine Tersanesi ve ASELSAN tarafından SSB koordinasyonunda geliştirilen milli insansız yüzey aracı MARLIN, hem uzaktan kumandalı hem otonom modda MALAMAN’ı denize bırakma denemelerini tamamlamıştı. Bu entegrasyon, mayının özel bir taşıma-bırakma düzeneği ve otonom mayın döşeme için görev planlama algoritmaları gerektirdiğini ortaya koymuştu.
IDEF’ten DSA’ya: programın seyri
MALAMAN ilk kez 2023’te IDEF’te, ardından 2024’te Malezya’daki DSA fuarında sergilendi. KoçSavunma, DSA 2024’te sistemin fonksiyonel demonstrasyonunu Şubat 2024’te tamamladığını, canlı atış dahil deniz testlerinin yapıldığını ve nihai kabul prosedürlerinin sürdüğünü açıklamıştı. Nusret-2026’daki gösterim, bu sürecin sahada bir NATO tatbikatı ortamında test edilen ilk kapsamlı uygulaması oldu.
Neden önemli: iç tedarik zinciri ve müttefik uyumu
Gösterim, iki ayrı boyutuyla dikkat çekiyor. Birincisi, mayının tasarımından üretimine KoçSavunma, MKE ve TÜBİTAK SAGE’ın birlikte yer alması, Türkiye’nin mayın harbinde dışa bağımlılığı azaltan bir tedarik zinciri kurduğunu gösteriyor. İkincisi, sistemin NATO’nun SNMCMG2 unsurları ve Karadeniz Görev Grubu ile aynı senaryoda, aynı protokollerle test edilmesi, MALAMAN’ın yalnızca ulusal değil müttefik mayın harbi doktrinine de uyumlu çalıştığını gösteriyor.
Bu, programın geldiği aşamayı da netleştiriyor: DSA 2024’teki “fonksiyonel demonstrasyon ve nihai kabul süreci” ifadesinden, 2026’da gerçek bir çok uluslu tatbikatta uçtan uca kullanım senaryosuna geçilmiş oldu. Bir sonraki aşama, sistemin seri üretim kararı ve Türk Deniz Kuvvetleri envanterine resmi girişi olacak; bu konuda SSB veya Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’ndan henüz bir takvim açıklanmadı.
MALAMAN teknik özeti
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Geliştiriciler | KoçSavunma, MKE, TÜBİTAK SAGE |
| Tip | Akıllı dip mayını (akustik/manyetik/basınç sensörlü) |
| Çap | 533 mm (torpido tüpünden atışa uygun) |
| Ağırlık / Uzunluk | 600 kg üzeri / 1.800 mm üzeri (DSA 2024 verisi) |
| Konuşlandırma platformları | Yüzey gemisi, denizaltı, hava platformu, İHA/İDA (MARLIN) |
| İlk sergileme | IDEF 2023, DSA 2024 (Malezya) |
| Sahadaki ilk büyük gösterim | Nusret-2026 Davet Tatbikatı (6-16 Ekim 2026) |
Kaynaklar
- Naval News – “Turkish Navy Deploys MALAMAN Smart Bottom Mine at Nusret 2026 Exercise” (15 Ekim 2026) – mayının teknik özellikleri, platform ve senaryo detayları için kullanıldı.
- Daily Sabah – “Türkiye showcases mine warfare skills at int’l exercise” – tatbikatın kapsamı ve uluslararası katılım için kullanıldı.
- DHA (Demirören Haber Ajansı) – Nusret-2026 Seçkin Gözlemci Günü haberleri (13 Ekim 2026) – katılımcı sayısı, Oramiral Tatlıoğlu’nun açıklamaları için kullanıldı.
- Yeni Asır – “89 yabancı personel katıldı: İzmir Körfezi’nde uluslararası tatbikat” (13 Ekim 2026) – katılımcı ülke ve personel sayıları için kullanıldı.
- Naval News – “Türkiye’s MARLIN USV Demonstrates Mine-Laying Capability With MALAMAN” (Ağustos 2026) – MARLIN entegrasyonu geçmişi için kullanıldı.
