Karadeniz’de Dört Gemiye Saldırı: NATO Deniz Devriye Uçağı, Radar ve İHA ile Takviyeye Gidiyor

NATO, Romanya ve Bulgaristan açıklarında ticari gemilere yönelik art arda yaşanan saldırıların ardından Karadeniz’deki askeri varlığını artırma kararı aldı. Karar, Brüksel’de toplanan Kuzey Atlantik Konseyi’nin ardından duyuruldu. İttifak, bölgedeki gelişmeleri “deniz güvenliğine yönelik ciddi bir tehdit” olarak değerlendirdiğini bildirdi.

Alınan karar kapsamında ittifak, bölgeye deniz devriye uçakları, radar sistemleri ve ek insansız hava araçları (İHA) gönderecek. Deniz devriye uçaklarının, geniş bir alanı aynı anda tarayabilme özelliği sayesinde gemi trafiğinin izlenmesinde kritik rol oynaması bekleniyor. Radar sistemlerinin ise kıyı hattı boyunca sabit bir gözetim ağı oluşturması planlanıyor.

İstihbarat personeli ve özel ekipler, saldırılarda kullanıldığı değerlendirilen patlayıcı kalıntılarını inceleyecek. Bu incelemelerin, saldırıların niteliği ve kullanılan yöntemler hakkında daha kesin bilgi sağlaması amaçlanıyor. NATO’ya göre konuşlandırmaların bir kısmı başlamış durumda, bir kısmı ise hâlâ planlama aşamasında.

İttifak, duyurulan önlemleri Karadeniz’deki ve genel olarak doğu kanattaki süregelen çalışmaların devamı olarak tanımladı. Bu çalışmalar arasında bölgedeki İHA tehdidine karşı savunma kapasitesinin güçlendirilmesi de yer alıyor. NATO yetkilileri, yeni adımların mevcut yapı üzerine inşa edildiğini, bağımsız yeni bir misyon olmadığını vurguladı.

Saldırı dizisi 14 Ekim’de başladı. Comoros bayraklı Yara J adlı gemide o gün yangın çıktı. Olayın ayrıntılarına ilişkin resmi açıklamalar sınırlı kaldı, ancak gemideki yangın bölgedeki ilk ciddi uyarı işareti olarak kaydedildi.

Ertesi gün, 15 Ekim’de, Sulina açıklarında seyreden San Marino bayraklı kimyasal tanker Wine Trader’da da yangın meydana geldi. Romanya yetkilileri, gemideki yedi denizcinin kayıp olduğunu bildirdi. Art arda yaşanan bu iki olay, Romanya kıyılarında güvenlik önlemlerinin gözden geçirilmesine yol açtı.

Aynı dönemde Bulgaristan kıyısında da iki ayrı olay kaydedildi. Byala açıklarında seyreden Chelsea 3 adlı gemiye üç İHA isabet etti; isabetlerin ardından gemideki 15 kişilik mürettebat tahliye edildi. Yetkililer, tahliyenin herhangi bir can kaybı olmadan tamamlandığını açıkladı.

Krapets açıklarında ise başka bir gemi battı. Arama kurtarma ekipleri bölgede 5 kişiyi sudan çıkarmayı başardı, ancak 11 kişiden haber alınamadı. Arama çalışmalarının kapsamı ve süresi konusunda ek bilgi paylaşılmadı.

Askeri analistler, saldırıların sorumlusu olarak Rusya’yı işaret ediyor. Moskova ise bu güne kadar saldırılarla ilgili herhangi bir sorumluluk üstlenmedi ve konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.

Karadeniz’e kıyıdaş NATO üyelerinden biri olan Türkiye için bölgedeki deniz trafiğinin güvenliği doğrudan önem taşıyor. İstanbul ve Çanakkale boğazlarından geçen ticari gemi trafiğinin güvenliği, ittifakın Karadeniz’de aldığı önlemlerin Ankara tarafından da yakından takip edilen bir boyutunu oluşturuyor. Türkiye, bölgedeki diğer kıyıdaş NATO üyeleri Romanya ve Bulgaristan ile birlikte, Karadeniz’in güvenliğine ilişkin gelişmelerin doğrudan tarafı konumunda bulunuyor.

NATO’nun açıklamasına göre, takviye edilecek deniz devriye uçakları ve radar sistemlerinin bölgedeki gemi trafiğinin izlenmesine ve olası tehditlerin daha hızlı tespit edilmesine katkı sağlaması öngörülüyor. Ek İHA konuşlandırmalarının ise saldırıların gerçekleştiği sularda gözetim kapasitesini artırması bekleniyor. İttifak, bu kapasitenin özellikle gece saatlerinde ve görüş mesafesinin kısıtlı olduğu koşullarda önem kazanacağını belirtiyor.

İttifak yetkilileri, kısa süre içinde art arda dört farklı ticari gemiyi etkileyen saldırı zincirinin, Karadeniz’deki deniz güvenliği açısından ciddiye alınması gereken bir eğilime işaret ettiğini vurguluyor. Söz konusu önlemlerin, mevcut konuşlandırmalar tamamlandıktan sonra bölgedeki durumsal farkındalığı artırması bekleniyor.

NATO, konuşlandırmaların zaman çizelgesine ilişkin kesin bir takvim paylaşmadı. İttifak kaynakları, bazı unsurların kısa süre içinde faal hale geleceğini, bazı sistemlerin ise teknik hazırlık süreçleri nedeniyle daha uzun bir sürede devreye alınacağını belirtti. Bu süre zarfında Romanya ve Bulgaristan’ın ulusal deniz güvenliği birimlerinin de ittifak unsurlarıyla koordinasyon içinde çalışması planlanıyor.

Saldırıların kısa aralıklarla ve farklı kıyı şeritlerinde gerçekleşmesi, NATO içinde olayların bağlantılı bir eğilimin parçası olarak değerlendirilmesine yol açtı. İttifak yetkilileri, dört olayın da ticari gemicilik güzergâhlarına yakın noktalarda yaşandığını ve bu durumun bölgesel deniz trafiğinin güvenliğini doğrudan etkilediğini belirtti. Bu çerçevede alınan önlemlerin, tek bir olaya değil saldırı dizisinin bütününe yönelik bir yanıt niteliği taşıdığı ifade edildi.

NATO’nun Karadeniz’deki varlığı, 2022 sonrasında bölgede artan askeri faaliyetler nedeniyle zaten yakından izleniyordu. İttifak, o dönemden bu yana bölgedeki kıyıdaş üyelerinin hava ve deniz savunma kapasitelerini artırmaya yönelik çeşitli adımlar atmıştı. Son açıklanan önlemler, bu mevcut çerçeveye eklenen yeni bir katman olarak sunuluyor.

Romanya ve Bulgaristan makamları, yaşanan olayların ardından kendi ulusal müdahale kapasitelerini de gözden geçirdiklerini bildirdi. İki ülkenin sahil güvenlik ve deniz kuvvetleri unsurlarının, NATO’dan gelecek takviye sistemlerle birlikte bölgedeki devriye faaliyetlerini sıklaştırması bekleniyor. Bu adımların, olası yeni olaylara müdahale süresini kısaltması öngörülüyor.

Uzmanlar, Karadeniz’deki ticari gemi trafiğinin bölge ekonomileri için taşıdığı önemin, güvenlik önlemlerinin aciliyetini artıran bir unsur olduğuna dikkat çekiyor. Saldırıların sigorta maliyetleri ve sefer planlamaları üzerindeki olası etkisi de, armatörler ve liman işletmecileri tarafından yakından takip edilen konular arasında yer alıyor.

NATO, gelişmelerin seyrine göre alınan önlemlerin kapsamını yeniden değerlendirebileceğini de belirtti. İttifak, Karadeniz’deki durumu Kuzey Atlantik Konseyi bünyesinde düzenli olarak gündeme getirmeyi sürdürecek.

Kaynaklar:

• The Defense Post, “NATO Reinforces Black Sea Presence With Aircraft, Drones After Commercial Ships Attacks”, Giulia Bernacchi, 21 Ekim 2026, https://thedefensepost.com/2026/10/21/nato-black-sea-presence/ — haberin temel kaynağı.