Hindistan Donanması iki MQ-9B SeaGuardian daha kiralıyor: 200 milyon dolarlık 30 aylık köprü
Hindistan Donanması, Hint Okyanusu’ndaki deniz gözetleme boşluğunu kapatmak için kiralama yöntemine bir kez daha başvurdu. 17 Ağustos 2026’da General Atomics Aeronautical Systems ile imzalanan sözleşme, 30 ay süreyle iki ek MQ-9B SeaGuardian insansız hava aracını kapsıyor. Bedeli yaklaşık 1.943 crore rupi, yani 200 milyon dolar dolayında.
Yeni sözleşmeyle donanmanın kiralık MQ-9B sayısı dörde çıkıyor. Bu, satın alınan 31 uçaklık filonun teslimatı başlayana kadar sürecek geçici bir düzenleme.
Kiralama modeli ve mevcut durum
Hindistan Donanması hâlihazırda iki MQ-9B’yi “şirkete ait, şirket tarafından işletilen” (COCO) modeliyle kullanıyor. Bu modelde platformun mülkiyeti ve bakım sorumluluğu üreticide kalıyor; kullanıcı yalnızca uçuş saati ve görev çıktısı satın alıyor. Sözleşme birkaç kez uzatıldı ve şimdi filo genişletiliyor.
Mevcut kiralamanın kesintisiz geçtiği söylenemez. 18 Eylül 2024’te bir MQ-9, teknik arıza sonrası Chennai açıklarında denize indirildi. Sözleşme yükümlülüğü gereği yerine yeni bir uçak Şubat 2025’te teslim edildi. Temmuz 2026’da ise Porbandar yakınlarında eğitim uçuşu sırasında kiralık bir Hermes 900 düştü. Bu iki olay, deniz üstü uzun havada kalışlı görevlerin ne kadar zorlayıcı olduğunu gösteriyor.
31 uçaklık alım programı
Kiralama, kalıcı çözümün yerine değil, öncesine denk geliyor. Hindistan 15 Ekim 2024’te ABD hükûmetiyle 31 adet MQ-9B Sky/Sea Guardian alımı için sözleşme imzaladı. Toplam maliyet yaklaşık 4 milyar dolar. Dağılım şöyle: Donanma 15, Kara Kuvvetleri 8, Hava Kuvvetleri 8 uçak alacak. Teslimatların 2029’da başlaması planlanıyor.
Paket, silah ve sensör kalemleriyle birlikte geliyor: 170 adet AGM-114R Hellfire füzesi, 310 adet GBU-39B/B lazer güdümlü küçük çaplı bomba ve denizaltı savunma harbi için AN/SSQ-62F, AN/SSQ-53G ve AN/SSQ-36 sonobuoy’ları. Ayrıca Hindistan’ın yerli DRDO NASM-SR gemisavar füzesinin entegrasyonu da kapsamda.
Destek altyapısı tarafında GA-ASI, Ekim 2024’te Hindistan’daki iştirakiyle performansa dayalı lojistik sözleşmesi imzalayarak depo seviyesi bakım-onarım tesisleri kurulmasının önünü açtı. Bu adım, uzun vadede uçuş saati başına maliyeti belirleyecek asıl unsur.
SeaGuardian ne yapıyor?
MQ-9B SeaGuardian, MQ-9 ailesinin deniz gözetleme versiyonu. Kanat açıklığı genişletilmiş, 30 saati aşan havada kalış süresine sahip. Deniz görevlerinde onu ayıran unsur, 360 derece taramalı deniz arama radarı ve sonobuoy atma kabiliyeti; bu ikisi birleştiğinde insansız bir platform sınırlı da olsa denizaltı savunma harbi rolü üstlenebiliyor.
Sistemin en sık vurgulanan özelliği, sivil hava sahasında uçabilmesini sağlayan çarpışma önleme paketi. Bu, uzun mesafeli deniz devriyesinde platformun ticari hava trafiğiyle aynı koridorları kullanabilmesi anlamına geliyor ve operasyonel esnekliği artırıyor.
Hindistan açısından görev tanımı net: Hint Okyanusu’nda genişleyen Çin deniz varlığını izlemek, Malaka Boğazı ve Aden Körfezi hatlarındaki gemi trafiğini takip etmek ve arama-kurtarma desteği sağlamak. Yüzey gemisiyle sürekli devriye tutmanın maliyeti karşısında, uzun havada kalışlı bir insansız platform ekonomik bir alternatif sunuyor.
Türkiye açısından okuma
Aynı görev ihtiyacına Türkiye farklı bir yoldan cevap veriyor. Deniz gözetleme ve uzun havada kalış gerektiren görevler için Aksungur, 40 saati aşan havada kalış süresi ve deniz devriye konfigürasyonuyla envantere girdi; sonobuoy ve deniz arama radarı entegrasyonu üzerinde çalışıldı. Bayraktar Akıncı ve TAI Anka-3 ise daha ağır faydalı yük ve daha geniş görev yelpazesi sunuyor.
Bayraktar TB3’ün TCG Anadolu’dan kalkış ve iniş yapabilmesi, deniz üstü insansız hava aracı meselesine ayrı bir katman ekledi. Kıyıdan kalkan uzun havada kalışlı bir platformla, gemiden kalkan bir platform aynı sorunun farklı çözümleri; ikisi bir arada kullanıldığında kapsama alanı ciddi biçimde genişliyor.
İki ülkenin yaklaşımı arasındaki asıl fark, kiralama ile üretim arasındaki tercih. Hindistan hızlı kabiliyet için kiralamayı seçerken uzun vadeli çözümü ithalata bağladı; Türkiye ise kabiliyeti daha yavaş ama kendi hattında kurmayı tercih etti. Her iki yöntem de kendi bağlamında rasyonel; ayrım, kabiliyetin ne zaman ve kimin takvimiyle geleceğinde.
Kaynakça
- Hindistan Savunma Bakanlığı — MQ-9B SeaGuardian kiralama sözleşmesi duyurusu, 17 Ağustos 2026
- General Atomics Aeronautical Systems — MQ-9B SeaGuardian program bilgileri
- ABD Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansı — Hindistan MQ-9B satış bildirimi, Ekim 2024
