GÖKBEY Rotor Sistemi ve Gövde Tasarımı: 13,20 m Ana Rotor, Kuyruk Rotoru ve Kompozit Gövde

GÖKBEY (T625): 13,20 m çapındaki ana rotor ve kompozit gövde.

Bir helikopterin uçuş karakterini belirleyen en temel iki unsur, dönen kanat sistemi (rotor) ile onu taşıyan gövdedir. GÖKBEY (T625) genel maksat helikopterinde bu ikili, 13,20 metre çapındaki ana rotor ile kompozit ağırlıklı bir gövde etrafında kurgulanmıştır. Amaç; 6 ton sınıfında yeterli taşıma kapasitesi, düşük titreşim ve uzun ömürlü bir yapı elde etmektir.

Ana rotor: 13,20 metre çap, kompozit paller

GÖKBEY’in kaldırma kuvvetini üreten ana rotorunun çapı 13,20 metredir. Rotor palleri, metal yapılara göre yorulmaya karşı daha dayanıklı ve hasar toleransı yüksek kompozit malzemeden üretilir. Kompozit pal, bir noktadan hasar aldığında bütün pal aniden göçmez; bu özellik hem emniyet hem de bakım maliyeti açısından önemlidir. Rotor palleri, aerodinamik olarak titreşimi ve gürültüyü azaltacak biçimde tasarlanır.

Rotor göbeği ve titreşim yönetimi

Palleri ana şafta bağlayan rotor göbeği (hub), helikopterin en yüklü mekanik bölgelerinden biridir. Modern göbek tasarımları, mafsal sayısını azaltarak bakım ihtiyacını düşürmeyi ve titreşimi kaynağında sınırlamayı hedefler. Düşük titreşim; hem mürettebat konforu hem de aviyonik ve gövde yapısının ömrü için doğrudan belirleyicidir.

Kuyruk rotoru ve anti-tork

Ana rotor döndükçe gövdeyi ters yönde döndürmeye çalışan tork etkisini dengelemek için GÖKBEY, kuyrukta bir anti-tork (kuyruk) rotoru kullanır. Kuyruk rotoru aynı zamanda helikopterin sapma (yaw) ekseninde yönlendirilmesini sağlar. Bu klasik ana rotor + kuyruk rotoru düzeni, 6 ton sınıfı genel maksat helikopterlerinde yaygın ve olgun bir çözümdür.

Unsur	Özellik / işlev
Ana rotor çapı	13,20 m
Pal malzemesi	Kompozit (yüksek hasar toleransı)
Kuyruk rotoru	Anti-tork ve sapma kontrolü
Gövde yapısı	Kompozit ağırlıklı, metal takviyeli
Sınıf	6 ton azami kalkış ağırlığı sınıfı
Motor yerleşimi	İki motor, gövde üstü

Kompozit gövde ve yapısal felsefe

GÖKBEY (T625) gövde ve kuyruk kısmı yakın plan.

GÖKBEY’in gövdesinde ağırlıklı olarak kompozit malzemeler kullanılır; kritik yük bölgelerinde metal takviyeler devreye girer. Kompozit yapı, aynı mukavemeti daha düşük ağırlıkla sağladığı için faydalı yüke ve menzile katkı sunar. Ayrıca korozyona karşı dayanıklıdır; bu, deniz ve nemli ortam görevlerinde önemli bir avantajdır.

Kaza dayanımını gözeten tasarım

Gövde ve rotor sistemi, yalnızca uçuş performansı için değil, kaza dayanımı (crashworthiness) için de tasarlanır. Ana yapı, sert inişlerde enerjiyi yutacak biçimde biçimlendirilir; kritik bileşenlerin darbe altında öngörülebilir şekilde davranması hedeflenir. Rotor ve gövde tasarımının bu emniyet yönü, aynı platformun hava ambulansı ve arama kurtarma gibi risk taşıyan görevlerde kullanılmasını mümkün kılar.

NOT

Rotor, gövde ve yapısal malzeme oranlarına ilişkin bazı ayrıntılı sayısal değerler üretici tarafından tek tek resmî olarak açıklanmamıştır. Bu yazıdaki değerler, kamuoyuna duyurulmuş genel verilere dayanır; nihai seri konfigürasyon müşteri ve varyanta göre değişebilir.

Modüler yapı ve varyantlara uyum

Aynı rotor ve gövde iskeletinin farklı görev donanımlarını taşıyabilmesi, GÖKBEY’in modüler tasarım anlayışının bir sonucudur. Kabin içi düzenin ve gövde bağlantı noktalarının standartlaştırılması, nakliyeden deniz görevlerine kadar farklı varyantların aynı temel yapı üzerinden türetilmesini kolaylaştırır.