Finlandiya, Saab’dan 108 Milyon Euroluk RBS 70 NG Hava Savunma Siparişi Verdi

Saab, Finlandiya Savunma Kuvvetleri Lojistik Komutanlığı’ndan RBS 70 NG kısa menzilli hava savunma sistemi için sipariş aldığını 28 Ağustos 2026’da açıkladı. Sözleşmenin değeri 1,2 milyar İsveç kronu, yaklaşık 108 milyon euro seviyesinde bulunuyor. Anlaşma, ilk teslimat paketinin yanı sıra Finlandiya’ya ileride ek sistem, eğitim, yedek parça ve bakım donanımı sipariş etme hakkı tanıyan bir çerçeve niteliği taşıyor.

RBS 70 NG nasıl çalışıyor?

RBS 70 ailesi, güdüm yöntemiyle diğer omuzdan atılan hava savunma sistemlerinden ayrılıyor. Stinger ya da Igla gibi sistemler hedefin motor ısısını takip eden kızılötesi arayıcı kullanırken, RBS 70 lazer huzme binici (laser beam riding) güdüme dayanıyor. Nişancı hedefi optik olarak takip ediyor, füze ise atıcının yönlendirdiği lazer huzmesinin içinde kalarak hedefe ulaşıyor.

Bu yöntemin operatif sonucu şu: füzede hedefi arayan pasif bir başlık bulunmadığı için sisteme karşı klasik kızılötesi karşı tedbirler (sıcak fişek, yönlü kızılötesi karıştırıcılar) işlemiyor. Saab’ın “karıştırılamaz” nitelemesi buradan geliyor. Buna karşılık nişancının hedefi çarpma anına kadar takip etmesi gerekiyor; sistem “ateşle-unut” değil.

NG kuşağı, bu mimarinin üzerine otomatik hedef takipçisi ve entegre gece görüş kabiliyeti ekliyor. Otomatik takipçi, nişancının elle sürdürmesi gereken takibin bir bölümünü üstlenerek isabet olasılığını artırıyor ve eğitim yükünü azaltıyor. Sistem omuzdan, üç ayaklı kaideden ya da araç üstü kuleden kullanılabiliyor.

Finlandiya neden bu sistemi seçti?

Finlandiya, RBS 70’in önceki sürümünü 2008’den bu yana kullanıyor. Yeni sipariş bu nedenle sıfırdan bir sistem girişi değil, mevcut kabiliyetin yeni kuşağa taşınması anlamına geliyor. Eğitim altyapısının, doktrinin ve bakım zincirinin hâlihazırda kurulu olması, tedarik riskini ve envantere giriş süresini kısaltan bir etken.

Zamanlama açısından karar, Finlandiya’nın NATO üyeliği sonrasında hızlanan hava savunma yatırımlarının parçası. Ülkenin Rusya ile 1.300 kilometreyi aşan kara sınırı, alçak irtifa hava savunmasını coğrafi olarak geniş bir alana yayma zorunluluğu doğuruyor. Kısa menzilli sistemler, bu tür bir yayılımda Patriot ya da NASAMS sınıfı orta/uzun menzilli bataryalardan çok daha ucuz ve hareketli bir katman sunuyor.

Ukrayna’daki muharebe tecrübesi, bu katmanın önemini bir kez daha görünür kıldı. Ucuz insansız hava araçları ve gezinen mühimmatlar, milyonlarca dolarlık önleyicilerle karşılanmak zorunda kalındığında savunan taraf maliyet denkleminde kaybediyor. Alçak irtifada, göreli olarak ucuz füzelerle çalışan bir katman bu dengeyi düzeltmeye yarıyor.

İskandinav savunma sanayii bütünleşmesi

Sipariş, İsveç ve Finlandiya arasındaki savunma sanayii bağlarının derinleştiği bir döneme denk geliyor. İki ülke NATO üyeliğinin ardından ortak tatbikat, ortak tedarik ve karşılıklı ev sahibi ülke desteği başlıklarında hızla adım atıyor. Aynı sistemin iki komşu ülkede kullanılması, kriz anında mühimmat ve yedek parça paylaşımını kolaylaştıran bir birlikte çalışabilirlik avantajı sağlıyor.

Türkiye açısından bakıldığında RBS 70 NG, kısa menzilli hava savunmada farklı bir teknik yolun örneği. Türkiye bu katmanda ASELSAN’ın KORKUT namlulu sistemi ile ROKETSAN’ın SUNGUR füzesini geliştirdi; SUNGUR kızılötesi güdüm kullanan ateşle-unut mimarisini tercih ediyor. İki yaklaşımın karşılaştırılması, karşı tedbir direnci ile atış sonrası mürettebat serbestisi arasındaki klasik ödünleşmeyi gösteriyor.

Sipariş neyi kapsıyor?

Saab’ın açıklamasına göre sözleşme, RBS 70 NG çözümünün ilk teslimatlarını içeriyor. Çerçeve yapısı sayesinde Finlandiya, ilerleyen dönemde ek atıcı ünitesi, füze, eğitim sistemi, yedek parça ve bakım donanımı siparişi verebilecek. Bu model, savunma tedarikinde giderek yaygınlaşan bir tercih: alıcı ülke başlangıçta sınırlı bir hacim taahhüt ediyor, ihtiyaç ve bütçe geliştikçe aynı sözleşme üzerinden büyüyor.

Teslimat takvimi ve alınacak sistem sayısı taraflarca açıklanmadı. Saab, Finlandiya’nın RBS 70 NG ile “gelişen hava tehditlerini karşılayabilecek güncel bir kısa menzilli hava savunma kabiliyetine” kavuşacağını belirtmekle yetindi.

Kısa menzilli katmanın dönüşü

Soğuk Savaş’ın ardından birçok Avrupa ordusu, kısa menzilli hava savunmasını ikincil bir kabiliyet olarak gördü ve envanterini daralttı. Gerekçe, hava üstünlüğünün müttefik hava kuvvetlerince sağlanacağı varsayımıydı. Son yıllarda bu varsayım terk edildi.

Değişimin iki nedeni var. Birincisi, insansız hava araçlarının ve gezinen mühimmatların yaygınlaşmasıyla alçak irtifanın kalabalıklaşması. İkincisi, uzun menzilli sistemlerin sınırlı sayıda ve pahalı olması nedeniyle her birliğin üzerine bir Patriot bataryası konumlandırmanın mümkün olmaması. Manevra birliklerinin kendi hava savunmasını yanında taşıması gerekiyor.

Finlandiya’nın kararı bu genel eğilimin bir örneği. Aynı dönemde Almanya, Hollanda ve Baltık ülkeleri de kısa menzilli hava savunma programlarını hızlandırdı; bu programların önemli bir kısmı namlulu sistemlerle füzeleri aynı platformda birleştiren melez çözümlere yöneliyor.