Küçük bir ada devletinden beklenmeyecek kadar güçlü bir topçu envanteri. Tayvan, 1.360 çekili sistemle listede yerini alırken bu rakamın ardında son derece bilinçli bir savunma doktrini yatıyor: asimetrik direniş. Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun olası bir amfibi çıkarma harekâtına karşı Tayvan, sahil şeridini ve dağlık iç bölgeleri çekili topçuyla desteklemek için ABD yapımı M198 ve M777 gibi sistemleri envantere kazandırmış durumda. Bu silahlar, ada boyunca dağıtılmış gizlenmiş mevzilerden faaliyet göstererek karşı batarya ateşinden kaçınmayı kolaylaştırıyor. Tayvan son yıllarda ABD’den ek M777 siparişi vererek topçu kapasitesini genişletmeyi sürdürüyor. Nüfus-sistem oranı açısından değerlendirildiğinde bu rakam, ülkenin savunma bütçesindeki ağırlığın ne denli büyük tutulduğunu ortaya koyuyor. Tayvan Boğazı’nın jeopolitik önemi, bu envanteri yalnızca bir istatistik olmaktan çıkarıyor.

Dünyanın en kalabalık ordusunun 1.400 çekili topçuyla listede 9. sıraya oturması ilk bakışta şaşırtıcı. Oysa Çin, son on yılda çekili topçuyu büyük ölçüde kenarda bırakarak kendinden tahrikli sistemlere ve çok namlulu roket atarlarına yatırım yaptı. ÇHKO’nın çekili topçu envanterinde PLZ-05, PCL-09 gibi kendinden tahrikli sistemlerin tercih edilmesi, çekili topçunun neredeyse saf coğrafi savunma rollerine sıkıştırıldığını gösteriyor. Tibet’in yüksek rakımlarında ve kuzeybatı Xinjiang sınır güzergâhlarında ise eski Sovyet mirası ve yerli kopyalar hâlâ aktif. Tayvan’la olası bir senaryo düşünüldüğünde Çin’in çekili obüs varlığı karşı yakayı değil, kendi iç hatlarını güvence altına almaya yönelik. Pekin’in yatırım önceliği net: hassasiyet, menzil ve hız gerektiren modern muharebe için kendinden tahrikli ve hipersonik sistemler.

Güneydoğu Asya’nın en öngörülemeyen askeri güçlerinden biri olan Myanmar, 1.680 çekili topçuyla Çin’i dahi geride bırakıyor. Bu rakam Myanmar Silahlı Kuvvetleri (Tatmadaw) için bir tutarsızlık değil, tarihin mirası. Ülke, onlarca yıllık iç çatışma boyunca — Karen, Kachin ve Shan direnişçilere karşı verilen uzun soluklu düşük yoğunluklu savaşlarda — çekili topçuyu birincil ateş destek aracı olarak kullandı. Dağ ve orman arazisinde kendinden tahrikli sistemlerin lojistik yükü ve hassas bakım gereksinimleri göz önüne alındığında, çekili obüsler operasyonel açıdan daha uygun kalıyor. 2021 darbesinin ardından Batı yaptırımlarıyla çevrilen ordu, Çin ve Rusya’dan aldığı desteğin yanı sıra kendi topçu stokunu aktif tutarak siyasi belirsizlik ortamında sahaya çıkmayı sürdürüyor.

İran’ın 1.803 çekili topçu sistemiyle liste ortasındaki konumu, ülkenin Orta Doğu topçu stratejisini özetliyor: kütle, yayılma, asimetri. İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ve düzenli kuvvetler arasında paylaştırılan bu sistemlerin önemli bir kısmının Irak Savaşı ve sonrası çatışmalarda aşındığı bilinmekle birlikte, Tahran yurt içi üretim imkânlarını hızla genişletiyor. İran’ın 155mm yerli Hawniyeh ve 130mm D-74 türevi sistemleri, Batı yaptırımlarına karşı bir cevap niteliğinde. Daha kritik olan boyut ise bu silahların Yemen’deki Husi hareketi (Ensarullah) ve Hizbullah kanallarıyla proxy ağlara akışı; bu durum İran’ın çekili topçusunu ulusal sınırların çok ötesinde etkili kılan bir güç çarpanına dönüştürüyor. Bölgesel çatışma senaryolarında Körfez ülkelerine ve İsrail’e yönelik olası topçu tehdidi, İran’ın bu listede neden göz ardı edilemeyeceğini açıklıyor.

Dünyanın en güçlü ordusunun çekili topçuda 6. sırada bulunması, ABD’nin savunma önceliklerindeki köklü dönüşümü gözler önüne seriyor. 1.878 sistemle ABD, hava kuvvetleri ve deniz gücüne yaptığı ağırlığı kara topçusundan çekmiş görünüyor. Bununla birlikte, envanterdeki M777A2 155mm çekili obüsler kitlesel değil niteliksel bir avantajı temsil ediyor. Hafifliği (4,2 ton) ve menzili (30 km ERFB mühimmatla) ile M777, ABD’nin Afganistan’dan Ukrayna ikmal operasyonlarına dek geniş bir yelpazede tercih ettiği bir platform. Ukrayna’nın Batı yardımıyla aldığı M777’ler ise bu silahın cephe verimliliğini tüm dünyaya kanıtladı. Amerikan topçusunun gerçek güç çarpanı, kesinlik ve mühimmat zekâsı: EXCALIBUR güdümlü mermileriyle 40+ km mesafeden metre hassasiyetiyle hedef vuran bir M777, on katı sayıda sıradan obüsün yapamayacağı bir işi yapabiliyor.

Pakistan, 2.629 çekili topçuyla ilk beşe girerek bölgesel nükleer denge hesaplarında konvansiyonel karşı ağırlığın ne kadar önemsendiğini ortaya koyuyor. Hindistan’la yaşanan tarihsel gerilim, İslamabad’ı hem nükleer hem de geleneksel topçuda masif bir stok tutmaya itiyor. Çin’den edinilen A-100 ve yerli M109 türevi sistemlerin yanı sıra envanterde köklü Sovyet mirası da yer alıyor. Thar ve Cholistan çöl sınırında, Keşmir yüksek platolarında ve kuzey dağ geçitlerinde konuşlandırılan bu topçular, Pakistan Kara Kuvvetleri’nin katmanlaştırılmış savunma ve saldırı planlama kapasitesinin temelini oluşturuyor. Hindistan’ın Dhanush ve ATAGS programlarına verdiği yanıt gibi Pakistan da topçu modernizasyonunu kendi silahlanma yarışı stratejisinin ayrılmaz parçası olarak yürütüyor. Küresel topçu harcamalarına bakıldığında Pakistan’ın çekili obüs sayısı, onu bu sıralamada beklenenin üzerinde bir performans gösteren ülke yapıyor.

Vietnam’ın 3.250 çekili topçuyla dördüncü sıraya yerleşmesi, listede en az beklenen sonuçlardan biri. Oysa Vietnamlı askeri stratejistler için bu rakam doğası gereği mantıklı: ülkenin uzun, kıyı boyunca uzanan coğrafyası, Çin ile çözümsüz kalan Güney Çin Denizi anlaşmazlıkları ve sınırlı savunma bütçesi, kalabalık ama maliyet etkin bir topçu varlığını zorunlu kılıyor. Envanterin büyük çoğunluğunu Sovyet döneminden devralınan D-30 122mm ve M-46 130mm sistemler oluşturuyor; ancak 2025’te Hanoi’nin Güney Kore’den K9 Thunder alımını teyit etmesi, kendinden tahrikli sisteme geçiş hevesinin sinyalini veriyor. Vietnam, yeni kurulan Topçu ve Füze Komutanlığı aracılığıyla bu devasa stoku dijital ateş kontrol platformlarıyla bütünleştirmeye çalışıyor. İçsel çelişki şu: 3.250 sistem, aynı zamanda çok büyük bir operasyonel yük ve modernizasyon maliyeti demek.

Hindistan, 5.640 sistemle bronz madalyalı konumuna geliyor. Bu rakam yalnızca sayısal büyüklük değil, tarihsel bir borç ödemesi hikâyesi. 1980’lerde Bofors skandalı olarak anılan rüşvet davası, Hindistan’ın topçu modernizasyonunu neredeyse 20 yıl dondurdu. Bugün ise durum dramatik biçimde değişti: Yeni Delhi, 300 adet Dhanush 155mm çekili obüs (Bofors’un Hint versiyonu) siparişini onayladı, yerli ATAGS sistemi 48 km menziliyle sahaya çıktı ve Bofors FH-77B’lerin dahili yükseltme programı tam gaz ilerliyor. Himalaya yüksek irtifalı cephesi — özellikle Çin ile süregelen LAC (Gerçek Kontrol Hattı) gerginlikleri — Hindistan’a çekili topçunun hâlâ vazgeçilmez olduğunu öğretiyor: dağ geçitlerinde tankların ağırlığına değil, helikopter veya hafif araçlarla taşınabilen çekili sistemlere ihtiyaç var. Pakistan cephesindeyse Rajasthan çölünden tüm kuzey platoyu kapsayan ateş örtüsü 3’ten fazla topçu kolordusuyla destekleniyor.

Güney Kore, 5.800 çekili topçuyla tarihin en yoğun askerileşmiş bölgelerinden birinde ikinci sıraya yerleşiyor. Kore Yarımadası’nın jeopolitik manzarası, Seul’ü her zaman yoğun topçu birikim politikasına zorladı: Kuzey’in yaklaşık 8.000-10.000 topçu sistemine karşı dengeli bir caydırıcılık oluşturmak zorunlu. ROK Kara Kuvvetleri, yerli KH179 ve KH178 155mm çekili obüslerle modernize olmuş bir envanter işletiyor; bu sistemler aynı zamanda ihracat listelerinde de yer buluyor. Güney Kore ordusunun ayırt edici yönü şu: aynı ülke, K9 Thunder gibi dünyanın en çok satan kendinden tahrikli obüsünü de üretiyor ve sahada bulunduruyor. Bu ikili kombinasyon — kalabalık çekili stok ve ileri teknoloji kendinden tahrikli sistemler — Seul’ü topçu kapasitesi bakımından Hindistan’a yakın ama çok daha teknoloji-yoğun bir konuma taşıyor. 2025’te Vietnam’ın 20 adet K9 sipariş etmesi, Güney Kore’nin bölgesel topçu ihracatçısı rolünü de pekiştirdi.

Rusya, 5.920 çekili topçuyla tartışmasız zirveye oturuyor. Bu rakam hem bir miras hem de tartışmalı bir aktif kapasite. Ukrayna’da başlayan çatışma, Rus topçusunu hem en yoğun kullanılan hem de en fazla yıpranan unsur haline getirdi: Oryx verilerine göre Rusya 2022-2025 arasında 100’ü aşkın 2A65 Msta-B ile onlarca 2A36 Giatsint-B kaybetti. Buna rağmen toplam envanterin büyüklüğü, kayıpları istatistiksel olarak tolere edilebilir kılıyor. Rusya’nın temel çekili silahları: 152mm 2A36 Giatsint-B (menzil 27 km), 2A65 Msta-B (28 km), 130mm M-46 ve 122mm D-30. Bu sistemler Ukrayna’da kentsel çevreler dahil ateş desteği için yoğun biçimde kullanılırken Ukrayna’nın HIMARS tabanlı karşı batarya ateşi Msta-B’leri önemli hedeflere dönüştürdü. Rus topçu doktrininin özü değişmedi: yoğun topçu hazırlama, ardından süvari ilerlemesi. Bu model 21. yüzyılda bile Ukrayna sahasında tekrar tekrar uygulandı — kimi zaman başarıyla, kimi zaman ağır bedeller ödenerek.