BURÇ: ROKETSAN’ın Füze ve Toplu Mobil Hava Savunma Sistemi

BURÇ, ROKETSAN tarafından geliştirilen ve ilk kez Şubat 2025’te IDEX fuarında tanıtılan mobil alçak irtifa hava savunma sistemidir. Tek bir stabilize kulede 8 adet SUNGUR füzesi, 20 mm üç namlulu gatling top ve 360 derece kapsama sağlayan 4 adet RETINA AESA radarı birleştirir. Hareket hâlindeki birlikleri ve sabit tesisleri uçak ve İHA tehditlerine karşı korumak için tasarlanmıştır. Sistem henüz geliştirme ve pazarlama aşamasındadır; Türk Silahlı Kuvvetleri siparişi resmî olarak açıklanmamıştır.

BURÇ nedir?

BURÇ, ROKETSAN’ın geliştirdiği mobil alçak irtifa hava savunma sistemidir. Uluslararası sınıflandırmada VSHORAD (çok kısa menzilli hava savunma) kategorisine girer ve füze ile topu aynı kulede birleştiren hibrit yaklaşımı benimser. Temel görevi, hareket hâlindeki askerî birlikleri ve sabit tesisleri sabit kanatlı uçak, döner kanatlı helikopter ve insansız hava araçlarına karşı korumaktır.

Sistem ilk kez Şubat 2025’te Abu Dabi’deki IDEX fuarında kamuoyuna tanıtıldı. Bu nedenle BURÇ, ROKETSAN ürün ailesinin en yeni üyelerinden biridir ve hakkındaki kamuya açık bilgi büyük ölçüde katalog düzeyindedir. ATMACA veya SUNGUR gibi envantere girmiş sistemlerin aksine, BURÇ için doğrulanmış saha performans verisi henüz açık kaynaklarda bulunmamaktadır; bu yazıdaki değerler üretici beyanlarına ve fuar tanıtımlarına dayanır.

BURÇ’un tasarım mantığı, tek platformda katmanlı bir yakın savunma sunmaktır: SUNGUR füzeleri daha uzak mesafedeki hedefleri karşılarken, 20 mm gatling top füze menzilinin altına inen yakın tehditlere ve küçük İHA’lara karşı maliyet-etkin bir çözüm sağlar. Bu yaklaşım, dünyada Pantsir tarzı füze-top hibrit sistemlerle aynı düşünce okuluna aittir.

Teknik özellikleri ve nasıl çalışır?

BURÇ’un ana silahı, kulenin iki yanındaki 2×4’lü podlarda taşınan 8 adet SUNGUR füzesidir. SUNGUR, görüntüleme kızılötesi (IIR) arayıcılı, ateşle-unut prensibiyle çalışan bir füzedir; yaklaşık 0,5-8 km menzile ve 4 km civarı irtifaya erişir. Füzelerin yanında 20 mm üç namlulu gatling top yer alır. Army Recognition, top için 20/30 mm seçeneğinden ve 750 atım/dakika atış hızından söz eder; ancak resmî ROKETSAN kataloğu 20 mm konfigürasyonu verir.

Sensör paketi sistemin ayırt edici yönüdür: kulenin dört yüzüne yerleştirilmiş 4 adet RETINA S-bant AESA radarı, mekanik dönüşe gerek kalmadan kesintisiz 360 derece kapsama sağlar. Radarları elektro-optik/kızılötesi (EO/IR) atış kontrol sistemi ve dost-düşman tanıma (IFF) tamamlar. Yaklaşık 2 ton ağırlığındaki 360 derece stabilize kule, aracın hareket hâlindeyken dahi hedef takibi ve angajman yapabilmesine imkân tanır.

• Füze: 8x SUNGUR, IIR güdüm, ateşle-unut; menzil ~0,5-8 km, irtifa ~4 km.
• Top: 20 mm üç namlulu gatling; yakın mesafe ve İHA savunması.
• Radar: 4x RETINA S-bant AESA, 360 derece anlık kapsama.
• Ağ: HERİKKS-6 hava savunma ağı ve JREAP-C veri bağı ile entegre veya tamamen otonom çalışma.
• Platform: 12 ton üzeri araçlara entegre edilebilir; ilk gösterim FNSS PARS İZCİ 8×8 üzerinde.

Buna karşılık füze hariç sistem ağırlığı, tepki süresi, aynı anda takip edilebilen hedef sayısı ve radar menzili gibi kritik değerler resmî olarak açıklanmamıştır.

BURÇ, füze ve topu tek platformda birleştiren hibrit kısa menzilli hava savunma (SHORAD) sınıfında değerlendirilir. Aşağıdaki karşılaştırma sınıf ve rol düzeyindedir; BURÇ henüz geliştirme aşamasında olduğundan sistemler arasında doğrulanmış performans kıyaslaması yapmak mümkün değildir.

Platform, kullanıcılar ve durum

BURÇ, belirli bir araca bağımlı bir sistem değildir; ROKETSAN kulenin 12 ton üzerindeki araçlara entegre edilebildiğini belirtmektedir. İlk kamuya açık gösterimde sistem, FNSS PARS İZCİ 8×8 zırhlı aracı üzerinde sergilendi. Bu modüler yaklaşım, farklı kullanıcıların kendi araç filolarına göre konfigürasyon seçebilmesini amaçlar.

Komuta-kontrol tarafında BURÇ, Türkiye’nin HERİKKS-6 hava savunma erken ikaz ve komuta kontrol ağına ve NATO uyumlu JREAP-C veri bağına entegre olabilir; gerektiğinde ağdan bağımsız, tamamen otonom da çalışabilir. Bu, sistemin hem entegre hava savunma mimarisinin bir parçası hem de müstakil bir nokta savunma unsuru olarak kullanılabileceği anlamına gelir.

Kullanıcı cephesinde tablo henüz nettir denemez: Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanter girişi veya siparişi resmî olarak açıklanmamıştır; ihracat müşterisi de duyurulmamıştır. Mevcut açık kaynak bilgisi, sistemin geliştirme ve pazarlama aşamasında olduğunu göstermektedir. IDEX gibi uluslararası bir fuarda tanıtılması, ROKETSAN’ın sistemi baştan itibaren ihracat pazarına da yönelik konumlandırdığına işaret eder; ancak bu, doğrulanmış bir satış anlamına gelmez.

Türk savunma sanayiindeki yeri

BURÇ, Türkiye’nin katmanlı hava savunma mimarisinde en alt katmanı, yani alçak irtifa ve çok kısa menzili hedefler. Bu katmanda hâlihazırda ASELSAN’ın top esaslı KORKUT sistemi ve füze-top hibrit GÜRZ çözümü bulunmaktadır; BURÇ, ROKETSAN’ın aynı role kendi füzesi SUNGUR’u merkeze alan cevabıdır. Üst katmanlarda ise orta irtifada HİSAR ailesi, uzun menzilde SİPER görev yapar.

Sistemin kavramsal avantajı, kanıtlanmış bir füze olan SUNGUR’u, maliyet-etkin bir gatling topla ve modern AESA radar teknolojisiyle tek mobil pakette birleştirmesidir. İHA ve kamikaze İHA tehdidinin öne çıktığı güncel muharebe ortamında, ucuz hedeflere pahalı füze harcamak yerine top kullanabilme esnekliği önemli bir tasarım tercihi olarak öne çıkar. Hareket hâlinde angajman kabiliyeti de mekanize birlik koruması için kritik bir gerekliliktir.

Öte yandan dürüst bir değerlendirme, sistemin henüz kendini kanıtlamadığını teslim etmek zorundadır: BURÇ’un test atışlarına, tepki süresine, radar performansına ve seri üretim takvimine dair doğrulanmış kamuya açık veri yoktur. Sistem bugün itibarıyla, teknik iddiaları katalog düzeyinde bilinen, sahada ise henüz sınanmamış yeni bir üründür. Nihai değerlendirme, TSK siparişi veya ihracat sözleşmesi gibi somut gelişmelerle mümkün olacaktır.

Sık Sorulan Sorular

BURÇ nedir?

BURÇ, ROKETSAN’ın geliştirdiği mobil alçak irtifa hava savunma sistemidir. Tek stabilize kulede 8 SUNGUR füzesi, 20 mm gatling top ve 4 RETINA AESA radarı birleştirir; ilk kez Şubat 2025’te IDEX fuarında tanıtılmıştır.

BURÇ’un menzili kaç kilometredir?

Sistemin füze bileşeni olan SUNGUR yaklaşık 0,5-8 km menzile ve 4 km civarı irtifaya erişir. 20 mm gatling top daha yakın mesafedeki tehditleri karşılar. Radar menzili resmî olarak açıklanmamıştır.

BURÇ’u kim kullanıyor?

Henüz bilinen bir kullanıcısı yoktur. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin siparişi veya envanter girişi resmî olarak açıklanmamıştır; ihracat müşterisi de duyurulmamıştır. Sistem geliştirme ve pazarlama aşamasındadır.

BURÇ hangi araca monte ediliyor?

Kule, 12 ton üzerindeki araçlara entegre edilebilecek şekilde tasarlanmıştır. İlk gösterimde sistem FNSS PARS İZCİ 8×8 zırhlı aracı üzerinde sergilenmiştir.

BURÇ’un muadili hangi sistemlerdir?

Füze-top hibrit sınıfında Rusya’nın Pantsir-S1’i ve Rheinmetall’in Skyranger 30’u en bilinen muadillerdir. Türkiye içinde ASELSAN’ın KORKUT ve GÜRZ sistemleri aynı alçak irtifa katmanında tamamlayıcı çözümlerdir.

BURÇ ile KORKUT arasındaki fark nedir?

KORKUT, ASELSAN’ın 35 mm top esaslı sistemidir; BURÇ ise ROKETSAN’ın 8 SUNGUR füzesini 20 mm gatling topla birleştiren hibrit çözümüdür. İki sistem farklı üreticilerin aynı alçak irtifa görevine yönelik farklı yaklaşımlarını temsil eder.

Kaynaklar

• ROKETSAN resmî BURÇ kataloğu — roketsan.com.tr
• Army Recognition — BURÇ hava savunma sistemi tanıtım haberi (2025)
• resmî kaynak — ROKETSAN BURÇ mobil hava savunma sistemi tanıtımı
• IDEX 2025 fuar tanıtımları ve açık kaynak savunma yayınları
• Açık kaynak kayıtları, 23 Temmuz 2026 itibarıyla doğrulanmıştır

İlgili İçerikler