ABD Savunma Sanayii Dünya Envanteri Envanter Savaş Uçakları

Boeing Nedir? Havacılık ve Savunma Devinin Künyesi

Boeing savunma ve havacılık ürünleri — Boeing: dünyanın en büyük havacılık ve savunma şirketlerinden biri. (Temsilî görsel)

Boeing, 1916’da kurulan, hem sivil yolcu uçakları hem de askeri havacılık, uzay ve savunma sistemleri üreten ABD merkezli dev bir havacılık şirketidir. Ticari uçaklarıyla (737, 787, 777X) tanınsa da; savunma kanadı Boeing Defense, Space & Security (BDS), F-15EX’ten Apache helikopterine, KC-46 tankerinden P-8 deniz karakol uçağına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Boeing ayrıca F-22 Raptor’ın Lockheed Martin ile ortak üreticisidir. Bu künyede şirketin yapısını, ana ürünlerini, gelirini ve savunma sanayiindeki konumunu tarafsız biçimde ele alıyoruz.

1916

Kuruluş

~170.000

Çalışan

~78 Mlr $

Yıllık gelir (2023)

Arlington, VA

Genel merkez

İçindekiler: Genel bakış · İş bölümleri · Savunma ve havacılık ürünleri · Uzay · 737 MAX ve kalite denetimi · Sektördeki konumu · SSS

Genel bakış: Boeing kimdir?

Boeing, William Boeing tarafından 1916’da Seattle’da kuruldu. 1997’de McDonnell Douglas ile birleşmesi, şirketi savunma havacılığında da ilk sıralara taşıdı. Genel merkezi 2022’de Arlington, Virginia’ya taşınan Boeing, bugün Airbus ile birlikte sivil uçak pazarına yön veren iki büyük üreticiden biridir.

Şirket iki büyük dünyayı aynı çatı altında birleştirir: bir yanda havayollarına satılan ticari yolcu uçakları, diğer yanda hükümetlere satılan avcı uçakları, helikopterler, tankerler, insansız sistemler ve uzay araçları.

İş bölümleri

Bölüm	Kapsam
Boeing Commercial Airplanes (BCA)	Ticari yolcu uçakları: 737, 787 Dreamliner, 777X, kargo tipleri
Boeing Defense, Space & Security (BDS)	Askeri uçak, helikopter, füze, insansız sistemler ve uzay
Boeing Global Services (BGS)	Bakım, onarım, lojistik, eğitim ve ömür devri desteği

Savunma ve havacılık ürünleri

Boeing’in savunma portföyü, sabit kanattan döner kanada ve insansız sistemlere kadar uzanır. Öne çıkan başlıca platformlar:

Platform	Rol
F-15EX Eagle II	Gelişmiş çok rollü avcı uçağı
F/A-18 Super Hornet	Donanma çok rollü avcısı
AH-64 Apache	Taarruz helikopteri
CH-47 Chinook	Ağır nakliye helikopteri
KC-46 Pegasus	Hava ikmal (yakıt) tankeri
P-8 Poseidon	Deniz karakol / denizaltı avcı uçağı
E-7 Wedgetail	Erken ihbar ve kontrol (AEW&C)
T-7A Red Hawk	İleri jet eğitim uçağı
MQ-25 Stingray	İnsansız hava ikmal tankeri
MQ-28 Ghost Bat	İnsansız muharip (sadık kanat)

Boeing ayrıca F-22 Raptor programında Lockheed Martin’in ortağıdır; kanatlar, gövde arka bölümü ve aviyonik entegrasyonunun önemli kısmı Boeing sorumluluğundaydı.

Uzay ve savunma dışı

Boeing, NASA’nın Space Launch System (SLS) ana fırlatıcısının çekirdek kademesini ve mürettebatlı Starliner kapsülünü üretir; ayrıca askeri ve ticari uydular ile GPS III gibi programlara katkı sağlar.

737 MAX ve kalite denetimi

Boeing, 737 MAX’in iki ölümcül kazasının (2018 Lion Air, 2019 Ethiopian Airlines) ardından uçağın dünya genelinde yere indirilmesiyle derin bir güven kriziyle karşılaştı. 2024’teki Alaska Airlines kapı paneli olayı, üretim kalitesi ve denetim süreçlerini yeniden gündeme taşıdı.

Bu olaylar, şirketin ticari kanadını ağır biçimde etkiledi ve yönetim değişikliklerine yol açtı. Savunma tarafında ise KC-46 tankeri ve bazı sabit fiyatlı programlarda yaşanan maliyet aşımları, kârlılık üzerinde baskı oluşturdu.

Sektördeki konumu ve tartışmalar

Boeing; Lockheed Martin, RTX (Raytheon), Northrop Grumman ve General Dynamics ile birlikte ABD savunma sanayiinin en büyük yüklenicilerindendir. Ticari ve askeri gelir dengesi, onu saf savunma şirketlerinden ayırır.

İnsan hakları açısından: Boeing’in ürettiği JDAM ve Küçük Çaplı Bomba (SDB) gibi mühimmatlar, İsrail’in Gazze’ye yönelik operasyonlarında kullanılması nedeniyle sivil kayıplar bağlamında uluslararası hak örgütlerinin eleştiri ve incelemelerine konu olmuştur.

Sık Sorulan Sorular

Boeing hangi ülkenin şirketi?

Boeing bir ABD şirketidir; 1916’da Seattle’da kurulmuştur ve genel merkezi 2022’den beri Arlington, Virginia’dadır.

Boeing sadece yolcu uçağı mı üretir?

Hayır. Ticari uçakların yanı sıra Boeing Defense, Space & Security bölümü avcı uçakları, helikopterler, tankerler, insansız sistemler ve uzay araçları üretir.

Boeing F-22’yi mi yaptı?

F-22 Raptor’ın ana yüklenicisi Lockheed Martin’dir; Boeing programın önemli bir ortağıdır (kanatlar, arka gövde ve aviyonik entegrasyonu).

Boeing’in yıllık geliri ne kadar?

2023’te toplam gelir yaklaşık 78 milyar dolardı; bunun büyük kısmı ticari uçaklardan, önemli bir bölümü de savunma ve hizmetlerden gelir.