Av Fişeği ve Saçma Numaraları Rehberi
Av fişeğinde ‘saçma numarası’, fişeğin içindeki küçük metal tanelerin (saçma) çapını gösteren standart bir kodlama sistemidir. Numara küçüldükçe (örneğin 9’dan 2’ye doğru) saçma tanesi büyür; büyük numaralı (örneğin 9) saçmalar küçük ve çok sayıda, küçük numaralı (örneğin 2 veya BB) saçmalar daha büyük ve az sayıdadır.
Bu sistem, envantermedya.com’un site taramasında önceden hiç işlenmemiş, tamamen boş bir konu alanıdır; bu sayfa saçma numaralandırmasının mantığını, yaygın kullanılan numara aralıklarını ve fişek kovanı/kapasite ilişkisini terminolojik düzeyde ele alır.
Hangi saçma numarasının hangi av için uygun olduğu, mevzuata (avlanabilir tür, MAK kararı) ve yerel avlak kurallarına tabidir; bu sayfa sadece teknik terminolojiyi açıklar, av tavsiyesi vermez.
Son güncelleme: 20 Eylül 2026 · Envanter Medya editoryal ekibi
- Saçma numarası büyüdükçe (9,8,7…) tane küçülür, sayısı artar
- Saçma numarası küçüldükçe (4,2,BB…) tane büyür, sayısı azalır
- Slug (tek kurşun) fişek, saçma yerine tek parça ağır bir mermi taşır
- Çelik saçma ve kurşun saçma farklı malzeme ve ağırlık özellikleri taşır
- Fişek kovanı uzunluğu (70mm/76mm) saçma miktarı ve barut hacmini etkiler
- Hangi saçmanın kullanılacağı mevzuat ve avlak kurallarına tabidir
Saçma numaralandırma sistemi nasıl işler?
Av fişeği saçmaları, standart bir numaralandırma tablosuyla sınıflandırılır. Bu tablo, ABD kaynaklı bir gelenekten gelir ve dünya genelinde (Türkiye dahil) fişek üreticileri tarafından benzer şekilde kullanılır. Sistemde numara ile tane çapı ters orantılıdır: numara büyüdükçe tane küçülür.
Örneğin 9 numara saçma, kil güvercin atışı (trap/skeet) gibi kısa mesafeli sportif atışlarda yaygındır çünkü çok sayıda küçük tane geniş bir saçılım alanı oluşturur. Daha küçük numaralı (4, 2, 1, BB gibi) saçmalar ise daha büyük av hayvanlarına yönelik, daha az sayıda ama daha ağır tane içerir.
| Saçma No | Yaklaşık çap (mm) | Genel kullanım alanı (terminolojik) |
|---|---|---|
| 9 | 2,0 mm | Trap/skeet, kısa mesafe sportif atış |
| 7½ | 2,4 mm | Sportif atıcılık, küçük kuş |
| 6 | 2,8 mm | Orta boy kuş |
| 4 | 3,3 mm | Büyük kuş |
| 2 | 3,8 mm | Büyük kuş/su kuşu |
| BB | 4,6 mm | Büyük av (mevzuata tabi) |
| Slug (tek kurşun) | Tek parça, kalibreye göre değişir | Büyük av, tek atışlık isabet (mevzuata tabi) |
Çelik saçma ile kurşun saçma farkı
Geleneksel olarak av fişeklerinde kurşun (lead) saçma kullanılırdı; ancak çevresel kaygılar (özellikle sulak alanlarda kurşunun birikmesi) nedeniyle birçok ülkede ve avlakta çelik saçma zorunlu hale gelmiştir. Çelik saçma, kurşuna göre daha hafif olduğu için aynı çapta daha az kütle taşır; bu yüzden çoğu zaman bir numara daha büyük çelik saçma kullanılarak benzer bir etkiye ulaşılmaya çalışılır. Hangi tür saçmanın hangi avlakta zorunlu/yasak olduğu yerel mevzuata tabidir.
Fişek kovanı uzunluğu ve saçma miktarı
Fişek kovanının uzunluğu (yaygın olarak 70 mm standart, 76 mm magnum), fişeğin taşıyabileceği saçma ve barut miktarını doğrudan etkiler. Daha uzun (magnum) kovanlar daha fazla saçma taşıyabilir, ancak bu aynı zamanda daha yüksek geri tepme anlamına gelir (detaylar Geri Tepme Rehberi sayfasında). Tüfeğin fişek yatağı, üreticinin belirttiği azami kovan uzunluğuna uygun olmalıdır.
- Hangi saçma türü/numarasının hangi avlakta ve av türünde kullanılabileceği Tarım ve Orman Bakanlığı (DKMP) ve MAK kararlarına tabidir.
- Bu sayfa öldürücülük veya ‘en etkili’ saçma sıralaması sunmaz; yalnızca terminolojiyi açıklar.
- Fişeğinizin kalibresinin ve kovan uzunluğunun tüfeğinizle uyumlu olduğundan emin olun.
Yarın yeni rehber
Sıradaki: Av Tüfeğinde Geri Tepme Nedir, Nasıl Azaltılır?. Av Tüfeği ve Avcılık Teknolojisi Rehberi her gün 10:30’da devam ediyor.
Sıkça Sorulanlar
Saçma numarası ne anlama gelir?
Saçma numarası, fişek içindeki metal tanelerin çapını gösteren standart bir kodlamadır; numara büyüdükçe tane küçülür ve sayısı artar, numara küçüldükçe tane büyür ve sayısı azalır.
9 numara saçma ne için kullanılır?
9 numara, en küçük yaygın saçma tanelerinden biridir ve genellikle trap/skeet gibi sportif atıcılıkta, kısa mesafeli atışlarda terminolojik olarak yaygın kullanılan bir sınıftır.
Slug fişek nedir?
Slug, saçma yerine tek parça, ağır bir mermi taşıyan fişek türüdür; genellikle daha uzun menzil ve tek nokta isabeti gerektiren durumlarda kullanılır, mevzuata ve avlak kurallarına tabidir.
Çelik saçma neden kullanılır?
Çevresel kaygılar (özellikle kurşunun sulak alanlarda birikmesi) nedeniyle birçok avlakta çelik saçma tercih edilir veya zorunlu tutulur; çelik daha hafif olduğu için genelde bir numara büyük seçilir.
70mm ile 76mm fişek arasındaki fark nedir?
76 mm (magnum) fişek kovanı daha fazla saçma ve barut taşıyabilir; ancak tüfeğin fişek yatağı bu uzunluğa uygun olmalı ve geri tepme de buna paralel artar.
Hangi saçma numarası hangi av için kullanılır?
Bu, avlanacak türe, mevzuata ve yerel avlak kurallarına bağlıdır; bu sayfa bir av tavsiyesi sunmaz, yalnızca saçma numaralandırma terminolojisini açıklar. Güncel avlanabilir tür ve kurallar için Tarım ve Orman Bakanlığı (DKMP) kaynaklarına bakılmalıdır.
Fişek kovanı rengi bir anlam taşır mı?
Kovan rengi standart bir uluslararası kodlama değildir; üreticiden üreticiye değişebilir, bu yüzden saçma numarası ve kalibre bilgisi için her zaman fişek üzerindeki yazıya bakılmalıdır.
Editoryal not: Bu içerik teknik bilgilendirme amaçlı haberciliktir; ürün seçimi, satın alma veya bakım kararları için üreticinizin kullanım kılavuzunu ve yetkili servisini esas alın.
Av Tüfeği ve Avcılık Teknolojisi Rehberi ile İlgili Envanter Medya Dosyaları
- Av Tüfeği Rehberi: Yivsiz Tüfekler, Kalibreler, Ruhsat ve Teknik Terimler
- 12 mi 20 Kalibre mi? Av Tüfeği Kalibre Rehberi
- Gazlı mı Kinetik mi? Yarı Otomatik Av Tüfeği Sistemleri
- Süperpoze Av Tüfeği Nedir, Nasıl Çalışır?
- Av Tüfeği Namlu Bakımı ve Temizliği Rehberi
- Güvenli Av Tüfeği Saklama: Ev ve Araçta Muhafaza Kuralları
- Av Sezonu 2026-2027 Ne Zaman Açılıyor?
