ASELSAN’ın Yerli Kalp-Akciğer Makinesi 57 Hastada Kullanıldı: ‘4 Ülke’ İddiası Kime Ait?

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 28 Ekim 2026’da ASELSAN’ın geliştirdiği yerli kalp-akciğer makinesinin üç hastanede toplam 57 hastada kullanıldığını duyurdu. Bakan aynı paylaşımda bu teknolojiyi “dünyada sadece 4 ülkenin” üretebildiğini söyledi. İki bilgi de şimdilik Bakan’ın açıklamasına dayanıyor; hastanelerin adı, tarihler ve hasta sonuçları paylaşılmadı.

Son güncelleme: 29 Ekim 2026

Bakan tam olarak ne dedi?

Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre Memişoğlu, sosyal medya hesabından şu cümleyi kurdu: “Dünyada sadece 4 ülkenin üretebildiği kritik bir teknolojide, ‘Biz de varız’ dedik.” Cihazın yerli ve millî imkânlarla üretildiğini belirten Bakan, üç hastanede 57 hastada “başarıyla” kullanıldığını ekledi.

Sosyal medyada dolaşan “57 hastanın hayatını kurtardı” ifadesi ise Anadolu Ajansı metninde geçmiyor. Bakan’ın kullandığı söz, hastaların “şifa yolculuklarına eşlik ettik” biçiminde. Kalp-akciğer makinesi ameliyat sırasında dolaşımı geçici olarak üstlenen bir cihaz; “kullanıldı” ile “hayat kurtardı” arasındaki fark klinik olarak ciddi bir fark. Bu yazıda kaynağın ifadesine bağlı kalıyoruz.

Cihaz: ASELSAN LIFELINE HLM

Cihazın adı ASELSAN LIFELINE HLM. İlk klinik kullanım Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’nde yapıldı ve 26 Haziran 2026’da duyuruldu. Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, ameliyatı X hesabından duyurarak cihazın hastanın dolaşım ve oksijenlenme işlevini üstlendiğini yazdı; Türkiye’nin bu kritik cihazı yıllarca yurt dışından temin ettiğini, yerli üretimin teknolojik bağımsızlık açısından değerli olduğunu belirtti. Görgün’ün bu tabloda geliştirici ya da proje yürütücüsü olarak anıldığı bir kaynak bulamadık; açıklaması kamuoyunu bilgilendirme niteliğinde.

Geliştirmeyi ASELSAN ile Sağlık Bakanlığı iş birliği olarak aktaran haberlere göre klinik öncesi hayvan deneyleri ve klinik çalışmalar Sağlık Bakanlığı’na bağlı TÜSEB tarafından yürütüldü. Hürriyet Daily News’in Mayıs 2025 tarihli haberine göre ASELSAN ile TÜSEB 2020’de ortak çalışma kararı aldı; cihaz Bilkent Şehir Hastanesi’ndeki klinik öncesi laboratuvar testlerinde başarılı kan testi sonuçları verdi ve elektrik kesintisi ya da batarya arızasında elle çalıştırılabiliyor. TÜSEB Başkanı Ümit Kervan, cihazın mevcut cihazlarla karşılaştırıldığında daha iyi sonuç verdiğini söyledi; bu karşılaştırmanın verisi yayımlanmış değil.

Kalp-akciğer makinesi nedir?

Açık kalp ameliyatında kalp durdurulduğu ya da kalbe ulaşmak için hareketsiz hâle getirildiği sırada, hastanın kanını dışarı alıp oksijenlendiren ve vücuda geri pompalayan sistemdir; tıp dilinde kardiyopulmoner baypas (CPB) cihazı denir. Pompa, oksijenatör, ısı kontrolü ve izleme birimlerinden oluşur. Cihaza bağlı tek kullanımlık setler (oksijenatör, hortumlar) her ameliyatta değişir; bu yüzden piyasa yalnız cihazdan değil sarf malzemeden de oluşuyor.

Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre Türkiye’de yılda yaklaşık 80.000 açık kalp ameliyatı yapılıyor. Bu rakam 2025 haberinde yetkililere atfen geçiyor.

“Dünyada yalnızca 4 ülke üretiyor” iddiası

İddianın kaynağı Bakan Memişoğlu. Bağımsız bir sayım, sektör raporu ya da uluslararası kuruluş verisi bulamadık. Üstelik sayı kaynaktan kaynağa değişiyor: Bakan’ın cümlesi “4 ülke” derken, bazı haberler Türkiye’nin beşinci üretici olduğunu yazıyor. Daha önce yayımlanan bazı haberlerde ise “dünyada beş firma” deniyordu. Ülke ile firma aynı birim değil; bu yüzden rakamı kesin gerçek gibi değil, yetkili beyanı olarak okumak gerekiyor.

Dışarıdan bakıldığında pazar şöyle görünüyor: MedTech Dive’ın 2023 tarihli haberinde LivaNova’nın CEO’su, kardiyopulmoner baypas pazarını yılda yaklaşık 2 milyar dolar olarak tahmin ediyor; bunun yaklaşık 800 milyon doları cihaz, 1,2 milyar doları sarf malzeme. Haber, LivaNova’nın kalp-akciğer makinelerinde tahmini yüzde 70 paya ve dünya genelinde yaklaşık 7.000 kurulu cihaza sahip olduğunu aktarıyor; bunlar şirket yönetiminin tahminleri. Getinge bünyesindeki Maquet’nin HL serisi de düzenleyici veri tabanlarında kalp-akciğer makinesi olarak kayıtlı. Pazar raporları ise Medtronic, Terumo, Braile Biomédica, Eurosets ve MERA gibi isimleri de üretici olarak sayıyor. Bu liste, “yalnızca 4-5” ifadesinin hangi ölçüte göre kurulduğunu netleştirmiyor.

İthalat bağımlılığı

Görgün’ün “yıllardır yurt dışından temin ediyorduk” sözü, bağımlılığın resmî teyidi. İthalat hacmi, ünite sayısı ya da maliyeti için kaynaklı bir veri bulamadık, o yüzden rakam vermiyoruz. Yerlilik oranı da açıklanmadı; bazı haberlerdeki “yüzde 90” gibi oranlar resmî bir belgeye dayanmıyor, burada kullanmıyoruz.

Henüz yanıtsız kalanlar

• 57 hastanın hangi hastanelerde ve hangi tarih aralığında ameliyat edildiği açıklanmadı.
• Komplikasyon, mortalite ya da karşılaştırmalı klinik veri yok.
• Cihazın ruhsat/kullanım izni ve CE durumuna dair kaynaklı bir bilgi bulamadık; ASELSAN’ın ürün sayfasına ulaşılamadı.
• Seri üretim takvimi ve adet bu açıklamada yer almıyor. Önceki bir haberdeki “2026’da seri üretim” ifadesini doğrulayamadığımız için çıkardık.

ASELSAN’ın sağlık tarafı

ASELSAN’ın sağlıktaki bir diğer görünür ürünü HealthView ADR-M100 mobil dijital röntgen cihazı: 30 adet Sağlık Bakanlığı’na teslim edildi, 300 adet daha planlanıyor; ancak bu 300 cihazın takvimi kaynaklara göre iki yıl ya da 2030 olarak farklı veriliyor. Şirketin genel sipariş durumu için bakiye sipariş haberimize, savunmadan sivile teknoloji geçişi için hibrit inovasyon yazımıza, şirketin yapısı için ASELSAN-ROKETSAN ilişkisi yazısına bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Yerli kalp-akciğer makinesi kaç hastada kullanıldı?

Sağlık Bakanı Memişoğlu’nun 28 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre üç hastanede toplam 57 hastada. Hastane adları ve tarih aralığı açıklanmadı.

Kalp-akciğer makinesini dünyada kaç ülke üretiyor?

Bakan “4 ülke” dedi; bazı haberler Türkiye’yi beşinci üretici sayıyor. Bağımsız bir sayım bulunmuyor, rakam yetkili beyanı olarak okunmalı.

Kalp-akciğer makinesi ne işe yarar?

Açık kalp ameliyatı sırasında kalbin ve akciğerin işlevini geçici olarak üstlenir: kanı oksijenler ve vücuda pompalar.

ASELSAN’ın kalp-akciğer makinesinin adı nedir?

ASELSAN LIFELINE HLM. İlk klinik kullanımı Haziran 2026’da Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’nde duyuruldu.

Kaynaklar

• Anadolu Ajansı, “Yerli ve millî kalp-akciğer makinesi 57 hastada başarıyla kullanıldı”: aa.com.tr
• Daily Sabah (AA), “Türkiye performs first surgery with homegrown heart-lung machine”: dailysabah.com
• TRT World, ilk klinik kullanım haberi: trtworld.com
• Hürriyet Daily News, “Türkiye develops fully domestic heart-lung machine” (Mayıs 2025): hurriyetdailynews.com
• MedTech Dive, LivaNova Essenz kalp-akciğer makinesi (Mart 2023): medtechdive.com