AGM-88 HARM Nedir? Düşman Radarını Avlayan ABD Anti-Radyasyon Füzesi
AGM-88 HARM
AGM-88 HARM (High-speed Anti-Radiation Missile), düşman radar yayını yapan herhangi bir sistemi avlamak için tasarlanmış ABD-NATO standart anti-radyasyon füzesidir. Düşman radarı açıkken füze radarın yayınını takip eder ve doğrudan radarın üstüne kapanır. Ukrayna-Rusya savaşında ABD’nin Ukrayna’ya verdiği HARM/AARGM füzeleri Rus hava savunma sistemlerinin radarlarını kapatmak zorunda bıraktı. SEAD (Düşman Hava Savunmasını Bastırma) görevinin standart silahı.
AGM-88 HARM Nedir?
AGM-88 HARM (High-speed Anti-Radiation Missile — Yüksek Hızlı Anti-Radyasyon Füzesi), düşman radar yayını yapan sistemleri imha etmek için tasarlanmış özel füzedir. ABD Donanması ve Hava Kuvvetleri için Texas Instruments tarafından geliştirildi, üretim sırasıyla Raytheon ve Northrop Grumman‘a geçti. 1985’ten beri operasyoneldir.
Çalışma prensibi farklıdır: düşman radarı açıksa (yayın yapıyorsa) füze o yayını kendisi takip eder. Radar operatörü yayını kestiğinde füze geçen son konumun üstüne ya da koordinat hafızasına gider. Bu, SEAD/DEAD görevinin tipik mekanizmasıdır:
- SEAD: Suppression of Enemy Air Defenses — düşmanın radarını kapatmaya zorla, bu sırada bombardıman uçakları geçer.
- DEAD: Destruction of Enemy Air Defenses — radarı doğrudan imha et.
HARM ailesinin en yeni varyantları çok daha gelişmiştir:
- AGM-88E AARGM — Advanced Anti-Radiation Guided Missile. Hedef konumunu GPS+INS+mmW radar ile günceller; düşman radarı kapatsa bile en son konumu bilir ve oraya gider.
- AGM-88G AARGM-ER — Extended Range. Menzili ≈150 km’ye çıkarılmış, F-35’in iç silah bölmesine sığacak şekilde tasarlandı.
Ukrayna-Rusya savaşında ABD, Ukrayna’ya MiG-29‘lardan atılabilen modifiye HARM’lar gönderdi; bu Rus hava savunma operatörlerini radarlarını kapatmaya zorladı, S-300 ve BUK gibi sistemler etkinliklerinin önemli bir bölümünü kaybetti. Türkiye HARM kullanıcısıdır; F-16 ve F-4E/2020 envanterinde 1990’lardan beri vardır.
