ABD, Suudi Arabistan’a 24,3 Milyar Dolarlık F-35 Satışını Onayladı
ABD Dışişleri Bakanlığı, 18 Eylül 2026’da Suudi Arabistan’a 48 adet F-35 savaş uçağının satışını onayladı. 24,3 milyar dolarlık anlaşma, Kongre’nin 30 günlük itiraz sürecinden geçtikten sonra kesinleşecek ve Riyad’ı bölgede F-35 sahibi üçüncü Körfez ülkesi konumuna taşıyacak.
Bir Bakışta
- Onaylanan paket: 48 adet F-35, toplam değer 24,3 milyar dolar.
- Süreç: Dışişleri Bakanlığı onayı Kongre’ye bildirildi; 30 günlük yasal itiraz penceresi işliyor, nihai sözleşme (LOA) bu sürecin ardından imzalanacak.
- Bölgesel etki: BAE’den sonra Suudi Arabistan, F-35 teklifi alan ikinci Körfez ülkesi oldu; Katar ve diğer bölge ülkelerinin de ilgisi basına yansımıştı.
- Türkiye bağlantısı: Türkiye, 2019’da S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle F-35 programından çıkarılmıştı ve 100 uçaklık siparişi askıya alınmıştı.
Arka Plan
Suudi Arabistan’ın F-35 talebi yeni değil; ancak onay süreci, Şubat 2026’da başlayan İran-Körfez gerginliği ve bölgesel hava savunması ihtiyacının artmasıyla hız kazandı. ABD yönetimi, 2026 yılının ilk yarısında Körfez İşbirliği Konseyi üyelerine toplam 41 milyar dolarlık silah satışı onayladı; bu rakam 2025’in tamamında yaklaşık 9 milyar dolar seviyesindeydi. F-35 kararı, bu ivmenin en büyük tekil kalemi.
Programın teknik ve siyasi hassasiyeti hâlâ sürüyor: ABD makamları, F-35’in hassas teknolojisinin bölgedeki güç dengesini nasıl etkileyeceğini ve İsrail’in bölgedeki hava üstünlüğü avantajının korunup korunamayacağını değerlendiriyor. Bu nedenle nihai teslimat takvimi ve uçakların hangi konfigürasyonla (silah sistemleri, yazılım kısıtlamaları) teslim edileceği netleşmedi.
Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor
Suudi Arabistan’a verilen onay, Ankara’da siyasi tartışmayı yeniden alevlendirdi. Türkiye, 2019’da Rusya’dan S-400 alımı sonrasında F-35 programından çıkarılmış, hem 100 uçaklık alım planı hem de üretim ortaklığı (Türkiye motor ve gövde parçaları üretiyordu) askıya alınmıştı. Temmuz 2026’daki NATO Ankara Zirvesi’nde ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’ye yönelik yaptırımları kaldıracağını ve F-35 konusunda bir karar vereceğini söylemesi beklenti oluşturmuştu; ancak zirveden Türkiye’nin programa geri dönüşüne dair somut bir açıklama çıkmamıştı. Suudi Arabistan’ın onayı gelince muhalefet lideri, Ankara’nın kendi F-35’lerinin nerede olduğunu sorguladı.
Bu gelişme aynı zamanda Türkiye’nin yerli savunma sanayii yatırımlarının stratejik önemini bir kez daha gözler önüne seriyor. KAAN millî muharip uçağı programı, tam da F-35 sürecindeki bu tür belirsizliklere karşı bir alternatif olarak konumlandırılıyor; SSB’nin 2026 hedefleri arasında yer alan seri üretim sözleşmesi bu bağlamda ayrı bir önem taşıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşma kesinleşti mi? Hayır, Dışişleri Bakanlığı onayı Kongre’ye bildirildi; 30 günlük itiraz süreci tamamlanmadan nihai sözleşme (Letter of Offer and Acceptance) imzalanmaz.
Teslimat ne zaman başlayacak? Resmî bir teslimat takvimi henüz açıklanmadı; F-35 üretim sırası ve konfigürasyon onayına bağlı olarak yıllar sürebilir.
Türkiye programa geri dönebilir mi? Şu an için resmî bir geri dönüş kararı yok; NATO Ankara Zirvesi’nde konu masaya yatırılmış olsa da somut bir taahhüt açıklanmadı.
Kaynaklar
- France 24, “US approves $24.3 billion sale of 48 F-35 warplanes to Saudi Arabia”, 18 Eylül 2026
- CNN Politics, “Trump admin approves sale of stealth F-35 fighter jets to Saudi Arabia”, 18 Eylül 2026
- Turkish Minute, “Opposition leader asks where Turkey’s F-35s are after US clears Saudi sale”, 18 Eylül 2026
