TEI PD-170
TEI’nin sıfırdan tasarladığı 170 beygir gücünde turbodizel motor. Baykar Akıncı, Aksungur ve gelecekteki büyük SİHA platformlarının kalbi. JP-8 jet yakıtıyla çalışır, 30.000 fit irtifada güç düşüşü minimum. ABD’nin Rotax 912 motorunu kestiği dönemde, Türkiye’yi yabancı bağımlılıktan kurtaran bayrak ürün.
TEI PD-170 Nedir?
PD-170, TEI (TUSAŞ Motor Sanayii) tarafından sıfırdan tasarlanan ve üretilen 170 beygir gücünde turbodizel motordur. Yüksek irtifa, uzun havada kalış tipi SİHA’lar için geliştirilmiştir. Baykar Akıncı‘nın standart motoru olarak konumlanır; aynı zamanda Aksungur ve gelecekteki büyük insansız platformlarda da kullanılır.
Motorun en önemli özelliği JP-8 jet yakıtıyla çalışmasıdır. Bu sayede SİHA, savaş uçaklarıyla aynı tedarik zincirini kullanır — saha üslerinde ayrı benzin/dizel tedarik etmek gerekmez. Turbodizel mimarisi, yüksek irtifada (yani havanın inceldiği yerde) gücü çok daha iyi korur; klasik benzinli motorlar 20.000 fit üstünde tıkanırken PD-170 30.000 fit’te bile çalışmaya devam eder.
Geliştirme hikâyesi politik açıdan önemlidir. Akıncı’nın ilk prototiplerinde Avusturyalı Rotax 912 motoru kullanıldı. ABD baskısıyla bu motorun teslimatı kesilince TEI’nin sıfırdan geliştirdiği PD-170 devreye girdi. 2020’den itibaren Akıncı’nın seri üretim motoru oldu.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | Turbo-dizel 4 zamanlı içten yanmalı motor |
| Üretici | TEI — TUSAŞ Motor Sanayii |
| Konfigürasyon | 4 silindir sıralı, turbo şarjlı |
| Yakıt | JP-8 / Jet-A1 (jet yakıtı) |
| Sürekli Güç | 170 BG (≈125 kW) |
| Tepe Güç | 240 BG (kısa süreli) |
| Operasyonel İrtifa | 30.000 ft (≈9.150 m) |
| Soğutma | Sıvı, kapalı çevrim |
| İlk Uçuş | 2020 (Akıncı SİHA) |
| Operasyonel | Akıncı seri üretim motoru — 2021+ |
| Kullanım | Baykar Akıncı, gelecek planlamada Aksungur ve büyük SİHA |
Stratejik Önemi
- Rotax 912’ye karşılık tam millî alternatif
- JP-8 jet yakıtı ile savaş uçaklarıyla aynı tedarik
- 30.000 ft irtifada bile güç düşüşü minimum
- Akıncı’nın 4 ton kalkış ağırlığını destekler
- Yabancı motor ihracat lisansı bağımlılığı sona erdi
- Türkiye’nin yüksek irtifa SİHA kapasitesinin temel taşı
- TEI’nin helikopter turboşaft motoru programlarına basamak
Dünyadaki Emsalleri
| Motor | Üretici / Ülke | Güç | Tip |
|---|---|---|---|
| TEI PD-170 | TEI — 🇹🇷 | 170 BG | Turbo-dizel |
| Rotax 912 iS | BRP — 🇦🇹 | 100 BG | Benzinli boksör |
| Rotax 914 | BRP — 🇦🇹 | 115 BG | Turbo benzinli |
| Rotax 915 iS | BRP — 🇦🇹 | 141 BG | Turbo benzinli |
| Honeywell TPE331 | Honeywell — 🇺🇸 | 700+ BG | Turboprop |
| Continental CD-155 | Continental — 🇺🇸 | 155 BG | Dizel |