Kalibr Nedir?
Kalibr (NATO kodu: SS-N-27 Sizzler / SS-N-30A), Rusya tarafından geliştirilen uzun menzilli seyir füzesi ailesidir. Deniz, denizaltı ve kara platformlarından fırlatabilme kabiliyetiyle son derece esnek bir silah sistemi olan Kalibr, Rusya’nın NATO’ya karşı konvansiyonel caydırıcılığının temel ayağını oluşturmaktadır.
Tarihsel Geliştirme Süreci
Kalibr programı, Soğuk Savaş döneminin Novator tasarım bürosu çalışmalarından türemektedir. Sistem 1990’ların sonunda tamamlanmış; 2015 yılında Suriye’deki operasyonlarda Hazar Denizi’nden atılan füzelerle dünya kamuoyunun dikkatini çekmiştir. 2022’den itibaren Ukrayna’ya yönelik saldırılarda yoğun biçimde kullanılmaktadır.
Teknik Özellikler
- Tür: Uzun menzilli seyir füzesi
- Üretici: Novator Tasarım Bürosu (Rusya)
- Fırlatma Platformları: Deniz gemileri, denizaltılar, kara araçları (Kalibr-NK, Kalibr-PL, Kalibr-K)
- Uzunluk: ~6,2 metre (denizaltı versiyonu)
- Çap: ~533 mm
- Savaş Başlığı: ~450 kg konvansiyonel / nükleer uyumlu
- Yakıt Türü: Turbojet (ses altı seyir) + roket hızlandırıcı
- Menzil: ~1.500–2.500 km (versiyona göre); nükleer başlıklı versiyon ~2.600 km
- Hız: Seyir: Mach 0,8; terminal: Mach 2,9
- Güdüm: INS + TERCOM + DSMAC + GLONASS
- CEP: ~3 metre
Versiyonlar
- 3M14 (Kalibr-NK): Yüzeydeki gemilerden fırlatma, karasal hedefler.
- 3M14T (Kalibr-PL): Denizaltılardan fırlatma versiyonu.
- 3M54 (Kalibr anti-gemi): Deniz hedeflerine yönelik, hipersonik terminal evresine sahip.
- Kalibr-K: Kara araçlarından fırlatma, INF ihlali konusu.
Operasyonel Kullanım
Kalibr, 2015 Suriye operasyonunda Hazar ve Akdeniz’den gemiler tarafından fırlatılarak Suriye’deki hedefleri isabet almıştır. Bu gösteri, Rusya’nın uzun menzilli konvansiyonel vuruş kapasitesini NATO’ya kanıtlama amacı taşımıştır. 2022’den itibaren Ukrayna’da sıkça kullanılmaktadır.
Stratejik Önemi
Kalibr, Rusya’ya değişik deniz platformlarından Avrupa’nın derinliklerini vurabilme kapasitesi sağlamaktadır. Bu özellikte müdür savunma sürekli alınmasını gerektirmektedir. NATO’nun Kalibr tehdidine karşı savunma kapasitesi, Baltık ve Karadeniz gibi kırılgan alanlarda hava savunma altyapısının güçlendirilmesini zorunlu kılmıştır.
