İskander-M (9K720) Nedir? — Rusya’ın Taktik Balistik Füze Sistemi
İskander-M (9K720) Nedir?
İskander-M (NATO kodu: SS-26 Stone), Rusya tarafından geliştirilen kısa menzilli, katı yakıtlı taktik balistik ve seyir füzesi sistemidir. Resmi adı 9K720 olan sistem, hem balistik hem de seyir füzesi fırlatabilen çift kapasitesiyle dikkat çekmektedir. NATO’nun INF Antlaşması sınırlarını ihlal ettiği gerekçesiyle ciddi tartışmalara yol açmıştır.
Tarihsel Geliştirme Süreci
İskander programı, Soğuk Savaş döneminin OTR-23 Oka füzesini ikame etmek amacıyla başlatılmıştır. 1990’lı yıllarda geliştirilen sistem, 2006 yılında Rus Ordusu’nun envanterine girmiştir. Ukrayna Savaşı’nda (2022-) yoğun biçimde kullanılmış ve sahada gç kanıtlanmıştır.
Teknik Özellikler
- Tür: Ksa menzilli taktik balistik füze + seyir füzesi sistemi
- Üretici: Novator Tasarm Bürosu / KBM (Rusya)
- Fırlatma Aracı: MZKT-7930 8×8 tekerlekli TEL
- Balistik Füze (9M723):
- Uzunluk: ~7,3 metre
- Kalkış Ağırlığı: ~3.800 kg
- Savaş Başlığı: ~480 kg
- Menzil: ~50–500 km
- Hız: Mach 6–7 (terminal)
- CEP: ~5–10 metre
- Seyir Füzesi (9M728/R-500):
- Menzil: ~500 km (INF ihlali iddiasıyla 2.000+ km)
- Hız: Ses altı (yaklaşık 900 km/sa)
- Hassasiyet: GPS/GLONASS destekli, <10 m CEP
- Güdüm: INS + GLONASS + optik/radar terminal rehberliği
Versiyonlar
- İskander-E: İhracat versiyonu, menzil 280 km ile sınırlandırılmış.
- İskander-M: Rus Ordusu için tam kapasiteli versiyon.
- İskander-K: Seyir füzesi odaklı versiyon (R-500).
Operasyonel Kullanım
İskander-M, 2008 Gürcistan Savaşı’nda ilk kez saðhan kullanıldığı raporlanmıştır. 2022 yılında başlayan Ukrayna’ya yönelik Rus askeri operasyonunda altyapı, komuta merkezi ve hava üsslerine yönelik saldırılarda yoğun biçimde kullanılmıştır.
Stratejik Önemi
İskander-M, Rusya’nın NATO’ya yönelik taktik caydırıcılık kapasitesinin merkezinde yer almaktadır. Yüksek hassasiyeti, düşük radar kesit alanı ve manevra kabiliyetiyle NATO hava savunma sistemlerini zorlayan kritik bir platform olarak değerlendirilmektedir. Sistem, Kaliningrad’a konulandırılmasıyla NATO’nun Baltk kanadını doğrudan tehdit etmektedir.
