Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da düzenlenen World Defense Show kapsamında Eurofighter Typhoon platformu etrafındaki temaslar öne çıkarken, Türkiye’nin savaş uçağı tedarikinde çok kaynaklı ve kademeli bir yaklaşım izlediği değerlendiriliyor. Paylaşılan bilgilere göre Türkiye, bir yandan İngiltere’den yeni üretim Eurofighter Typhoon Tranche 4 tedarikine yönelik bir sözleşme çerçevesinde ilerlerken, diğer yandan acil ihtiyacı karşılamak amacıyla Katar ve Umman ile ikinci el uçak teminine dönük görüşmeler yürütüyor.
İngiltere paketi: 20 uçak + mühimmat/podlar
Aktarılanlara göre İngiltere ile sonuçlanan paket, 20 adet Eurofighter Typhoon ile birlikte mühimmat ve pod tedarikini de içeriyor. Paket bedelinin yaklaşık 7 milyar dolar seviyesinde olduğu belirtilirken, toplam tutarın içinde mühimmat ve görev podlarının bulunmasının maliyet-etkinlik açısından avantaj sağladığı ifade ediliyor. Ayrıca, Eurofighter konsorsiyumundaki diğer ülkelerin (İspanya, İtalya, Almanya, İngiltere) tedarik bedelleriyle kıyaslandığında, Türkiye’nin paketinin “konsorsiyum üyesine yakın” bir maliyet seviyesine oturduğu değerlendirmesi paylaşılıyor.
Teslimat takvimi: Yeni üretim 2030 sonrası, ikinci el daha erken
Yeni üretim Tranche 4 uçakların 2030’dan itibaren Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim edilmesinin planlandığı aktarılıyor. Bu tarihe kadar oluşabilecek kabiliyet boşluğunu kapatmak için ise Türkiye’nin Katar’dan 12 adet ikinci el Typhoon tedarikine yöneldiği, bu uçakların bir kısmının “ikinci el” olmasına rağmen yaşlarının düşük olduğu ve standartlarının yeni üretimle yakın olduğu ifade ediliyor. Bu uçakların en geç 2026 Mayıs–Haziran döneminde Türkiye’ye ulaşmasının beklendiği belirtiliyor.
Pilot eğitimi ve lojistik: Katar hattı öne çıkıyor
Aynı değerlendirmede, Türk pilotlarının Eurofighter eğitimlerinin Katar’da sürdüğü; simülatör altyapısı ve mevcut ortak faaliyetler sayesinde ilk aşamada eğitim/uyum sürecinin hızlandırılmasının hedeflendiği bilgisi yer alıyor. İkinci el platformların lojistik ve geçiş sürecinde de Katar tarafının destek sağlayabileceği vurgulanıyor.
Umman seçeneği: Modernizasyon şartlı, kesin değil
Umman’dan 10–12 adet ikinci el tedarik seçeneğinin gündemde olduğu ancak bunun henüz kesinleşmediği aktarılıyor. Umman envanterindeki uçakların daha eski olduğu, bu nedenle tedarik gerçekleşirse uçakların İngiltere’ye gönderilerek başta radar olmak üzere bazı sistemlerde modernizasyona tabi tutulabileceği; bu modernizasyon maliyetinin Türkiye tarafından karşılanacağı belirtiliyor.
Mühimmat: Meteor ve Brimstone öne çıkıyor, Storm Shadow belirsiz
Türkiye’nin Eurofighter tedarikinde önceliğin hava-hava kabiliyeti olduğu; bu nedenle paketin en kritik unsurunun Meteor görüş ötesi hava-hava füzesi olarak öne çıktığı ifade ediliyor. Ayrıca Brimstone sınıfı hava-yer mühimmatlarının da tedarik edileceği aktarılıyor. Öte yandan Storm Shadow/SCALP seyir füzesi için resmi bir doğrulama olmadığı, ancak “acil ihtiyaç” çerçevesinde tedarikin mümkün olabileceği değerlendirmesi paylaşılıyor. Bunun yanında Türkiye’nin yerli mühimmatlarının (entegrasyon anlaşmaları kapsamında) Eurofighter’a entegre edilmesine dönük bir yaklaşımın da bulunduğu ifade ediliyor.
Genel çerçeve: Geçiş dönemi platformu
Aktarılan görüşe göre Eurofighter Typhoon, Türkiye’nin KAAN ve insansız savaş uçağı konseptleri olgunlaşana kadar geçiş dönemi için kritik bir kabiliyet artışı sağlayabilir. Aynı anlatımda, insansız platformların (özellikle “insanlı–insansız birlikte görev” konsepti) gelecekte daha belirleyici olacağı; bu bağlamda Kızılelma gibi projelerin öneminin arttığı vurgulanıyor.