Görsel: MilborneOne — CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
TUSAŞ ANKA, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ/TAI) tarafından geliştirilen, orta irtifa uzun havada kalış (MALE — Medium Altitude Long Endurance) sınıfı insansız hava aracı ailesidir. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanterinde uzun süreli gözetleme, keşif, hedef tespiti ve hassas vuruş görevlerini icra eden ANKA; Bayraktar TB2 ile birlikte Türkiye’nin yerli SİHA ekosisteminin omurgasını oluşturuyor. ANKA-S (SATCOM uydulu varyantı), ANKA-2 ve ANKA-3 stealth muharip insansız hava aracı (UCAV) ile birlikte tek bir aile altında kapsamlı bir insansız çözüm portföyü sunar.
Genel Tanım
ANKA; tek motorlu, uzun-kanat açıklıklı, T-kuyruklu, tam otonom kalkış-iniş yapabilen bir MALE sınıfı insansız hava aracıdır. Belirleyici özellikleri:
- Tam yerli aviyonik: ASELSAN uçuş kontrol sistemi.
- Tam otonom uçuş: Kalkış, iniş, görev modu otomasyonu.
- SATCOM destekli operasyon: Yatay menzil sınırı olmaksızın görev.
- ASELSAN CATS / FLIR sistemler: EO/IR/lazer hedefleme.
- SAR/GMTI radar: ASELSAN MİLDAR sentetik açıklıklı radar.
- Yerli turbo-dizel motor: TEI PD-170 (ANKA-S sonrası).
- Çoklu silah entegrasyonu: MAM-L, MAM-C, MAM-T, CİRİT, BOZOK.
Geliştirme Tarihi
- 2004: ANKA programının başlatılması (Türk Hava Kuvvetleri ihtiyaç tanımı).
- 30 Aralık 2010: İlk uçuş — Aksaray.
- 2013: Birinci faz testleri tamamlandı.
- 2016: ANKA-S (SATCOM’lu) varyantının ilk uçuşu.
- 2017: İlk operasyonel ANKA-S Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim.
- 2019: Tunus’a ihracat sözleşmesi (3 ANKA-S).
- 2021: Yerli TEI PD-170 motoruyla ANKA-S sertifikasyonu.
- 28 Aralık 2023: ANKA-3 stealth UCAV’in ilk uçuşu.
- 2024: Çoklu ülkelere ihracat (Çad, Cezayir, Endonezya).
Teknik Özellikler
| Özellik | ANKA / ANKA-S | ANKA-2 / Aksungur |
|---|---|---|
| Uzunluk | 8,0 m | 12,0 m |
| Kanat açıklığı | 17,3 m | 24,0 m |
| Maks. kalkış ağırlığı | 1.700 kg | 3.300 kg |
| Faydalı yük | 200 kg (iç) + 350 kg (dış) | 750 kg |
| Motor | TEI PD-170 (170 HP) | 2 × TEI PD-170 |
| Servis tavanı | 30.000 ft (9.144 m) | 40.000 ft (12.192 m) |
| Havada kalış | 24 saat | 49 saat |
| Maks. hız | 217 km/sa | 250 km/sa |
Silah Yelpazesi
- ROKETSAN MAM-L, MAM-C, MAM-T — akıllı mikro mühimmat.
- ROKETSAN CİRİT — 70mm lazer güdümlü roket.
- ROKETSAN UMTAS — anti-tank füze (ANKA-2 ve sonrası).
- TÜBİTAK SAGE BOZOK — lazer güdümlü hassas bomba.
- HGK, KGK, LGK — güdüm kitleri (ANKA-3 için planlı).
- SOM-J (planlı) — ANKA-3 için stand-off seyir füzesi.
Varyantlar / Sürümler
- ANKA-A: İlk geliştirme prototipi (2010).
- ANKA-B: İkinci üretim varyantı; geliştirilmiş aviyonik (2013).
- ANKA-S: SATCOM destekli operasyonel varyant; PD-170 motorlu; Türk Hava Kuvvetleri’nin standart ANKA’sı (2017+).
- ANKA Aksungur: Çift motorlu uzun havada kalış SİHA (49 saat); 750 kg faydalı yük (2019).
- ANKA-2 (geçici ad): Aksungur’un genelleştirilmiş tanımı.
- ANKA-3: Flying-wing / kuyruksuz stealth UCAV; iç silah yuvası, MUM-T destekli (2023).
Operatörler ve Envanter
| Operatör | Adet | Varyant / Statü |
|---|---|---|
| Türk Hava Kuvvetleri | 40+ | ANKA-S — hizmette |
| TSK Kara/Jandarma/MİT | Çoklu birlik | ANKA-S, AKSUNGUR |
| Tunus | 3 | ANKA-S (teslim) |
| Cezayir | 6+ | AKSUNGUR (teslim) |
| Çad | 2+ | ANKA (sözleşme) |
| Endonezya, Kazakistan, Bangladeş | Müzakerede | ANKA-S / AKSUNGUR |
ANKA-S’in Türk Silahlı Kuvvetleri envanterindeki uçuş saati toplamı 500.000 saati aştı — bu, bir Türk SİHA’sının sahaya iniş yoğunluğunun en güçlü göstergelerinden biri.
Operasyonel Kullanım
- 2017+: Türk Hava Kuvvetleri’nin sınır ötesi keşif ve hedef tespiti operasyonları.
- 2018+: Suriye’de Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı operasyonlarında aktif vuruş.
- 2020: Libya UMH desteği — Türk dronlarının çevre güçlerine karşı havada üstünlüğü.
- 2020: Azerbaycan-Ermenistan savaşı — TB2 ile birlikte sahada.
- 2022+: Doğu Akdeniz, Karadeniz, Kuzey Irak Pençe operasyonlarında.
- 2024: Cezayir ve Tunus operasyonel filo bütünleşmesi.
Türkiye Bağlamı ve Karşılaştırma
ANKA; Türkiye’nin SİHA ekosistemindeki kamu-tabanlı (TUSAŞ) ana platform olarak konumlanıyor. Bayraktar TB2 (Baykar) Türkiye’nin uluslararası SİHA görünürlüğünü inşa ederken; ANKA-S, TSK’nın SATCOM’lu yüksek faydalı yüklü kemer kabiliyetini sağlıyor. AKSUNGUR ile MALE üst sınıfa, ANKA-3 ile stealth UCAV sınıfına uzanan aile; sınıfında ABD MQ-9 Reaper, İsrail Heron, Çin CH-5 ile karşılaştırılabilir bir Türk yanıtı. Yerli motor PD-170 entegrasyonu, ABD-Çin yaptırım risklerine karşı tedarik bağımsızlığını sağlıyor.
Sınıfındaki başlıca karşılaştırma noktaları:
- MQ-9 Reaper (ABD): 4.760 kg MTOW; ANKA-S’in üst seviyesi.
- Heron TP (İsrail): 5.300 kg; uzun havada kalış lideri.
- CH-5 Rainbow (Çin): 3.300 kg; AKSUNGUR rakibi.
- Wing Loong II (Çin): 4.200 kg; MALE/UCAV.
- Bayraktar AKINCI (Türkiye): 5.500 kg HALE; ANKA-3 ile farklı, ANKA-S üzerinde.
Özet Tablo
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | MALE / HALE sınıfı insansız hava aracı ailesi |
| Üretici | TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii) |
| İlk uçuş | 30 Aralık 2010 (ANKA-A) |
| Güncel varyantlar | ANKA-S, AKSUNGUR, ANKA-3 |
| Motor | TEI PD-170 (yerli turbo-dizel) |
| Havada kalış | 24 saat (ANKA-S) / 49 saat (AKSUNGUR) |
| Servis tavanı | 30.000-40.000 ft |
| TSK uçuş saati | 500.000+ saat |
| İhracat | Tunus, Cezayir, Çad; çoklu ülke müzakerede |
Kaynaklar:
- Wikipedia — TAI Anka
- TUSAŞ — ANKA Resmi Sayfa
- Görsel: Wikimedia Commons — TAI ANKA UAV (MilborneOne, CC BY-SA 4.0).