STOCKHOLM / ANKARA – Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) yayımladığı “Trends in International Arms Transfers 2025” raporu, küresel savunma ticaretindeki son beş yıllık tabloyu ortaya koyarken Türkiye’nin dikkat çekici yükselişine de işaret etti.
Rapora göre Türkiye, 2021–2025 döneminde dünyanın 11. büyük silah ihracatçısı konumuna yükseldi. Aynı dönemde Türkiye’nin küresel silah ihracatındaki payı %0,9’dan %1,8’e çıkarken, teslimat hacmi ise %122 arttı.
Uzmanlara göre bu yükseliş, son yıllarda Türkiye’de savunma sanayiine verilen kurumsal ve siyasi önceliğin bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Savunma sanayiinde uzun vadeli politika etkisi
Türkiye’de savunma sanayiinin büyümesi son yıllarda hız kazansa da temeli daha önceki yıllarda atılan uzun vadeli politikalarla ilişkilendiriliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın savunma sanayiinde yerlileşme ve teknoloji geliştirme hedefini öne çıkaran yaklaşımı, sektörün büyümesinde önemli rol oynayan faktörlerden biri olarak görülüyor.
Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ise bu süreçte projelerin koordinasyonu ve sektörün genişlemesi açısından merkezi bir rol üstleniyor.
Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, son dönemde özellikle savunma ekosisteminin büyütülmesi, şirketler arası iş birliklerinin artırılması ve ihracatın genişletilmesine yönelik politikalarıyla dikkat çekiyor.
Türkiye’nin ihracatı hangi pazarlarda büyüdü?
SIPRI verilerine göre Türkiye’nin savunma ihracatında bazı bölgeler öne çıktı.
Türkiye’nin en büyük savunma müşterileri şu ülkeler oldu:
- Pakistan – %16
- Birleşik Arap Emirlikleri – %12
- Ukrayna – %8,4
Bu tablo Türkiye’nin savunma ihracatının Güney Asya, Körfez ve Doğu Avrupa ekseninde genişlediğini gösteriyor.
Afrika pazarında dikkat çeken yükseliş
Raporda Türkiye’nin Afrika savunma pazarındaki konumunun da güçlendiği belirtiliyor.
Sahra-altı Afrika’da en büyük tedarikçiler:
- Çin – %22
- Rusya – %12
- Türkiye – %11
Bu veriler Türkiye’nin bölgede önemli bir tedarikçi haline geldiğini gösteriyor.
Türkiye savunma ithalatında 24. sırada
Rapora göre Türkiye aynı dönemde küresel silah ithalatında %1,2 pay ile 24. sırada yer aldı.
Türkiye’nin başlıca savunma tedarik ortakları ise şöyle sıralandı:
- Almanya – %31
- İspanya – %29
- İtalya – %19
Bu tablo Türkiye’nin yerli üretim kapasitesini artırırken bazı büyük platform projelerinde Avrupa ile iş birliğini sürdürdüğünü ortaya koyuyor.
Küresel savunma pazarında ABD lider
SIPRI raporuna göre küresel silah ihracatında ABD liderliğini sürdürüyor. ABD’nin küresel pazar payı %42 seviyesinde bulunuyor.
ABD’yi şu ülkeler takip ediyor:
- Fransa
- Rusya
- Almanya
- Çin
Bu beş ülke birlikte küresel savunma ihracatının yaklaşık %70’ini gerçekleştiriyor.
Türkiye’nin savunma ihracatındaki artış ne anlama geliyor?
Uzmanlara göre Türkiye’nin savunma ihracatındaki büyüme birkaç temel faktörle açıklanıyor:
- yerli savunma teknolojilerinin gelişmesi
- insansız sistemlere yönelik küresel talebin artması
- yeni pazarlarda savunma iş birliklerinin genişlemesi
SIPRI raporu, Türkiye’nin savunma sanayiinde son yıllarda yakaladığı ivmenin küresel ölçekte daha görünür hale geldiğini gösteriyor.