ENFAL
TÜBİTAK SAGE‘in geliştirdiği süzülebilen akıllı mühimmat ailesi. Klasik bomba uçaktan bırakıldığında düştüğü yere düşer; ENFAL’in açılır kanatları ile uçaktan bırakıldıktan sonra onlarca kilometre süzülerek hedefe gider. GPS+INS güdüm. Pilot düşman hava savunmasına yakın gelmeden, menzil dışından hedefe vuruş yapar. AB ülkelerinin AASM, Boeing’in JDAM-ER ailesinden bir Türk muadili.
ENFAL Nedir?
ENFAL, TÜBİTAK SAGE (Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü) tarafından geliştirilen süzülebilen akıllı mühimmattır. Klasik aptal bomba uçaktan bırakıldığında balistik yayda hedefine düşer; pilotun düşman hava savunmasına oldukça yaklaşması gerekir. ENFAL’in açılır kanatları ile bomba bırakıldıktan sonra aerodinamik süzülme yapar; uçak yüksek irtifadan ve uzak mesafeden bıraktığında bomba onlarca kilometre hedefe doğru yol alır.
Güdüm GPS+INS kombinasyonudur. Atış öncesi pilot hedef koordinatını girer; bomba bırakıldıktan sonra kendi içindeki bilgisayar yön kontrolünü yapar. Lazer güdümlü değildir — koordinat tabanlıdır, yani hedef sabit (komuta merkezi, depo, sığınak, mevzi) için idealdir.
ENFAL’in en büyük avantajı “atış-sonra-uzaklaş” (fire-and-forget) ve stand-off kapasitesi. Pilot mühimmatı bıraktıktan sonra hemen geri dönebilir, düşman uçaksavarın menzilinde kalmaz. F-16, gelecekte HÜRJET ve KAAN ile uyumlu. Aile içinde farklı ağırlık sınıfları (250-500 kg sınıfı) ve farklı savaş başlığı tipleri (yüksek tahripli, çoklu mühimmat) geliştirildi.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | Süzülebilen koordinat güdümlü akıllı mühimmat |
| Üretici | TÜBİTAK SAGE |
| Mimari | Açılır kanatlı bomba gövdesi |
| Güdüm | GPS + INS (atalet seyir sistemi) |
| Menzil | Yüksekten atışta onlarca kilometre |
| Atış Yöntemi | Yüksek irtifadan stand-off |
| Hedef | Sabit hedef — bina, sığınak, depo, mevzi, komuta merkezi |
| CEP | ≈10 m (GPS+INS hassasiyeti) |
| Savaş Başlığı | Yüksek tahripli, çoklu mühimmat varyantları |
| Atış Platformu | F-16 (modernize), gelecekte HÜRJET ve KAAN |
| İlk Operasyonel | 2010’ların sonu — 2020’li yılların başı |
Ne İşe Yarar?
- Pilot düşman hava savunmasının dışından atış yapar
- Bomba onlarca km süzülerek hedefe gider
- GPS karıştırmasına karşı INS yedek güdüm
- Sabit hedefler — komuta, depo, sığınak için ideal
- Aynı uçak çoklu hedefe aynı sortie’de atış
- Yerli — mühimmat zinciri Türkiye’de
- SİHA platformları için küçültülmüş varyantlar
Dünyadaki Emsalleri
| Mühimmat | Üretici / Ülke | Menzil | Güdüm |
|---|---|---|---|
| ENFAL | TÜBİTAK SAGE — 🇹🇷 | Onlarca km | GPS+INS |
| JDAM-ER | Boeing — 🇺🇸 | ≈80 km | GPS+INS |
| GBU-39 SDB | Boeing — 🇺🇸 | ≈110 km | GPS+INS |
| AASM Hammer | Safran — 🇫🇷 | ≈70 km | GPS+INS+IR |
| Spice 250/1000 | Rafael — 🇮🇱 | ≈100 km | GPS+INS+EO |
| KAB-500S-E | Region — 🇷🇺 | ≈12 km | SAL/GPS |
| FT-5 | NORINCO — 🇨🇳 | ≈70 km | GPS+INS |