Tigre HAD
Airbus Helicopters tarafından üretilen Fransa-Almanya ortak yapımı taarruz helikopteridir. Tigre/Tiger aile adı; HAP (Fransız destek varyantı), UHT (Alman ATGM varyantı), HAD (gelişmiş Fransız varyantı), HCP (yükseltilmiş Mk3) gibi alt varyantları var. Apache’nin Avrupa muadili — daha hafif, daha küçük, daha düşük maliyetli. Mali, Afganistan, Lübnan operasyonlarında kullanıldı.
Tigre HAD Nedir?
Tigre (Fransızca) veya Tiger (Almanca), Eurocopter (bugün Airbus Helicopters) tarafından Fransa ve Almanya ihtiyacı için 1990’larda geliştirilen çift mürettebatlı taarruz helikopteridir. ABD Apache’nin Avrupa karşılığıdır ama tasarım felsefesi farklıdır:
- Apache ağır, çok yüklü, çok silahlı bir helikopterdir (yaklaşık 8 ton boş).
- Tigre daha hafif, daha küçük bir platformdur (≈3,5 ton boş) — yakıt verimli, hızlı, daha küçük bir ekiple operasyonel.
Tigre ailesi farklı varyantları içerir:
- HAP (Hélicoptère d’Appui Protection) — Fransız Ordusu destek varyantı. Top, roket, hava-hava füze ağırlıklı.
- UHT (Unterstützungshubschrauber Tiger) — Alman ordusu varyantı. PARS 3 ATGM, makineli, roket.
- HAD (Hélicoptère d’Appui Destruction) — Gelişmiş Fransız varyantı, AGM-114 Hellfire entegre. İspanya da bu varyantı kullanır.
- HCP / Mk3 — Modernize Mk3 yükseltme programı.
Operasyonel kullanım: Afganistan (Fransız ve Alman birlikleri), Mali (Operation Serval/Barkhane), Lübnan, Libya. Saha tecrübesi karışıktır: Mali’de güvenilirlik ve operasyonel hazır olma oranı eleştirildi, ama platform Avrupa savunma sanayinin politik önemli bir göstergesi olarak kaldı.
Almanya, Tigre’lerinin önemli bir bölümünü erken emekliye ayırarak AH-64E Apache satın alma kararı verdi (2023). Fransa ise Mk3 modernizasyonu ile Tigre’leri uzun süre kullanmaya devam etme planına sahip.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | Çift mürettebatlı orta sınıf taarruz helikopteri |
| Üretici | Airbus Helicopters (Eurocopter eski adı) |
| Mürettebat | 2 (tandem) |
| Uzunluk | 14,08 m |
| Rotor Çapı | 13,0 m |
| Boş Ağırlık | ≈3.500 kg |
| Maks. Kalkış Ağırlığı | ≈6.000 kg |
| Motor | 2 × MTR390 turbomil |
| Güç | 2 × 1.300 SHP |
| Maks. Hız | ≈315 km/sa |
| Görev Menzili | ≈800 km |
| Top | Nexter M781 30 mm (HAP/HAD) |
| Roket | 68 × 68 mm SNEB |
| ATGM | HOT-2/3, AGM-114 Hellfire (HAD), Trigat, Spike-ER, PARS 3 (UHT) |
| Hava-Hava | Mistral hava-hava füzesi |
| Servis | 2003+ (HAP), 2012+ (HAD) |
| Kullanıcı | Fransa, Almanya, İspanya, Avustralya (emekli) |
Tigre vs Apache
- Apache ≈10 ton, Tigre ≈6 ton — Tigre yarısı kadar
- Apache 16 Hellfire, Tigre 8 ATGM
- Apache Longbow mmW radar, Tigre genelde radarsız
- Apache 30 mm M230 top, Tigre 30 mm Nexter
- Apache 3+ ülke ihracat başarısı, Tigre daha sınırlı
- Almanya 2023’te Apache’ye geçiş kararı aldı
- Fransa Mk3 modernizasyonu ile Tigre’yi sürdürür
Dünyadaki Emsalleri
| Helikopter | Üretici / Ülke | Boş Ağırlık | ATGM |
|---|---|---|---|
| Tigre HAD | Airbus — 🇫🇷/🇩🇪 | ≈3,5 ton | Hellfire |
| AH-64E Apache | Boeing — 🇺🇸 | ≈5 ton | 16× Hellfire |
| T129 ATAK | TUSAŞ — 🇹🇷 | ≈2,6 ton | UMTAS |
| AH-1Z Viper | Bell — 🇺🇸 | ≈4,5 ton | Hellfire |
| Mi-28NM | Mil — 🇷🇺 | ≈8 ton | Vikhr/Ataka |
| Ka-52 | Kamov — 🇷🇺 | ≈8 ton | Vikhr/Hermes |
| Z-10 | Changhe — 🇨🇳 | ≈5 ton | HJ-10 |