NATO’nun destek ve tedarik ajansı, ittifakın yaşlanan Boeing E-3A Sentry uçaklarını İsveç’in Saab ve Kanada’nın Bombardier şirketleri tarafından geliştirilen GlobalEye platformuyla değiştirmeyi planladığını duyurdu. NATO’nun bu kararı, Fransız savunma yayını La Lettre tarafından gündeme getirilmiş ve Alman basın ajansı DPA tarafından da doğrulanmıştır. Bu değişim, 1982’den bu yana ilk kez Boeing dışındaki bir uçağın NATO’nun hava gözetim belkemiği olarak görev yapacağı anlamına geliyor.
Yeni Gözetim Platformu: GlobalEye
GlobalEye platformu, Saab’ın Erieye Genişletilmiş Menzilli radarını Bombardier Global 6000 veya 6500 uçak gövdesi üzerine monte ederek, hava, deniz ve kara alanlarında 550 kilometreyi aşan tespit menzilleri sunuyor. NATO’nun 2031 yılına kadar operasyonel hedefini karşılayabileceği belirtilen bu platform, önceki planlama süreçlerinde yaşanan bazı aksaklıkların ardından tercih edilmiş durumda.
Neden Boeing Yerine Saab ve Bombardier?
NATO, daha önce Boeing’in E-7A Wedgetail platformunu rekabetsiz olarak seçmişti. Ancak, ABD Hava Kuvvetleri’nin bütçe kısıtlamaları ve operasyonel yeterliliğe ilişkin şüpheler nedeniyle bu karar gözden geçirilmiş ve sonuç olarak Avrupa’nın endüstriyel bağımsızlığına olan talep artmıştır. Hollanda ve diğer Avrupa ülkeleri, Boeing ile yapılması planlanan altı uçaklık anlaşmayı iptal ederek, Avrupa yatırımlarına öncelik vermiştir.
Siyasi ve Ekonomik Etkiler
GlobalEye platformuna olan ilginin artmasının arkasında çeşitli ülkelerden gelen siyasi destek bulunmaktadır. Örneğin, Fransa, 2025 yılının Aralık ayında iki uçaklık bir sözleşme imzalamış ve daha fazlası için opsiyon almıştır. Ayrıca, Polonya ve Almanya’nın da güçlü bir ilgi gösterdiği belirtilmiştir. NATO’nun 10 ila 12 uçaklık alım planı ise 5 milyar Euro’yu aşan maliyetlerle Avrupa savunma sanayii için de önemli bir ekonomik fırsat doğurmuştur.
Karar Henüz Resmiyet Kazanmadı
Buna karşın, Saab’ın medya ilişkileri başkanı Mattias Rådström, AeroTime’a henüz resmi bir sözleşmenin imzalanmadığını ve kararın hala NATO’nun açıklayıp açıklamayacağına bağlı olduğunu belirtmiştir. Ancak, mevcut koşullar altında bu durumun sonucu değiştirmesi beklenmemektedir.
Gelecek Beklentileri
GlobalEye platformunun NATO tarafından resmen kabul edilmesi durumunda, bu durum Avrupa savunma sanayii için önemli bir dönüm noktası olabilir. Kanada da altı GlobalEye almayı değerlendirirken, bu yeni platform, ittifakın gözetim kabiliyetlerini artırma potansiyeline sahip. NATO’nun bu hamlesi, Avrupa’nın savunma altyapısına olan güvenini artırabilir ve Amerika Birleşik Devletleri’nin azalan etkisine karşı bir denge unsuru olarak görülebilir.
Kaynak: www.defensenews.com