Küresel askeri harcamalar, 2025 yılında 2.9 trilyon doları aşarak rekor seviyeye ulaştı. Bu, Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü’nün (SIPRI) yayınladığı yeni verilere göre, son 11 yılın artış trendini sürdürdü. Ancak aynı dönemde, Amerika Birleşik Devletleri’nde savunma harcamalarının on yılların en keskin yıllık düşüşünü göstermesi dikkat çekti.
Avrupa'nın Harcamaları Zirve Yaptı
Avrupa, bu artışın başlıca motoru oldu ve kıtadaki harcamalar yüzde 14 artarak 864 milyar dolara ulaştı. Bu, NATO’nun Avrupa üyeleri arasında 1953’ten bu yana kaydedilen en hızlı yıllık artışı temsil ediyor. Almanya, 1990’dan bu yana ilk kez GSYİH’nin yüzde 2’sini savunmaya ayırarak, harcamalarını yüzde 24 artırarak 114 milyar dolara çıkardı. Berlin, 2029 yılına kadar bu oranı yüzde 3.5’e çıkarma sözü verdi. İspanya’nın askeri bütçesi ise yüzde 50 artarak 40.2 milyar dolara yükseldi ve 1994’ten bu yana ilk kez GSYİH’nın yüzde 2’sini aştı. Polonya ise GSYİH’nın yüzde 4.5’ini savunmaya ayırarak, NATO ülkeleri arasında en yüksek orana ulaştı.
Asya ve Okyanusya’da Harcamalar Yükselişte
Asya ve Okyanusya’da toplam harcamalar yüzde 8.1 artarak 681 milyar dolara ulaştı. Bu, 2009’dan bu yana bölgedeki en keskin artış oldu. Çin, harcamalarını yüzde 7.4 artırarak 336 milyar dolara çıkardı ve bu da 31’inci ardışık yıllık artışı işaret ediyor. Tayvan, 1988’den bu yana en büyük artışı göstererek yüzde 14 artışla harcamalarını 18.2 milyar dolara çıkardı. Japonya ise 62.2 milyar dolarlık bütçesiyle GSYİH’nın yüzde 1.4’ünü savunmaya ayırdı; bu, uzun süredir pasifist olan ülkenin 1958’den bu yana taşıdığı en yüksek askeri yük oldu.
Rusya ve Ukrayna Savaşın Ortasında Harcamalarını Artırıyor
Beşinci yılına giren savaşta, Rusya ve Ukrayna askeri harcamalarını artırmaya devam etti. Rusya, GSYİH’nın yüzde 7.5’ini oluşturan ve toplam hükümet harcamalarının yüzde 20’sine denk gelen 190 milyar dolar ayırırken, Ukrayna, GSYİH’nın yüzde 40’ına ve hükümet harcamalarının yüzde 63’üne denk gelen 84.1 milyar dolar harcadı.
ABD’de Düşüş Ama Gelecek Yıllar İçin Artış Beklentisi
Genel olarak küresel askeri harcama yüzde 2.9 oranında artarken, bu artış 2021’den bu yana en küçük yıllık artış olarak kaydedildi. Bu durum büyük ölçüde ABD’nin 2025 yılında Ukrayna’ya yeni finansal askeri yardımı onaylayamaması nedeniyle oluştu. ABD’nin harcamaları yüzde 7.5 oranında azalarak 954 milyar dolara düştü. Ancak, Kongre’nin 2026 için 1 trilyon doları aşkın harcama onayladığı ve Başkan Donald Trump’ın son bütçe önerisinin geçmesi halinde 2027’de 1.5 trilyon dolara yükselebileceği öngörülüyor.
NATO Harcama Hedeflerini Yükseltti
Haziran 2025’teki NATO zirvesi, ittifakın harcama hedefini 2035 yılına kadar GSYİH’nın yüzde 5’i olarak belirledi. Bu oranın 1.5 yüzde puanına kadar olan kısmı, gevşek tanımlanmış savunma ve güvenlikle ilgili harcamalara ayrılabilecek. Bu gelişmeler, askeri harcamaların şeffaflığı konusunda endişeleri de beraberinde getirdi.
Kaynak: www.defensenews.com