Gripen E
Saab AB üretimi, İsveç’in geliştirdiği 4.5 nesil tek-motorlu hafif çok-rollü savaş jeti. F414 motor, Selex AESA radar, METEOR füzeleri ile yüksek operasyonel kapasite. Buz pisti / kısa kalkış-iniş yeteneği. Brezilya, Tayland, Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Güney Afrika tarafından kullanılır.
JAS-39 Gripen E Nedir?
Saab JAS-39 Gripen E (önceki adı “Gripen NG”, “Next Generation”), İsveç’in Saab AB tarafından üretilen 4.5 nesil tek-motorlu hafif çok-rollü savaş uçağıdır. İsim, İsveç dili “Griffin” anlamına gelir. “JAS” kısaltması “Jakt (Avcı), Attack (Saldırı), Spaning (Keşif)” — üç rolü tek uçakta sunma misyonunu temsil eder.
Gripen E, F414-GE-39E motor, Raven ES-05 AESA radar, METEOR/AIM-120/IRIS-T entegrasyonu ile öne çıkar. Düşük operasyonel maliyet (saat başına ~5.000-7.000 €), 30 dakikalık geri-konuşlanma, buz pistinden/2 şeritli yoldan kalkabilme ile sınıfının en pratik jetidir.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | 4.5 nesil tek-motorlu hafif çok-rollü savaş jeti |
| Üretici | Saab AB |
| İlk Uçuş | 15 Haziran 2017 (Gripen E) |
| Operasyonel | 2019 (İsveç + Brezilya) |
| Mürettebat | 1 (E) / 2 (F) |
| Uzunluk | 15,2 m |
| Kanat Açıklığı | 8,6 m |
| Motor | 1 × GE F414-GE-39E, 98 kN afterburner |
| Maks. Hız | Mach 2 |
| Tavan | 16.000 m |
| Silah | 27 mm Mauser BK-27 top, METEOR, AIM-120, IRIS-T, AIM-9X, KEPD-350 |
| Radar | Raven ES-05 AESA (Selex) |
| EW | BNET-AR taktik veri linki + Skyward IRST |
Kullanıcı Ülkeler
- 🇸🇪 İsveç — Flygvapnet (üretici ülke), 60+ Gripen E
- 🇧🇷 Brezilya — F-39 Gripen (ortak üretim), 36
- 🇹🇭 Tayland — 12 (Gripen C/D)
- 🇨🇿 Çek Cumhuriyeti, 🇭🇺 Macaristan — kiralama (12 + 12)
- 🇿🇦 Güney Afrika — 26 (Gripen C/D)
- 🇨🇴 Kolombiya — 16 alımı 2024 anlaşma
- 🇵🇪 Peru — anlaşma görüşmeleri
Dünyadaki Emsalleri
| Sistem | Üretici / Ülke | Motor | Saatlik Maliyet |
|---|---|---|---|
| Gripen E | Saab — 🇸🇪 | Tek F414 | ~6.000 € |
| F-16V Block 70 | Lockheed — 🇺🇸 | Tek F110 | ~8.000 $ |
| Rafale | Dassault — 🇫🇷 | Çift M88 | ~16.000 € |
| Eurofighter | Eurofighter — 🇪🇺 | Çift EJ200 | ~18.000 € |
| KF-21 | KAI — 🇰🇷 | Çift F414 | Bilinmiyor |
| MiG-35 | RAC MiG — 🇷🇺 | Çift RD-33MK | ~10.000 $ |
| F-15EX | Boeing — 🇺🇸 | Çift F110 | ~29.000 $ |
Gripen E, F-16V ile birlikte hafif çok-rollü tek-motorlu kategorisinin iki büyük temsilcisidir. Operasyonel maliyet bakımından lider; küçük hava kuvvetleri için cazip.