İran, Orta Doğu’nun en geniş balistik füze envanterine sahip ülkesi. ABD ve İsrail başta olmak üzere bölgesel rakiplerine karşı caydırıcılık stratejisi olarak geliştirilen bu füzeler, hem konvansiyonel hem de potansiyel nükleer başlık taşıma kapasitesiyle dikkat çekiyor. İşte İran’ın en bilinen balistik füzeleri ve özellikleri:
Shahab-3 (Şahap-3)
İran’ın orta menzilli balistik füze ailesi. 1.300-2.000 km menzil, 750-1.000 kg savaş başlığı. Kuzey Kore Nodong-1 tabanlı, yerli geliştirme.
Sejjil (Secil)
Katı yakıtlı 2 kademeli MRBM. 2.000-2.500 km menzil, hızlı ateşleme. Sıvı yakıtlı Shahab’a göre daha kısa hazırlık süresi (mobilite avantajı).
Fateh-110 (Fatih-110)
Katı yakıtlı kısa menzilli füze. 300 km menzil, 500 kg başlık. CEP <100 m hassasiyet. Hizbullah'a transferi iddia edilen versiyonu var.
Khorramshahr (Hürremşehir)
2.000 km menzil, 1.800 kg savaş başlığı taşıyabilir (çoklu MIRV potansiyeli). Sıvı yakıtlı, Hwasong-10 türevi olduğu öne sürülüyor.
Emad
Shahab-3’ün manevra yapabilen savaş başlığı eklenmiş gelişmiş versiyonu. 1.700 km menzil, atmosfer yeniden giriş manevra (MARV) kabiliyeti.
Qiam (Kıyam)
Kanatsız Shahab-2 varyantı. 700-1.000 km menzil, hassas vuruş için optimize edilmiş. Yakıt deposunda kanat yok — radar kesit alanı düşük.
Soumar (Sumar)
Uzun menzilli (2.000+ km) kara saldırı seyir füzesi. Rus Kh-55 türevi olduğu değerlendiriliyor.
Kheibar Shekan (Hayber Şikan)
2022’de tanıtılan katı yakıtlı yeni nesil MRBM. 1.450 km menzil, hipersonik son evre manevra kabiliyeti iddiası.
Fattah
İran’ın iddia ettiği hipersonik füze (2023). 1.400 km menzil, Mach 13-15 hız, hava savunma sistemlerini aşma iddiası.
İran Füze Stratejisi
İran, nükleer programındaki belirsizlik karşısında geniş ve çeşitli balistik füze envanterini ana caydırıcılık unsuru olarak kullanıyor. Açık kaynaklara göre 3.000+ balistik füzeye sahip; bu rakam bölgenin en büyüğü. Stratejik öncelikler:
- Çeşitlendirme: Kısa, orta ve uzun menzil — her senaryo için silah
- Hassasiyet artırımı: 90’lar Scud’larından 21. yy MARV/MIRV başlıklarına evrilme
- Yerlileşme: Başlangıçta Kuzey Kore ve eski Sovyet sistemlerine bağlıyken artık tam yerli üretim
- Vekil aktarımları: Hizbullah, Husiler, Şii milisler üzerinden Fateh-110 ve drone teknolojisi yayılımı
Bölgesel Etkisi
İran füze programı, İsrail’in Iron Dome, David’s Sling, Arrow sistemleri ile Suudi Arabistan’ın Patriot/THAAD envanterlerinin geliştirilmesine doğrudan etki yaptı. 2024 Nisan ve Ekim’deki doğrudan İran-İsrail saldırılarında bu füzelerin çoğunun aşıldığı ya da hedefini bulduğu gözlemlendi.