HÜRKUŞ
TUSAŞ tarafından geliştirilen, Türkiye’nin ilk yerli ve milli pilot eğitim uçağı. Pratt & Whitney PT6A-68T motorlu, tandem koltuklu turboprop platform. HÜRKUŞ-A sivil eğitim, HÜRKUŞ-B askeri eğitim, HÜRKUŞ-C silahlı hafif saldırı versiyonları ile üç ayrı görev profili sunuyor.
HÜRKUŞ Nedir?
HÜRKUŞ, TUSAŞ tarafından geliştirilen Türkiye’nin ilk yerli tasarım pilot eğitim uçağıdır. İsim, Türkiye’nin ilk sivil pilotu olan Vecihi Hürkuş (1896-1969)’tan gelir. İlk uçuş 29 Ağustos 2013, operasyonel 2018.
Üç ana varyant üretilir:
- HÜRKUŞ-A — sivil/genel havacılık, EASA CS-23 sertifikalı
- HÜRKUŞ-B — askeri pilot eğitimi (basic + advanced)
- HÜRKUŞ-C — silahlı hafif saldırı uçağı (close air support, CAS)
Pratt & Whitney PT6A-68T motoru (1.600 shp) ile çalışan HÜRKUŞ, tandem koltuk düzeni, cam kokpit, HOTAS ve çift kontrol sistemine sahiptir.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | Yerli turboprop pilot eğitim ve hafif saldırı uçağı |
| Üretici | TUSAŞ |
| İlk Uçuş | 29 Ağustos 2013 |
| Operasyonel | 2018 |
| Varyantlar | HÜRKUŞ-A (sivil), HÜRKUŞ-B (askeri eğitim), HÜRKUŞ-C (silahlı) |
| Mürettebat | 2 (tandem) |
| Motor | Pratt & Whitney Canada PT6A-68T, 1.600 shp |
| Maks. Hız | 574 km/sa |
| Seyir Hızı | 481 km/sa |
| Tavan | 10.580 m (35.000 ft) |
| Menzil | 1.500 km (ferry) |
| G-Limiti | +7 / -3.5 G |
| Sertifikasyon | EASA CS-23 (HÜRKUŞ-A için) |
| Silah (C) | Hardpoint × 7, 1.500 kg, MAM-L, BOZOK, CİRİT, UMTAS, 12,7 mm pod |
Operasyonel Kullanım
- 🇹🇷 Türk Hava Kuvvetleri (HÜRKUŞ-B) — pilot eğitimi
- 🇹🇷 Jandarma Genel Komutanlığı (HÜRKUŞ-C) — sınır ve iç güvenlik
- 🇳🇪 Nijer — ihracat
- 🇹🇩 Çad — ihracat görüşmeleri
- 🇧🇫 Burkina Faso — potansiyel
- Türk Yıldızları tanıtım uçuşlarında kullanım
Dünyadaki Emsalleri
| Sistem | Üretici / Ülke | Tip | Silah |
|---|---|---|---|
| HÜRKUŞ-C | TUSAŞ — 🇹🇷 | Eğitim+CAS | 1.500 kg |
| Embraer Super Tucano A-29 | Embraer — 🇧🇷 | Eğitim+CAS | 1.550 kg |
| Pilatus PC-21 | Pilatus — 🇨🇭 | Eğitim | Hardpoint |
| Beechcraft T-6 Texan II | Textron — 🇺🇸 | Eğitim | – |
| KAI KT-1 | KAI — 🇰🇷 | Eğitim | – |
| AT-6 Wolverine | Textron — 🇺🇸 | Eğitim+CAS | 800 kg |
| IOMAX Archangel | IOMAX — 🇺🇸 | CAS | ATGM |
HÜRKUŞ-C, Embraer Super Tucano ile en yakın muadildir; eğitim + hafif CAS rolünde benzer pazar konumunda. HÜRJET ile birlikte Türkiye’nin yerli pilot eğitim ekosisteminin temellerini oluşturur.