FIM-92 Stinger
Raytheon Technologies üretimi, ABD’nin omuzdan atılan portatif hava savunma füzesi. 1981’den beri operasyonel, 30+ ülke envanterinde. IR/UV çift modlu arayıcı başlık, fire-and-forget, 8 km menzil, 3.800 m irtifa. Afganistan Mücahit destek (1980’ler), Ukrayna savaşı (2022+) gibi pek çok çatışmada belirleyici rol oynadı.
FIM-92 Stinger Nedir?
FIM-92 Stinger, Raytheon Technologies üretimi ABD’nin omuzdan atılan portatif hava savunma füzesidir (MANPADS). 1981’de operasyonel oldu — 40+ yıldır dünyanın en yaygın MANPADS sistemi.
Sistem; IR + UV çift modlu arayıcı başlık (Block I+) ile çalışır — flaresavar etkili. Fire-and-forget kabiliyeti, 8 km menzil, 3.800 m irtifa ile alçak irtifa uçak, helikopter, seyir füzesi tehditlerini imha eder.
Stinger’ın tarihsel önemi: 1980’lerde Afganistan Mücahit’lere CIA tarafından sağlandı ve Sovyet helikopter/uçak kayıplarında belirleyici rol oynadı. 2022 Ukrayna savaşında Rus uçaklarına karşı binlerce Stinger Ukrayna’ya transfer edildi. Türk ATILGAN ve ZIPKIN sistemlerinde standart füze (SUNGUR yerli alternatifine kadar).
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | Omuzdan atılan hava savunma füzesi (MANPADS) |
| Üretici | Raytheon Technologies |
| Operasyonel | 1981 (FIM-92A), Block I 1989, Block II (gelişim) |
| Menzil | 8 km |
| İrtifa | 3.800 m |
| Hız | Mach 2,2 |
| Güdüm | IR (kızılötesi) + UV (ultraviyole) çift modlu arayıcı başlık |
| Anti-flare | ✓ (UV ek modu sayesinde) |
| Atış Modu | Fire-and-forget |
| Boy | 1,52 m |
| Ağırlık | 15,2 kg (komple sistem) |
| Platform | Omuz, Avenger 4×4, ATILGAN paletli, ZIPKIN tekerlekli, helikopter (havadan-havaya) |
Kullanıcılar
- 🇺🇸 ABD — Tüm Silahlı Kuvvetler
- 🇹🇷 Türkiye — ATILGAN, ZIPKIN, hava savunma (SUNGUR yerli ile değiştirilmekte)
- 🇺🇦 Ukrayna (2022-) — binlerce ABD bağışı
- 🇹🇼 Tayvan, 🇯🇵 Japonya, 🇰🇷 Güney Kore
- 🇩🇪 Almanya, 🇮🇹 İtalya, 🇳🇱 Hollanda, 🇵🇱 Polonya, 🇫🇮 Finlandiya, 🇸🇪 İsveç
- 30+ ülke envanterinde, 90.000+ üretildi
Dünyadaki Emsalleri
| Sistem | Üretici / Ülke | Menzil | Güdüm |
|---|---|---|---|
| FIM-92 Stinger | Raytheon — 🇺🇸 | 8 km | IR + UV |
| SUNGUR | ROKETSAN — 🇹🇷 | 8 km | IIR |
| 9K38 Igla | KBM — 🇷🇺 | 5,2 km | IIR |
| 9K333 Verba | KBM — 🇷🇺 | 6,5 km | Üç bantlı IIR |
| Mistral 3 | MBDA — 🇫🇷 | 7 km | IIR |
| Starstreak | Thales — 🇬🇧 | 7 km | Lazer |
| Piorun | Mesko — 🇵🇱 | 6,5 km | IIR |