F-35I Adir savaş uçakları, İsrail Hava Kuvvetleri’nin İran’daki hedeflere yönelik yürüttüğü “Kükreyen Aslan Operasyonu” kapsamında aktif olarak kullanılıyor. İsrail’e özgü sistemlerle donatılan F-35I filosu, ülkenin uzun menzilli ve düşük görünürlüklü taarruz kapasitesinin merkezinde yer alıyor.
Savunma kaynaklarına göre F-35I Adir, beşinci nesil Lockheed Martin F-35A Lightning II platformunun İsrail gereksinimlerine göre özelleştirilmiş versiyonu olarak görev yapıyor.
F-35I Adir Nedir? Standart F-35’ten Farkı Ne?
F-35I Adir, ABD ve diğer kullanıcı ülkelerin envanterindeki F-35A’dan bazı yönleriyle ayrılıyor.
İsrail versiyonu:
İsrail yapımı gelişmiş elektronik harp ve öz savunma sistemleri
Yerli aviyonik entegrasyon
İsrail üretimi havadan havaya füzeler ve güdümlü mühimmat kullanabilme kabiliyeti
gibi özelleştirmeler içeriyor.
Şubat 2018’de Lockheed Martin, İsrail’in talebi doğrultusunda aviyonik yazılımı Block 3F+ standardında uyarlamak üzere sözleşme imzaladı.
F-35I Tedarik Süreci: 50’den 75 Uçağa
İsrail, 2003 yılında Müşterek Taarruz Uçağı (JSF) programına Güvenlik İşbirliği Katılımcısı statüsüyle dahil oldu.
2010: İlk parti için anlaşma imzalandı
2015: İkinci parti sözleşmesi
2017: Opsiyon kullanılarak toplam sipariş 50’ye çıkarıldı
İlk F-35I, 22 Haziran 2016’da ABD’nin Teksas eyaletindeki Fort Worth tesisinde tanıtıldı. Aynı yıl Aralık ayında ilk iki uçak Nevatim Hava Üssü’ne ulaştı.
İsrail Hava Kuvvetleri, 6 Aralık 2017’de İlk Operasyonel Yetenek (IOC) ilan etti.
Temmuz 2023’te 25 adet ek F-35I alımı onaylandı. Yaklaşık 3 milyar dolar değerindeki anlaşmanın 2024’te imzalandığı ve teslimatların 2028’de başlamasının planlandığı bildirildi. Yeni siparişle birlikte toplam F-35I sayısının 75’e ulaşması öngörülüyor.
İlk Muharebe Kullanımı ve Bölgesel Operasyonlar
İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı, 22 Mayıs 2018’de F-35I Adir uçaklarının ilk muharebe görevlerini gerçekleştirdiğini açıkladı. Bu açıklama, F-35 platformunun dünyadaki ilk gerçek muharebe kullanımı olarak kayda geçti.
Uçaklar sonraki yıllarda:
Suriye’deki hedeflere
Lübnan’daki belirli askeri unsurlara
2025’te İran’a yönelik saldırılara
katıldı.
Son olarak “Kükreyen Aslan Operasyonu” kapsamında İran’daki hedeflere yönelik devam eden saldırılarda konuşlandırıldıkları bildirildi.
Neden F-35I Tercih Ediliyor?
Beşinci nesil özellikleri sayesinde F-35I:
Düşük radar görünürlüğü (stealth)
Sensör füzyonu ile gelişmiş hedef tespiti
Ağ destekli harekât uyumu
Uzun menzilli hassas vuruş
gibi kabiliyetler sunuyor.
Bu özellikler, özellikle yoğun hava savunma sistemlerine sahip bölgelerde operasyon icra ederken kritik avantaj sağlıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
S: F-35I Adir ile F-35A arasındaki fark nedir?
C: F-35I, İsrail’e özgü elektronik harp sistemleri, yazılım uyarlamaları ve yerli mühimmat entegrasyonu ile standart F-35A’dan ayrılır.
S: İsrail kaç adet F-35I sipariş etti?
C: İlk etapta 50 uçak sipariş edildi. 2023’te onaylanan ek 25 uçakla toplam sayının 75’e çıkması planlanıyor.
S: F-35I ilk ne zaman muharebede kullanıldı?
C: İsrail, 2018 yılında F-35I’nin ilk gerçek muharebe görevlerini icra ettiğini açıkladı.
Kaynak: Defence Industry