F-35 Lightning II
Lockheed Martin tarafından üretilen, ABD ve müttefik 19 ülkenin envanterinde olan stealth çok-rollü savaş jeti. F-35A (kara), F-35B (STOVL) ve F-35C (gemi) varyantlarıyla 3 ayrı görev sınıfını tek platformda birleştiren tarihteki en pahalı savunma programı.
F-35 Lightning II Nedir?
F-35 Lightning II, Lockheed Martin tarafından geliştirilen çok-rollü 5. nesil savaş uçağıdır. Joint Strike Fighter (JSF) programı çerçevesinde tasarlanmış olup, tek bir platformda Hava Kuvvetleri (F-35A), Deniz Piyadeleri (F-35B STOVL), Donanma (F-35C CATOBAR) ihtiyaçlarını karşılar. Tarihteki en pahalı savunma programıdır (1,7 trilyon $ tahmin).
F-35; düşük radar kesit alanı (RCS), AESA radar (AN/APG-81), sensör füzyonu, dağıtık açıklık sistemi (DAS), elektro-optik hedefleme sistemi (EOTS) ile “durumsal farkındalık tanrısı” olarak konumlanır. Pilotun helmetine doğrudan veri yansıtılır — uçağın altına bile bakabilir.
Üç Varyant
- F-35A — geleneksel kalkış/iniş, Hava Kuvvetleri (ABD ve müttefikler)
- F-35B — STOVL (kısa kalkış/dikey iniş), Deniz Piyadeleri ve gemiler
- F-35C — uçak gemisi varyantı (CATOBAR), ABD Donanması
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tip | Çok-rollü 5. nesil stealth savaş jeti |
| Üretici | Lockheed Martin (ABD) |
| İlk Uçuş | 2006 |
| Operasyonel | 2015 (F-35B), 2016 (F-35A), 2019 (F-35C) |
| Uzunluk | 15,7 m |
| Kanat Açıklığı | 10,7 m |
| Motor | 1 × Pratt & Whitney F135 (43.000 lbf afterburner) |
| Maks. Hız | Mach 1.6 (~1.930 km/sa) |
| Tavan | 15.240 m (50.000 ft) |
| Mu. Yarıçapı | ~1.100 km |
| Silah | İç hazne (gizlilik) + dış asılı (beast mode); AIM-120, AIM-9X, SDB, JDAM, JASSM |
| Radar | AN/APG-81 AESA |
| Sensör | DAS (EO-DAS), EOTS, MADL veri linki |
Kullanıcı Ülkeler
- 🇺🇸 ABD (Air Force, Navy, Marine Corps)
- 🇬🇧 İngiltere · 🇮🇹 İtalya · 🇳🇱 Hollanda · 🇩🇰 Danimarka · 🇳🇴 Norveç
- 🇮🇱 İsrail (F-35I Adir) · 🇯🇵 Japonya · 🇰🇷 Güney Kore · 🇦🇺 Avustralya
- 🇨🇦 Kanada · 🇧🇪 Belçika · 🇵🇱 Polonya · 🇫🇮 Finlandiya · 🇩🇪 Almanya
- 🇨🇭 İsviçre · 🇨🇿 Çekya · 🇷🇴 Romanya · 🇸🇬 Singapur
- 🚫 Türkiye — 2019’da S-400 alımı nedeniyle programdan çıkarıldı
Dünyadaki Emsalleri
| Sistem | Üretici / Ülke | Nesil | Durum |
|---|---|---|---|
| F-35 Lightning II | Lockheed Martin — 🇺🇸 | 5. | Operasyonel |
| F-22 Raptor | Lockheed Martin — 🇺🇸 | 5. | Operasyonel (ihraç edilmiyor) |
| Su-57 Felon | Sukhoi — 🇷🇺 | 5. | Sınırlı operasyon |
| J-20 Mighty Dragon | Chengdu — 🇨🇳 | 5. | Operasyonel |
| J-35 | Shenyang — 🇨🇳 | 5. | Seri üretim |
| KAAN | TUSAŞ — 🇹🇷 | 5. | Test (2024 ilk uçuş) |
| KF-21 Boramae | KAI — 🇰🇷 | 4.5/5. | Test |